تحقیق درمورد استان ایلام

سردمعتدل واقع شده که از ویژگیهای اقلیمی نسبتاً سرد بودن هوا در زمستان و معتدل بودن‌آن در تابستان است. بنا به تعریف در شرایط نسبتاً سرد علیرغم آنکه در شب‌های فصل زمستان برای گرم نگه داشتن فضاهای داخلی استفاده از وسایل گرم کننده ضروری است. اما در روزهای فصل زمستان و حتی در روزهای سردترین ماه سال، امکان گرمایش خورشیدی وجود دارد. شرایط معتدل تابستانی این اقلیم، امکان آنرا فراهم می‌سازد که با استفاده از عملکرد حرارتی مصالح ساختمانی سنگین ، فضاهای داخلی را در این فصل به طور طبیعی در حد آسایش خنک نگه داشت.

شهر ایلام دارای ایستگاه هواشناسی از نوع کلیماتولوژی است در این گزارش بمنظور بررسی دقیق شرایط آب و هوایی ایلام از معدل 12 ساله آمار آب و هوایی این ایستگاه استفاده شده است . بر اساس معدل 12 ساله آمار ایستگاه کلیماتولوژی ایلام دمای هوا در سردترین ساعات از سردترین ماه 1/0 و در گرم‌ترین ساعات این ماه 2/10 درجه سلسیوس بوده است . همانطور که ملاحظه می‌شود، حتی در سردترین ماه سال ، به طور متوسط دمای هوا به زیر صفر نمی‌رسد. در طول این دوره آمارگیری، پایین‌ترین متوسط حداقل دمای هوا 3- درجه و بالاترین متوسط حداکثر دما 39 درجه سلسیوس گزارش شده است.
در سردترین ماههای سال (فصل زمستان) متوسط حداکثر دمای هوا بالاتر از 20 درجه سلسیوس بوده است. بنابراین، در طول روزهای زمستان ، مشکلی از نظر حرارتی وجود ندارد. در تابستان هوا به مرور گرم می‌شود و در گرمترین ماه سال به 7/35 درجه سلسیوس می‌رسد.
در هر سه ماه از فصل تابستان ، متوسط حداکثر دمای هوا بالاتر از 32 و متوسط حداقل آن بالاتر از 16 درجه سلسیوس است . در طول این ماهها رطوبت هوا کاهش می‌یابد. و در گرم‌ترین ساعات از روزهای این سه ماه به 22% می‌رسد. با توجه به دمای هوا در این ساعات میزان رطوبت در هوا پایین نیست و به همین دلیل هوای ایلام در تابستان خشک نیست. بالا بودن رطوبت هوا و شفاف بودن در شبها به سرعت باعث کاهش دمای هوا می‌گردد. بطوریکه در گرمترین ماه سال (ژوئیه) نوسان روزانه دمای هوا به بیش از 16 درجه سلسیوس می رسد.
آب وهوای استان ایلام به سبب تأثیر پذیری از عوامل گوناگونی چون عرض جغرافیایی ( زاویه تابش آفتاب ) ، ارتفاع امتداد رشته کوههای زاگرس ، فاصله از بیابانهای عراق و عربستان و بادهای محلی و ناحیه ای از تنوع زیادی برخوردار است به گونه ای که آن را استانی چهار فصل دانسته اند ، و تفاوت دما در مناطق مختلف آن گاه به30 درجه و بیشتر از آن می رسد .
استان ایلام به طور کلی دارای سه منطقه آب و هوایی است
1- آب و هوای سرد کوهستانی در ارتفاعات بیش از 2 هزار متر در ناحیه ی شمال و شمال شرقی استان .
2 -آب و هوای معتدل کوهستانی در نواحی کوهستانی و دامنه ی شرق و شمال شرقی.
3 – آب وهوای بیابانی و نیمه بیابانی در حاشیه ی غربی وجنوبی استان .
در استان ایلام میانگین بارش سالانه در شمال و شمال شرقی 700 میلی متر و در نواحی پست جنوبی 250 میلی متر است .
آب و هوای استان ایلام به طور کلی به دو نوع تقسیم می شود
الف) آب و هوای معتدل نیمه مرطوب(اقلیم مدیترانه) مناطقی از استان،شامل شهرستان ایلام،شهرستان ایوان، وارکواز ملکشاهی دارای زمستانی ملایم و مرطوب و تابستانی نه چندان گرم ولی خشک اند. آبدانان،شیروان وچرداول و دره شهر در این گروه جای می گیرند،اما به دلیل داشتن زمستانی ملایم ومرطوب و تابستانی بسیار گرم وخشک،آب وهوای آن ها با مناطق ایلام و ایوان تفاوت های جزیی دارد.سرزمین هایی که در ارتفاع بیش از 2هزارمتر واقع شده اند تابستان های ملایم و زمستان های بسیار سرد و طولانی دارند.
ب) بر اساس این طبقه بندی،مناطق غربی و جنوبی استان که دشتهای مهران و دهلران را شامل می شود،دارای اقلیم استپی گرم و نیمه بیابانی است که هرچه به طرف نواحی پست تر و مرزی کشور نزدیک تر می شود،به ناحیه ی گرم بیابانی تبدیل می شود.
در این نوع سرزمین،تابستان بسیار گرم وخشک وزمستان نسبتاً معتدل است، میزان بارش،کم واختلاف دما در فصول سال،زیاد است.سیاحان غربی که به نواحی کوهستانی سفر کرده اند آب وهوا و مناظر زیبای طبیعی و خصوصیات مردم به ساکنین کوه های آلپ دراروپا تشبیه کرده اند.
پراکندگی بارش در استان ایلام
در قسمت های شمال و شمالشرقی استان، برخورد توده های مرطوب به ارتفاعات و متراکم شدن این توده ها، موجب ریزش نزولات آسمانی زیاد به میزان 700 میلیمتر می شود؛ در حالی که در نواحی جنوب و جنوب غربی استان به علت همجواری با نواحی بیابانی پست عراق و عربستان و نفوذ توده های گرم، میزان بارش کم و حدود 250 میلیمتر است. میزان متوسط بارندگی شهر ایلام در سال، حدود 500 میلیمتر و در برخی از نواحی استان تا 800 میلیمتر و به صورت موردی تا 900 است. میلیمتر گزارش شده است.
بارش باران در این منطقه تحت تاثیر بادهای باران آوری است که از غرب به درون فلات ایران می وزند. بارش باران گاه از اواسط پاییز شروع و در مناطقی تا اول خرداد ادامه دارد.
دمای هوا در استان ایلام
دو عامل ارتفاع از سطح دریا و عرض جغرافیایی در تغییرات دما موثرند. دهلران در جنوب شرقی استان با عرض جغرافیایی پایین تر، ارتفاع کمتر و هم جواری با مناطق گرمسیری عراق و خوزستان از دمای نسبتا بالایی برخوردار است؛ در حالی که در نواحی شمال و شمال شرقی استان، ارتفاع از سطح دریا و عرض جغرافیایی، در کاهش و تعدیل دما نقش به سزایی دارند، مزید بر علت می توان به پوشش گیاه
ی مناسب، در کوهستان های ایلام اشاره کرد که در تعدیل هوا موثر می باشد. با این وجود، می توان گفت که در استان ایلام، از جنوب به شمال و از مناطق پست و کم ارتفاع غربی به طرف ارتفاعات شمال و شمال شرقی کاهش دما کاملا محسوس است.
جغرافیای طبیعی و اقلیم استان
ناهمواریهای استان ایلام ازچین خوردگیهای موازی درجهت شمال غربی وجنوب شرقی بوجودآمده است . این کوههاازرسوبات دوران اول تاچهارم زمین شناسی به یادگار مانده اند،ولی شکل گیری کلی آنهاعموماً به دوران دوم و سوم زمین شناسی مربوط است . این کوههاچنان گسترده وفشرده اندکه امکان شکل گیری دشتهای میانکوهی درمیان آنهافراهم نشده است.
باتوجه به نقشه ناهمواریهای استان بخوبی معلوم می شودکه شمال وشمالشرق استان ازارتفاعات وکوهستانهای بلندتشکیل یافته ونیمه غربی وجنوبغرب آن ازنواحی کم ارتفاع باشیبی بطرف غرب شکل گرفته است که دشتهای وسیع گرمسیرمنطقه مهران ، دهلران و دشت عباس را دربر می گیرد.ارتفاع این دشتها از 300 متر کمتر است. وجوداین ناهمواریهاکه درمجاورسرزمین های پست قرارگرفته انداختلاف ارتفاع این دونیمه رابه حدود3000مترمی رساند.باتوجه به این خصوصیت طبیعی ، شکلی اززندگی اجتماعی پدیدآمده است که امروزه به نظام عشایری وایلی معروف است.
بطورکلی نواحی شمال وشمال شرق استان ایلام کوهستانی و نواحی جنوب غرب وغرب استان از اراضی پست وکم ارتفاع تشکیل یافته است . مهمترین ارتفاعات استان کبیرکوه ودینارکوه می باشند.
استان ایلام ازنظرشرایط اقلیمی جزء مناطق گرمسیرکشورمحسوب می شود،ولی بعلت وجودارتفاعات ،اختلاف درجه حرارت وبارندگی دربخشهای شمالی ،جنوبی وغربی آن زیاداست بطوریکه میتوان ازنظراقلیمی ،مناطق سه گانه سردسیری ،گرمسیری ومعتدل را در این استان بخوبی مشاهده نمود.این مناطق عبارتنداز:
1- مناطق کوهستانی شمال وشمال شرق که آب وهوای نسبتاً سرد وزمستان طولانی داردحداقل درجه حرارت درزمستان تا15درجه زیرصفرمی رسدومیزان بارندگی آن نیزبه بیش از500 میلی متردرسال بالغ می گردد.
2- مناطق جلگه ای غرب وجنوبغرب استان که آب وهوای گرمسیری دارند.حداکثردرجه حرارت این مناطق تا45درجه بالای صفرمی رسد. میزان بارندگی این مناطق حدود 200 میلیمتردرسال است.
3- مناطق میانی باآ‎ب وهوای معتدل که درجه حرارت این مناطق درزمستان تا5 درجه زیرصفروحداکثردرجه حرارت آن درمناطق جنوبی ودره شهردرتابستان به بیش از40 درجه سانتی گرادمی رسد.
اقلیم استان بعلت تاثیرعوامل مختلفی ازجمله عرض جغرافیائی ،ارتفاعات،بیابانهای عربستان ، جلگه خوزستان ، دشتهای عراق و بادهای محلی ازتنوع زیادی برخورداراست.
سیستمهای جوی مختلفی استان راتحت تاثیرقرارمی دهندکه باعث بارشهای فصول پائیز، زمستان، بهاروگاهاً درتابستان می شوند.توده هوای غربی ازدریای مدیترانه ودریای سیاه باعث بارندگیهای پائیزی وزمستانی دراستان می شوندوجریانات سودانی ودریای سرخ و صحرای عربستان نیزدربارشهای زمستانی وبهاری مؤثرندودرتابستان سبب گرم شدن هوامی شوند. دشتهای وسیع درکشورعراق درتابستان باعث ایجادسلول کم فشارحرارتی بادمای زیادورطوبت کم می شوندهمچنین توده های شمالی راکه ازمناطق سیبری کشورماراتحت نفوذقرارمی دهند باعث کاهش دماویخبندان درمناطق شمالی استان می شوند.
براساس اطلاعات وآمارثبت شده درایستگاه سینوپتیک ایلام حداکثرمطلق درجه حرارت 6/40درجه سانتی گرادوحداقل مطلق درجه حرارت 6/12درجه سانتی گرادبوده ومتوسط بارندگی سالانه این ایستگاه 595 میلی مترمی باشدتعدادروزهای یخبندان شهرایلام به 27روزدرسال می رسد.
درایستگاه دهلران حداکثرمطلق درجه حرارت 8/50درجه سانتی گراد وحداقل مطلق درجه حرارت 4/0- درجه سانتی گرادثبت شده است مقدارمتوسط بارندگی سالانه ایستگاه دهلران 3/318 میلی مترمی باشد.
رژیم بارندگی استان به گونه ای است که حدود 50% بارندگی درفصل زمستان 20% در فصل بهارو29% درفصل پائیزو 1% درفصل تابستان ریزش می کند.
بارندگی سالانه فراوان ازیکسوونقش استان بعنوان زهکش آبهای سطحی سلسله جبال زاگرس ازسوی دیگر،موجب پیدایش رودخانه های زیادی شده که مهمترین آنها: سیمره – میمه – دویرج – کنجانچم – گدارخوش – چنگوله – گاوی – کنگیر – تلخاب می باشند.
موقعیت جغرافیایى و تقسیمات سیاسى استان
استان ایلام با 19،086 کیلومتر مربع، حدود ۱/۴ درصد مساحت کل کشور را تشکیل مى‌دهد. این استان در غرب دامنه‌ی سلسله جبال زاگرس بین ۳۱ درجه و ۵۸ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۱۵ دقیقه عرض شمالى از خط استوا و ۴۵ درجه و ۲۴ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۱۰ دقیقه طول شرقى از نصف‌‌النهار گرینویچ در گوشه‌ی غربى کشور قرار گرفته است.
استان ایلام از جنوب با خوزستان، از شرق با لرستان، از شمال با کرمانشاه (استان‌هاى داخلی) و از سمت غرب با ۴۲۵ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق همجوار است.
براساس آخرین تقسیمات کشورى در سال ۱۳۷۵، استان ایلام مشتمل بر ۷ شهرستان، ۱۷ بخش، ۱۵ شهر، ‌ ۳۶ دهستان و ۷۵۳ آبادى داراى سکنه بوده است.
شهرستان‌هاى استان ایلام عبارتند از : آبدانان، ایلام، ایوان، ‌ دره شهر، دهلران، شیروان و چرداول و مهران. مرکز استان شهر ایلام است که به علت زیبائى‌هاى طبیعى فراوانى که دارد، عروس زاگرس نام گرفته است.
جغرافیاى طبیعى و اقلیم استان
ناهموارى‌هاى استان ایلام از چین‌خوردگى‌هاى موازى در جهت شمال غربى و جنوب شرقى به وجود آمده است. این کوهها از رسوبات دوران اول تا
چهارم زمین‌شناسى به یادگار مانده‌اند، ولى شکل‌گیرى کلى آن‌ها عموماً به دوران دوم و سوم زمین‌‌شناسى مربوط است. این کوه‌ها چنان گسترده و فشرده‌اند که امکان شکل‌گیرى دشت‌هاى میانکوهى در میان آن‌ها فراهم نشده است.
با توجه به نقشه ناهموارى‌هاى استان به خوبى معلوم مى‌شود که شمال و شمال شرقى استان از ارتفاعات و کوهستان‌هاى بلند تشکیل یافته و نیمه‌ی غربى و جنوب غربى آن از نواحى کم ارتفاع با شیبى به طرف غرب شکل گرفته است که دشت‌هاى وسیع گرمسیر منطقه‌ی مهران دهلران و دشت عباس را در بر مى‌گیرد. ارتفاع این دشت‌ها از ۳۰۰ متر کمتر است. وجود این ناهموارى‌ها که در مجاور سرزمین پست قرار گرفته‌اند، اختلاف ارتفاع این دو نیمه را به حدود ۳۰۰۰ متر مى‌رساند. با توجه به این خصوصیت طبیعى، شکلى از زندگى اجتماعى پدید آمده است که امروزه به نظام عشایرى و ایلى معروف است.
به طور کلى نواحى شمالى و شمال شرقى استان ایلام کوهستانى و نواحى جنوب غربى و غرب آن از اراضى پست و کم ارتفاع تشکیل یافته است. مهم‌ترین ارتفاعات استان کبیر کوه و دینار کوه مى‌باشند.
استان ایلام از نظر شرایط اقلیمى جزو مناطق گرمسیر کشور محسوب مى‌شود، ولى به علت وجود ارتفاعات، اختلاف درجه حرارت و بارندگى در بخش‌هاى شمالى، جنوبى و غربى آن زیاد است، به طورى که مى‌توان از نظر اقلیمى، مناطق سه گانه‌ی سردسیرى، گرمسیرى و معتدل را در این استان به خوبى مشاهده نمود. این مناطق سه گانه عبارتند از:
– مناطق کوهستانى شمال و شمال شرق: استان که آب وهواى نسبتاً سردسیرى با زمستان طولانى دارد. حداقل درجه‌ی حرارت این مناطق در زمستان تا ۱۵ درجه زیر صفر مى‌رسد و میزان بارندگى آن نیز به بیش از ۵۰۰ میلیمتر در سال بالغ مى‌‌گردد.
– مناطق جلگه‌اى غرب و جنوب غربى استان: آب و هواى گرمسیرى دارد. حداکثر درجه‌ی حرارت این مناطق تا ۴۵ درجه سانتیگراد بالاى صفر مى‌رسد. میزان بارندگى این مناطق، حدود ۲۰۰ میلیمتر در سال است.
مناطق میانى: آب و هواى معتدل دارد و درجه‌ی حرارت آن در زمستان تا ۵ درجه زیر صفر و حداکثر حرارت آن در نقاط جنوبى و دره شهر در تابستان به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد مى‌رسد. براساس گزارش ایستگاه سینوپتیک ایلام در سال ۱۳۷۵، در مرکز استان حداکثر مطلق درجه‌ی حرارت ۰/۴ درجه‌ی سانتیگراد در بهمن ماه، مقدار بارندگى سالانه ۵۷۸/۴ میلیمتر، حداکثر رطوبت نسبى ۶۴ درصد و حداقل رطوبت نسبى ۲۴ درصد و تعداد روزهاى یخبندان در فصل زمستان ۲۷ روز ثبت شده است.
در شهرستان دهلران، حداکثر مطلق درجه‌ی حرارت ۴۹/۶ درجه سانتیگراد در تیرماه و حداقل مطلق درجه‌ی حرارت ۰/۲- درجه سانتیگراد در بهمن ماه، مقدار بارندگى سالانه ۳۴۰/۳ میلیمتر، حداکثر رطوبت نسبى ۵۶ درصد و حداقل رطوبت نسبى ۳۲ درصد و تعداد روزهاى یخبندان آن ۳ روز گزارش شده است.
بارندگى‌هاى سالانه‌ی فراوان از یکسو و نقش استان به عنوان زهکش آب‌هاى سطحى سلسله جبال زاگرس از سوى دیگر، موجب پیدایش رودخانه‌هاى زیادى شده که به منظور استفاده از آب‌ آن‌ها سدهاى انحرافى و کانال‌هاى متعددى نیز احداث شده است. آب‌هاى زیرزمینى استان ایلام به دلیل شرایط ویژه توپوگرافى و زمین‌ساختى غناى قابل توجهى ندارد. با این وجود استفاده از قنات و چاه‌هاى آب زیرزمینى نیز رواج دارد.
جغرافیاى تاریخى استان
سرزمینى که اکنون استان ایلام نام دارد، بنا به اسناد تاریخى فراوان، بخشى از کشور عیلام باستان بوده است. این کشور در حدود ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد به وجود آمده و تا سال ۶۴۰ پیش از

دیدگاهتان را بنویسید