مقاله رایگان درباره استان هرمزگان

نایبند می‌باشد. در محدوده فوق 7 ترانسکت عمود بر ساحل هر کدام به فاصله حدود 40 مایل از یکدیگر در نظر گرفته شد، سپس ایستگاه‌های نمونه‌برداری طوری انتخاب شد که در هر ترانسکت تعداد 3 ایستگاه هر کدام به فاصله حدود 20 مایل از یکدیگر واقع گردید. اولین ایستگاه هر ترانسکت در نزدیک‌ترین نقطه ساحلی که امکان تردد شناور تحقیقاتی وجود داشت تعیین گردید. مختصات جغرافیایی ایستگاه‌های نمونه‌برداری در جدول1-1 و موقعیت مکانی آنها در شکل1-1 ارائه شده اند.
شکل 1-1: موقعیت ایستگاههای نمونه‌برداری آب در خلیج‌فارس و دریای عمان، محدوده آبهای استان هرمزگان
از آنجائی که شرایط جوی اکثر مناطق جنوب کشور در بیشتر ماههای سال (فروردین تا آبان) بسیار گرم بوده و علاوه بر آن نوسانات دمایی حوزه خلیج‌فارس نیز طی این مدت نسبتاً کم می‌باشد، لذا شرایط آب و هوایی این مناطق را در طول سال می‌توان تقریباً به دو بخش عمده (فصل بسیار گرم و فصل نیمه سرد یا معتدل) تقسیم نمود. نمونه‌برداری‌ها هر دو فصل یک بار (نیمه اول و نیمه دوم سال) انجام شد که پارامترهای فیزیکی و شیمیایی با استفاده از دستگاه CTD مورد سنجش قرار گرفتند. کلیه گشت‌های دریایی و عملیات نمونه‌برداری با به‌کارگیری شناور فردوس1 انجام پذیرفت. مختصات جغرافیایی ایستگاه‌ها توسط دستگاه GPS و عمق آنها توسط دستگاه اکوساندر مستقر در کشتی مشخص و ثبت گردید (ابراهیمی و همکاران، 1384). در این تحقیق از داده‌های فصل دوم (زمستان 1388) استفاده شده است.
جدول 1-1: مختصات جغرافیایی ایستگاه‌های نمونه‌برداری فیزیکی و شیمیایی آب (آبهای محدوده استان هرمزگان)
شماره ترانسکت
شماره ایستگاه
عمق آب (متر)
مختصات جغرافیایی
طول شرقی
عرض شمالی
ثانیه
دقیقه
درجه
ثانیه
دقیقه
درجه
1
1
20
30
8
57
30
09
26
2
50
57
56
57
25
3
100
47
56
46
25
2
4
20
56
56
47
26
5
50
47
56
38
26
6
62
39
56
30
26
3
7
20
16
56
48
54
26
8
50
30
11
56
12
41
26
9
84
6
56
29
26
4
10
20
30
29
55
25
26
11
50
30
20
55
30
07
26
12
72
13
55
50
25
5
13
20
36
54
27
26
14
50
32
54
06
26
15
94
30
27
54
45
25
6
16
20
27
53
30
46
26
17
50
19
53
30
27
26
18
90
10
53
09
26
7
19
20
35
52
28
27
20
50
30
16
52
30
11
27
21
74
30
57
51
54
26
1-12- محدوده زمانی نمونه‌برداری آبزیان و آبشناسی
محدوده زمانی نمونه‌برداری آبزیان، مربوط به فصل زمستان سال‌های 1387 و 1388 بوده و زمان نمونه‌برداری پارامترهای آبشناسی در فصل زمستان 1388 بوده است.
1-7- سؤالات و فرضیه‌ها
1-7-1- سؤالات تحقیق
– صیدگاههای اصلی ماهیان مهم اقتصادی کفزی در چه مناطقی می‌باشند؟
– آیا صیدگاههای ماهیان کفزی در طول سال‌های 1387 تا 1388 تغییر کرده است؟
– آیا میزان شاخص فراوانی نسبی گونه‌ها در طول سال‌های 1387 تا 1388 تغییر داشته است؟
1-7-2- فرضیه‏های تحقیق:
– صیدگاههای ماهیان مهم کفزی ثابت نبوده و هر ساله باید مکان آنها تعیین شود.
– شاخص فراوانی نسبی گونه‌ها در سال‌های مختلف تغییر پیدا نمی‌کند.
1-9- تعاریف واژه‌ها
سامانه اطلاعات جغرافیایی – شبکه‌های عصبی مصنوعی – ماهیان کفزی – خلیج‌فارس و دریای عمان
فصل دوم- پیشینه تحقیق، چارچوب‌ها و مبانی و مستندات
2-1- پیشینه تحقیق
اولین مطالعه و بررسی در مورد موجودات بستر دریا طی سال‌های 18-1817 میلادی توسط Sir Jame Ross در خلیج Baffin در کانادا انجام گردید که طی آن بسیاری از موجودات زنده بستر دریا جمع‌آوری و شناسایی شده است (Friedrich, 1965).
در سال 1872، سفر اکتشافی و تاریخی کشتی تحقیقاتی چالنجر (Challenger) به سرپرستی محقق انگلیسی به نام Wyville Thamson به مدت سه و نیم سال به طول انجامید و طی این مدت نمونه‌برداری از موجودات بستر دریا در اعماق مختلف صورت گرفت (نیکویان، 1376).
در ایران نیز فعالیتهای تحقیقاتی انجام شده در زمینه بررسی ذخایر آبزیان کفزی خلیج‌فارس و دریای عمان طی سال‌های 1979 – 1976 میلادی تحت عنوان طرح منطقه‌ای UNDP/FAO بوده است. سال 1373، ولی نسب و همکاران، گشت ارزیابی ذخایر کفزیان به روش مساحت جاروب شده را در آبهای استان هرمزگان اجرا نمودند. اولیـن پروژه تحقیقاتی مربوط به آبهای استان سیستان و بلوچستان در دریای عمان با عنوان: ارزیابی ذخایر کفزیان صید تور ترال کف به روش مسـاحت جاروب شـده از نیمـه دوم سـال 1377 شـروع و در مجمـوع 6 گشـت تحقیقاتــی فصلـی در سال‌های 1377 (2 گشت) و 1378 (4گشت) با تحـت پوشش قـراردادن اعمـاق 10 ـ 100 متـر به مـورد اجـرا درآمـد (محمدخانی و همکاران، 1380).
تاکنون مطالعاتی در زمینه شرایط محیطی آبهای خلیج‌فارس در بخش شمالی یا جنوبی آن توسط محققین داخلی و خارجی انجام شد که به عنوان بررسی‌های اولیه در این زمینه قابل استفاده می‌باشند. ابراهیمی 1376، محبی 1377، خسروی 1375 و محققان خارجی ; ,1995 Emara ;1981, Simmonds & Lamboue و 1992 El – Gindy & Dorgham, مطالعات و بررسی‌هایی نیز در قالب برنامه‌های منطقه‌ای بین‌المللی در حوزه خلیج‌فارس انجام گردیده است که مهمترین آنها گشت‌های دریایی سازمان منطقه‌ای حفاظت از محیط زیست دریایی ( ROPME ) طی سال‌ها ی 1379 و 1381 می‌باشد. از سایر بررسی‌های انجام شده در این منطقه گشت تحقیقاتی کشتی Mt. Mitchel در سال 1992 می‌باشد (1993 Reynolds, ).
بررسی سوابق و اطلاعات موجود نشان می‌دهد که بیشتر مطالعات انجام شده در آبهای ایرانی خلیج‌فارس در مناطق محدود یا در دوره‌های زمانی مشخص و با اهداف خاص صورت گرفته است. لذا با توجه به شرایط فوق انجام بررسی‌های مستمر در زمینه شرایط محیطی، وضعیت آلودگی و آبزیان خلیج‌فارس در محدوده آبهای ایران در جهت تعیین نوسانات مکانی و زمانی پارامترهای فیزیکی، شیمیایی و زیستی خلیج‌فارس و در نهایت به کارگیری داده‌ها در ارزیابی وضعیت ذخایر شیلاتی، اعمال مدیریت در بهره‌برداری بهینه ذخایر و همچنین ردیابی آثار سوء ناشی از انواع آلاینده ها بر آبزیان به عنوان امری کاملاً ضروری و اساسی در دستور کار قرار گرفت.
برخی از محققین از جمله Johannessو همکاران (1981) با مطالعه و جمع‌آوری اطلاعات شرایط محیطی، آبهای سواحل جنوب غربی هند را در یک دوره چهار ساله که شامل فراوانی، تجمع و مهاجرت آبزیان است بررسی کردند.
Brosse و همکاران (1999) با بکارگیری شبکه عصبی و در نظر گرفتن عوامل زیست محیطی پراکنش و زیستگاه چند گونه از کفزیان را در کرانه‌های ساحلی تعیین نمودند.
Marvelias و همکاران (2003) با استفاده از شبکه‌های عصبی مصنوعی پیش‌بینی پراکنش گونه‌های ماهیان کفزی در دریای مدیترانه را انجام دادند.
با توجه به بررسی و جستجوهای صورت گرفته در اینترنت، تاکنون تحقیقی براساس پیش‌بینی الگوی پراکنش آبزیان در خلیج‌فارس و دریای عمان به روش شبکه‌های عصبی صورت نگرفته است و برای اولین بار این تحقیق انجام شده است.
2-2- معرفی ده گونه ماهیان کفزی (اسدی و دهقانی، 1375)
2-2-1- حسون معمولی(Bloch, 1795) Saurida tumbil
خانواده: کیجار ماهیان
نام فارسی: حسون معمولی
مشخصات:
– بدن کشیده و لوله‌ای شکل.
– چندین ردیف دندان در هر دو فک که حتی هنگام بسته بودن دهان قابل رویت هستند.
– یک تکه کوچک از دندانها روی استخوان تیغه میانی بینی.
– درازترین شعاع باله پشتی 4 برابر آخرین شعاع آن.
– شعاع های باله پشتی 12 عدد، طول شعاع های باله شکمی تقریبا” و با هم برابر است.
– پشت و پهلوها قهوه‌ای؛ شکم کم رنگتر یا نقره‌ای؛ بخش‌های حاشیه‌ای باله‌های پشتی، سینه‌ای و مخصوصا” باله دمی تیره رنگ.
– بیشینه درازای بدن: بیش از 40 سانتی‌متر است.
– حسون (Saurida tumbil) از خانواده کیجار ماهیان با نام فارسی حسون معمـولی، کیجار یا کریشو می‌باشد که طول کلی آن به 40 سانتی‌متر رسیده و در حال حاضر یک گونه با ارزش تجاری در سرتاسر آبهای خلیج‌فارس و دریای عمان محسوب می گردد.
2-2-2- حلوا سفید (Euphrasen, 1788) Pampus argenteus
خانواده: حلوا سفید ماهیان
نام فارسی: حلوا سفید
مشخصات:
– بدن خیلی مرتفع.
– دهان کوچک و تقریباً انتهایی.
– آرواره بالایی غیر متحرک، با پوست پوشیده شده و با گونه بهم پیوسته‌اند.
– طول باله‌های پشتی و مخرجی تقریبا” برابر بوده و از نقطه میانی بدن و پشت قاعده باله سینه‌ای منشا می‌گیرند.
– دارای فلس بسیار کوچک و گرد بوده که به آسانی جدا می‌شوند.
– رنگ طرفین بدن سفید نقره‌ای و پشت آبی تا خاکستری؛ باله‌ها متمایل به زرد با لبه‌های تیره. جوانترها نقره‌ای فام.
– بیشینه درازای بدن: 60 سانتی‌متر.
2-2-3- حلوا سیاه (Bloch, 1795) Parastromateus niger
خانواده: گیش ماهیان
نام فارسی: حلوا سیاه
مشخصات:
– بدن عمیق و فشرده؛ نیمرخ پشتی و شکمی به‌طور مساوی محدب.
– باله پشتی دارای 4 یا 5 خار کوتاه (که در بالغین در پوست فرو رفته و نامشخص می‌باشند) سپس با 1 خار و 41 تا 44 شعاع نرم ادامه می‌یابد.
– نمونه‌های بزرگتر از 10 سانتی‌متر (طول چنگالی) فاقد باله شکمی می‌باشند.
– بخش مستقیم خط جانبی دارای 8 تا 19 فلس ضعیف که روی ساقه دمی تشکیل یک تیغه را می‌دهند.
– رنگ بدن در زمان حیات، بالغین یکدست خاکستری ـ نقره‌ای تا قهوه‌ای متمایل به آبی؛ باله‌ها دارای لبه‌های سیاه، جوان‌ها دارای باله‌های شکمی زیر گلوئی سیاه رنگ و خطوط تیره عمودی در طرفین بدن.
– بیشینه درازی بدن: 55 سانتی‌متر.
2-2-4- سپر ماهیان (Rays)
مشخصات:
– لبه سوراخهای اسپیراکل (روزن دمه) دارای شاخک‌ها یا برجستگی‌های کوتاهی است.
– ارتفاع باله دمی خیلی کوتاه تر از فاصله بین مبدا بالایی باله دمی تا مبدا باله اول پشتی است.
– رنگ سطح پشتی بدن قرمز روشن یا قهوه‌ای، با طرح شبکه‌ای کم‌رنگ.
– بیشینه عرض صفحه بدن: 80 سانتی‌متر؛ درازای کلی ماهی: 130 سانتی‌متر.
2-2-5- سنگسر معمولی(Cuvier, 1830) Pomadasys kaakan
خانواده: سنگسر ماهیان
نام فارسی: سنگسر معمولی
مشخصات:
– بدن مستطیلی و فشرده.
– درازای استاندارد 5/2 تا 8/2 برابر ارتفاع بدن.
– زیر چانه دارای 2 سوراخ ریز و یک حفره میانی.
– دندانهای فکی کوچک، نوک دار، در نوارهای باریک، دندانهای ردیف‌های بیرونی دراز شده.
– باله پشتی دارای 12 خار و 13 یا 15 شعاع نرم.
– باله مخرجی دارای 3 خار و 7 یا 8 شعاع نرم.
– رنگ بدن خاکستری ـ نقره‌ای، در طرفین بدن ماهی‌های جوان 7 تا 11 نوار عرضی دیده می‌شود که در نمونــه‌های بالغ به لکـه‌های زوج تیره از هم گسیختـه تبدیل شده که با افزایش سن کاملاً محو می‌شوند.
– بیشینه درازای بدن: 80 سانتی‌متر.
2-2-6- شوریده(Schneider, 1801) Otolithes ruber
خانواده: شوریده ماهیان
نام فارسی: شوریده
مشخصات:
– گونه‌ای قلمی است.
– 1 یا 2 جفت دندان نیش قوی در جلوی آرواره بالا.
– 1 جفت دندان نیش در جلوی آرواره پایین.
– خارهای آبششی روی بخش پایینی کمان اول 8 تا 11 عدد.
– باله پشتی دوم دارای یک خار و 27 تا 30 شعاع نرم.
– رنگ بدن در پشت متمایل به قهوه‌ای؛ شکم و پهلوها نقره‌ای با جلای طلایی؛ اغلب با نوارهای اریب

مطلب مرتبط :   منابع مقاله درموردمعنادار بودن، اندازه شرکت، سطح معنادار

دیدگاهتان را بنویسید