دانلود پایان نامه ارشد با موضوع استرس، محل سکونت، مقابله با استرس

ش میدهد.
در ایران ازدواجهای فامیلی بخصوص دربرخی مناطق شایع هستند و بدین ترتیب بروز این بیماری، تحت تأثیر این فرآیند قرار میگیرد(همان منبع).
سن متوسط تشخیص درشرایطی که غربالگری اعمال نمیشود 2 سالگی است. در این سن صدمات مغزی کامل شده و درمان تنها از شدت حرکات بی هدف میکاهد وصدمات مغزی غیر قابل برگشت خواهد بود. بنابراین برای این بیماری غربالگری در دوران نوزادی ارزشمند است (همان منبع).
با توجه به تعاریف فوقالذکر این بیماری در صورت عدم تشخیص به موقع منجر به تغییرات مهمی در شیوه زندگی فرد میگردد. کاهش بهره هوشی و عقبماندگی ذهنی شدید ناشی از بیماری توأم با کاهش سطح انرژی، بدلیل رژیم غذایی خاص و محدود ومشکلات ناشی از آن ، توانایی انجام کار و فعالیتهای عادی اجتماعی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار میدهد، به طوری که زندگی عادی بیمار و مراقبین وی را مختل میسازد.
در این پژوهش به دلیل درگیری مستقیم پژوهشگر با بیماری پیکییو و علاقه شخصی برای تشخیص به موقع آن، و کاهش بار بیماری در کشور و خانوادههای بیماران به معرفی نسبی آن پرداخته و سوال اساسی در این تحققیق عوامل اجتماعی مرتبط با عدم تشخیص به موقع بیماری و پیامدهای اجتماعی آن بر خانواده بیماران است.
1-3- ضرورت تحقیق
بیماری های ژنتیکی بر اثر نارسایی یا جهش در ژنها به وجود میآید و موارد ابتلا به آن در کشورمان به علت شیوع ازدواجهای میان خویشاوندی رو به ازدیاد است.لازم به ذکر است که اغلب ناهنجاری های ژنتیکی و بیماریهای ارثی قابل پیشگیری و پیشبینی است و در صورت مشاورههای ژنتیکی و انجام آزمایشهای مناسب قبل و بعد از ازدواجهای خویشاوندی میتوان از تولد کودکان معلول و عقبمانده ذهنی جلوگیری کرد(وزارت بهداشت و درمان، کنترل بیماری پیکییو، 1384 : 15).
در این راستا اهمیت انجام مباحثی مانند آزمایشات ژنتیکی و اجبار در انجام آن در ازدواجهای فامیلی میتواند در حوزه سلامت و پیشگیری از بیماریهای غیر واگیردار مورد توجه قرار گیرد. جلوگیری از این نوع پیوندهای زناشویی میان خویشاوندی یکی از راهکارهای اساسی برای کاهش بیماری و هزینههای بخش سلامت است که بار بیماری را در جامعه کاهش خواهد داد. البته باید یادآور شد که بین بیماری ژنتیکی و ارثی تفاوت کوچکی وجود دارد. در بیماری ارثی پدر و مادر هر دو مبتلا به بیماری انتقالی هستند ولی در بیماری ژنتیکی پدر و مادر ناقل ژن معیوب هستند در اینجاست که اهمیت آزمایش ژنتیک در ازدواجهای میان خویشاوندی خود را نشان میدهد(قطبی ، 1387 : 139).
طبق سیاستهای ابلاغی سلامت از سوی رهبر معظم انقلاب در بند 2ـ1 ، اولویت پیشگیری بر درمان و در بند 1ـ2 آگاهسازی مردم از حقوق و مسئولیتهای اجتماعی خود و استفاده از ظرفیتهای ارائه مراقبت های سلامت برای رشد معنویت و اخلاق اسلامی در جامعه و سایر بندهای این سیاست کلی نظام سلامت باز بر اهمیت پیشگیری بر درمان را نشان میدهد(برنامه پنجم توسعه، 1393).
سازمان بهداشت جهانی شعار “سلامتی مردم در سال 2020” که دارای دو هدف برتر یعنی اول ـ ارتقای کیفیت و طول مدت زندگی با نشاط و دوم برطرف کردن عوامل مختلکنندهی سلامتی با 10 شاخص موثر بر سلامتی را در دستور کار خود قرار دادهاند(مهناز شوقی، 1392 : 19 -18). با توجه به نکات گفته شده فوقالذکر ضرورت انجام اینگونه تحقیقات در جامعه امروز ایران لازم و ضروری به نظر میرسد.چرا که داشتن یک فرزند مبتلا ، پیامدهای نا مطلوبی بر خانواده و بیماران و کاهش کارآمدی آنان ، از جمله یک سری مسایل نظیر افسردگی، انزوای اجتماعی، اختلال در رسیدگی به کارهای منزل و مشکلات مالی و اقتصادی از درمان را در پی دارد. با توجه به شعار بهداشت جهانی در سال 2020 در راستای برطرف کردن عوامل مختل کننده سلامتی در این نوشتار میزان تأثیر و پیامدهای بیماری بر خانواده بیماران را در ابعاد اقتصادی – اجتماعی سنجیده و نشان داده میشود.
1-4- اهمیت تحقیق
فنیل کتونوریا بیماری ژنتیکی اتوزومال رسسیو (غیر وابسته به جنس) است، یعنی، پدر و مادر خود ناقل خاموش و حامل ژن بروز این بیماری هستند. ازدواجهای میان خویشاوندی مهمترین علت بیماریهای ارثی – تغذیهای مثل فنیل کتونوریا است (دلیلی، 1393: 6).
وجود ناقلان در یک جامعه به نسبت 1 نفر در 50 نفر است و احتمال اینکه دو نفر با یکدیگر ازدواج کنند 1 در 2500 است و اگر این پدر و مادر ناقل بچهدار شوند، در هر بارداری به میزان 25% احتمال به دنیا آمدن نوزاد مبتلا به پیکییو وجود خواهد داشت. تاکنون بیش از 500 جهش ژنتیکی متفاوت که بروز این بیماری را موجب میشوند، شناخته شده است. تفاوت این جهشهای ژنتیکی این است که برخی جهشها باعث کاهش فعالیت آنزیم فنیل آلانین و برخی سب جمله: تولید مثل، اجتماعی شدن یا جامعه پذیری، تنظیم روابط جنسی، عاطفه و همراهی، پایگاه اجتماعی و محافظت روانی از اعضاء خانواده، کاهش و از میان بردن تنشها و همچنین خانهداری و گذران اوقات فراغت تأکید شده است (اعزازی، 1387: 169).
لذا با توجه به مطالب فوقالذکر و نقش و جایگاه خانواده در محافظت روانی اعضاء آن در این پژوهش به برخی از پیامدهای بیماری پیکییو در خانواده و بیماران در ابعاد اجتماعی – روانی و اقتصادی از جمله طبقهی اجتماعی، حمایت اجتماعی، استرس و اضطراب ناشی از بیماری، طولانی بودن بیماری (مزمن بودن) و نگرانی از آینده بیمار و امر پیشگیری و مفهوم آن خواهیم پرداخت.
2-3-2-طبقهی اجتماعی
از قرن نوزدهم، طبقه اجتماعی برمبنای روابط اجتماعی مورد توجه قرار گرفت. تئوریهای کارل مارکس و ماکس وبر از اقتصاد و موقعیت اجتماعی مبنای تحلیلهای اجتماعی جوامع صنعتی قرار گرفت.
از نظر مارکس، خصلت اقتصادی طبقات و تضاد بین آنها تعیینکنندهی روابط سیاسی جامعه است. و از نظر وبر طبقهی اجتماعی گروههایی هستند که دارای موقعیت اقتصادی و اجتماعی مشابه بوده، از شانسهای برابر برای تحرک اجتماعی برخوردارند. (کیوان آرا، 1386 : 154).
به هر حال، طبقهی اجتماعی به بخشی از جامعه اطلاق میگردد که به لحاظ ارزشهای مشترک، منزلت اجتماعی و میزان ثروت و دیگر داراییهای شخصی و نیز آداب و معاشرت با دیگر بخشهای همان جامعه متفاوت باشد.
ارتباط بین طبقه اجتماعی ، بیماری از این جهت قابل طرح است که در طبقات مختلف اجتماعی رفتارها و نحوه عکسالعملهای فردی به هنگام بیماری متفاوت است. در یک جامعه هر چه وارد طبقات اجتماعی پایینتر شویم، امید به زندگی کوتاهتر و اکثر بیماریها شایعتر میشوند(محسنی ، 1388: 125). در این راستا “روزن بلات” و “ساچمن” در تحقیقات خود به این نتیجه رسیدهاند که کارگران که به کارهای یدی اشتغال دارند نقش “بیمار” را با اکراه و تنفر پذیرا میشوند(همان منبع). لازم به ذکر است که شرایط ضعیف اقتصادی در طول زندگی بر سلامتی تأثیرگذار است. افرادی که در طبقات پایین اجتماعی قرار گرفتهاند حداقل دو برابر افرادی که در طبقات بالاتر هستند دچار بیماری جدی و مرگ زودرس میشوند. حتی در میان طیف کارکنان اداری، آن دسته از طبقه پایینتری برخوردارند بیشتر از کارکنان طبقه بالاتر از بیماری رنج بردهاند (همان منبع).
درک بیماری در طبقات گوناگون اجتماعی متفاوت است تا جایی که این طبقهبندی در سه دسته بیان شده است (محسنی، 1388: 195). طبقه اول: شامل افراد موفق و برخوردار از تأمین اقتصادی ـ مالی و دارای درجات دانشگاهی یا اعتبار شغلی بالا بودهاند مانند بانکداران، پزشکان، وکلا، مدیران کارخانهها
طبقه دوم: افرادی که دارای مهارتهای حرفهای و دارای درآمد کافی بودهاند مانند معلم، پرستار، پلیس و فروشندگان حرفهای .
طبقه سوم: افرادی بودهاند که کار آنان تابع نوسات تقاضا بوده و محل سکونت آنها اجارهای و دارای تحرک زیاد بودهاند.
در طبقه اول علائم بیماری دارای اهمیت فراوان است و 75% از این عده در مورد بی اشتهایی، درد کمر به پزشک و یا درمانگاه مراجعه کردهاند. در طبقه دوم علائم ضعیفتری از مشخصههای بیماری گزارش شده است و مراجعه آنان به پزشک و درمانگاه 50% گزارش شده بود. درطبقه سوم نوعی بیتفاوتی نسبت به علائم بیماری مشاهده شده است(محسنی، 1388: 195).
در تحقیق فوق علل مادی و روانی ـ اجتماعی از قبیل سرمایه کم خانواده، تحصیلات پایین، شغل نا مطمئن، زندگی در خانههای نامناسب در ایجاد این تفاتها سهم دارند که در نهایت اثرات آنها منجر به بروز بیماریهای و مرگ زودرس میگردند. پایگاه اجتماعی ـ اقتصادی افراد که مفهومی گسترده از طبقات اجتماعی دارد و به طیف وسیعی از عوامل مانند شغلی ، سطح درآمد، تحصیلات ، محل سکونت، قدرت و موقعیتهای اجتماعی اشاره دارد. لذا ملاحظه میشود که وضعیت اقتصادی ـ اجتماعی تعیینکنندهی قدرت خرید، استاندارد زندگی، کیفیت زندگی، بعد خانواده و الگوهای بیماری و رفتار انحرافی در جامعه است. وضعیت اقتصادی عامل مهمی در جستجو و رسیدن مردم .به خدمات رفاهی ـ بهداشتی است.
جدول 2-1- وضعیت برخی از شاخصهای بهداشتی و اقتصادی اجتماعی در جهان
عنوان
کشورهای توسعه نیافته
کشورهای در حال توسعه
کشورهای پیشرفته
امید به زندگی در بدو تولد
45
60
72
میزان مرگ و میر کودکان کمتر از یکسال به ازای هزار تولد زنده
160
94
19
میزان مرک و میر کودکان 4-1 ساله
30
20
1
منبع: سازمان بهداشت جهانی 2000
2-3-3- حمایت اجتماعی 1
جامعهشناسان بر این باورند که سلامتی و بیماری، صرفاً واقعیاتی زیستشناختی نیستند، بلکه به طور همزمان دارای ابعاد و ماهیت اجتماعی نیز میباشند. عوامل اجتماعی ، همانگونه که میتوانند نقش مهمی در ایجاد، حفظ، و ارتقاء سلامتی ایفا نمایند، در بروز ، شیوع و تداوم بیماری نیز دارای نقش اساسیاند(ریاحی و همکاران، 1386: 88).
“افراد در میزان آسیبپذیری نسبت به بیماریها با یکدیگر تفاوتهای زیستی و فردی دارند. اما مسئله این است که میزان این تفاوتها تحت تأثیر موقعیت اجتماعی و حتی مهمتر از آن، برداشتی که افراد ار آن موقعیت دارند به مراتب بیشتر میشود.” (همان منبع).
از این رو، توجه به عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت اهمیت بسیاری مییابد که یکی از مهمترین این عوامل، میزان حمایت اجتماعی ادراک و یا دریافت شده توسط افراد میباشد.
حمایت اجتماعی مفهومی چند بعدی است که به اشکال و طرق مختلفی تعریف شده است. برای مثال میتوان آن را به عنوان یک منبع فراهم شده توسط دیگران به عنوان امکاناتی برای مقابله با استرس ، یا یک مبادلهای از منابع تعریف نمود (ریاحی و همکاران، 1389: 88).
برخی از پژوهشگران ، حمایت اجتماعی را میزان برخورداری از محبت ، همراهی، مراقبت، احترام، توجه و کمک دریافت شده توسط افراد از سویی افراد یا گروههای دیگر نظیر اعضای خانواده، دوستان، و دیگران مهم تعریف کردهاند (همان منبع).
درحالی که برخی از محققان معتقدند حمایت اجتماعی ناشی از همبستگی اجتماعی برای ارتقای بهداشت و سلامتی مفید است، برخی دیگر بیان میدارند که فایده اصلی آن مثل “سپر” یا “ضربهگیر” است که به افراد کمک میکند تا خود را با تجارب و اوضاع استرسزای زندگی تطبیق دهند(همان منبع).
دفتر اروپایی سازمان جهانی بهداشت حمایت اجتماعی را در چهار مقولهی عاطفی، اطلاعاتی، ابزاری، و ارزشیابانه دستهبندی کرده است.
1- حمایت عاطفی2 به ابراز توجه، علاقه و همدلی نسبت به یک شخص و دلداری دادن، قوت قلب دادن و ابراز محبت کردن به او اشاره دارد. بیشتر افرادی که با رویدادهای استرسزای زندگی مواجهاند، میخواهند امکان صحبت دربار? این رویدادها با دیگران را داشته باشند. بنابراین برای آنها وجود یک “گوش شنوا” بسیار ارزشمند است. مطالعهای روی بیماران سرطانی نشان داد که بیش از 90 درصد آنها حمایت عاطفی را یکی ارزشمندترین انواع حمایت

مطلب مرتبط :   پایان نامه با کلید واژگانTechnology، evaluation

دیدگاهتان را بنویسید