مقاله رایگان درمورد کسب و کار، اقتصاد دانش، انتقال دانش

بنابراین سازمان برای رقابت‌کردن بر شایستگی و قابلیت اصلی و محوری خود مبنی بر ارائه ستاده‌ای برتر، تکیه خواهدکرد. قابلیت و شایستگی اصلی شرکت مجموعه مهارت‌هایی است که آنرا رقابتی می‌نماید. شایستگی اصلی همواره مربوط به یک سری وظایف آشکار نیست. یک وظیفه همیشه نمی‌تواند به اجزای کوچکتر شکسته شود و یا ساخت‌یافته باشد، بنابراین شایستگی اصلی به صورت فرآیند بیان می‌شود. برای مثال شایستگی اصلی می‌تواند یک استراتژی باشد. در این پژوهش چهار اولویت رقابتی که بطور معمول در تحقیقات گذشته پذیرفته شده‌است در نظر گرفته میشود:
* کاهش هزینه
البته تمام تولیدکنندههایی که علاقه به یک سطح از هزینه دارند، منحصراً فقط بر روی این اولویت رقابت نمی‌نمایند و ممکن است از اولویتهای دیگر نیز در کنار این اولویت بهره ببرند. شرکت‌هایی که بر هزینه به‌عنوان یک اولویت رقابتی تاکید دارند بر کاهش هزینه‌های تولید، افزایش بهره‌وری، به حداکثر رساندن استفاده از ظرفیت و کاهش موجودی انبار تمرکز دارند (وارد و دیگران، 1996).
* کیفیت
طراحی، بازاریابی، و فرآیند تولید معمولاً به‌عنوان در اختیار داشتن کیفییت‌های متفاوت تعریف میشود (وارد و دیگران، 1995). گاروین(1987) تفاوت دیدگاه‌ها را با پیشنهاد هشت مولفه در یک چارچوب بیان نمود: عملکرد، آینده، قابلیت اطمینان، تطابق، دوام، تعمیرپذیری، زیبایی‌شناسی و کیفیت درک شده.
بطورکلی آن‌چه در تحقیقات پیشین بطور جامع مورد پذیرش قرار گرفته‌ این است که طراحی، تولید، توزیع، بازاریابی، و خدمات پس از فروش برای اندازه‌گیری کیفیت عملیات یک شرکت استفاده می‌شود.
* کارایی تحویل( قابلیت اطمینان و سرعت)
توانایی تحویل با توجه به برنامه وعده داده شده می‌باشد. برای برخی از انواع مشتریان، سرعت تحویل نیز جهت سفارش دادن ضروری است. اگرچه این دو بعد تا حدی از هم جدا هستند، موفقیت درازمدت مستلزم آن است که وعده تحویل سریع با درجه بالایی از قابلیت اطمینان انجام شود (وارد و دورای، 2000).
* انعطاف‌پذیری
گروین(1993) هفت مولفه انعطاف‌پذیری را بیان کرد که شامل تولید ترکیبی، حجم، دگرگونی، اصلاح، تغییر مسیر، مواد، و توالی‌دهی بوده‌است. انعطاف‌پذیری در شرکت‌های تولیدی به طور سنتی با هزینه بالا با استفاده از ماشین‌آلات چندمنظوره به جای ماشین‌آلات کارآمد تک‌منظوره و استفاده از کارگران ماهرتر تعبیر می‌شود (وارد و دورای، 2000). در سال‌های اخیر، پیاده‌سازی فن‌آوری‌های پیشرفته تولید هزینه‌های دستیابی به انعطاف‌پذیری را به‌طور موثری کاهش داده‌است، که باعث شده‌است شرکت‌های بیشتری به دنبال مزیت رقابتی از طریق کیفیت باشند (بویرا و پاگل، 2000).
براساس تحقیقات جانسون، مک هیوج، پندلبری و ویلر (1993) اساس پیروزی در بازار با حجم تولید بالا تعیین هزینه است. در شرایط تقاضای تقریبا پایدار، وومک و جانز (1996) به این نتیجه رسیدند که اصول ناب تاثیرگذارتر میباشند. در شرایط با حجم تولید پایین، سطح سرویس‌دهی و در دسترس‌بودن مهم‌تر میباشد. اسکینر (1985) پیشنهاد می‌کند که هریک از چهار استراتژی فوق جهت رسیدن به اهداف شرکت، بایستی وزن‌دهی شوند. هریک از این وزن‌ها بیانگر این است که در هر مقطع زمانی، برای شرکت چه چیزی اولویت دارد.
ارتباط بین اولویت‌های رقابتی و عملکرد کسب و کار در پژوهش ویکری، دراگ و مارکلند (1993) بیان شد. آن‌ها به این نتیجه رسیدند که یک رابطه همگام بین اولویت‌های رقابتی و شایستگی تولید با عملکرد کسب و کار وجود دارد. تحقیقات ویلیامز، راسنفلد و کسائی (1995) در صنعت ریسندگی، بیانگر این بود که بین اولویت‌های رقابتی و استراتژی تولید همانند استراتژی تولید و عملکرد رابطه وجود دارد. وارد و دیگران (1995)، در تحقیقاتشان در شرکت‌های تولیدی سنگاپور، به این نتیجه رسیدند که محیط کسب و کار بر استراتژی شرکت‌ها بسیار اثرگذار است. همچنین تحقیقات پیشین بیان میکنند که اولویتهای رقابتی رابطه نزدیک و محکمی با محیط کسب و کار دارد. در ادبیات سنتی بیان شده‌است که محیط بر تصمیم‌گیری شرکت برای استراتژی رقابتی اثرگذار است (برن و استالکر، 1961؛ دس و برد، 1984؛ همبریک، 1983؛ میلر و فریسن، 1984). لنز (1981) بیان نمود که استراتژی رقابتی همچنین میتواند بر محیط اثرگذار باشد. بنابراین پرسش پژوهشی زیر بهبود یافته و بصورت فرضیه درآمد.
سوال 1: محیط کسب و کار چگونه بر انتخاب اولویت‌های رقابتی شرکت‌های قطعه‌سازی شهرک‌های صنعتی استان سمنان تاثیرگذار است؟
فرضیه جانبی 1: بین مشخصه‌های محیطی کسب و کار و اولویت‌های رقابتی شرکت ها رابطه مثبت و معنا داری وجود دارد.
2-1-3- طراحی و ساختار سازمانی
به دلیل آن‌که این پژوهش رابطه بین مشخصه‌های محیطی کسب و کار، اولویت‌های رقابتی و ساختار زنجیره تامین را بیان میکند، مروری بر ادبیات موجود پیرامون طراحی و ساختار سازمان جهت ایجاد یک پل مناسب بین ساختار سازمانی و ساختار زنجیره تامین مناسب میباشد.
به اعتقاد رضائیان (1368) ساختار سازمانی نظام روابطی است که به طور غیررسمی شکل گرفته و به طور رسمی تصویب شده و حاکم بر فعالیت‌های افرادی است که برای کسب اهداف مشترک به هم وابستهاند. دوبرین (1990) چارچوب روابط، وظایف و اختیارات میان واحدهای مختلف ساختار سازمانی را تعریف کرده‌است. همچنین بیرد و همکاران (1990)، ساختار سازمانی را مجموعه روابط مشخص هر یک از واحدها، بخشها و مدیران در یک سازمان تعریف کرده‌اند، که شامل مسئولیتهای مشخص هر یک از واحدها و بخش‌ها می‌شود.
ساختار سازمان? چهارچوب روابط حاکم بر مشاغل، س?ستمها و فرا?ندهای عمل?ات? و افراد و گروه‌هایی است که برای نیل به هدف تلاش م?کنند. ساختار سازمان? مجموعه راهها?? است که کار را به وظا?ف مشخص تقس?م م?‌کند و هماهنگ? م?ان آنها را فراهم می‌سازد (مینتزبرگ، 1972). ساختار صرفاً ?ک سازوکار هماهنگ? ن?ست، بلکه همه فرآ?ندهای سازمان? را تحت تأث?ر قرار م?دهد. ساختار سازمان? به الگوهای روابط درون? سازمان، اختیار و ارتباطات د?لت دارد و روابط گزارش‌ده?، کانال‌های ارتباط رسم?، تع??ن مسؤول?ت و تفو?ض اخت?ار تصمیم‌گیری را روشن م?سازد (هاج و آنتونی، 1991). کمک به جر?ان اط?عات نیز از تسهیلاتی اسـت که ساختار برای سـازمان فراهـم می‌کند (آرنولد و فلمن، 1986). ساختار سازمانی باید توان تسریع و تسهیل تصم?مگ?ری، واکنش مناسب نسبت به مح?ط و حل تعارضات ب?ن واحدها را داشتهباشد. ارتباط بین ارکان اصل? سازمان و هماهنگ? ب?ن فعال?تهای آن و ب?ان ارتباطات درونسازمان? از نظر گزارش‌ده? و گزارش‌گیری از وظا?ف ساختار سازمانی است.
با وارد شدن به عصر دانا??، دانش به عنوان مهم‌ترین سرما?ه سازمان مطرح شده و موفق?ت سازمان‌ها به توانا?? آن‌ها در ا?جاد، کسب و بهره گ?ری و انتقال دانش بستگ? پ?دا کرده‌است. از ا?ن رو سازمانها برای این‌که بتوانند از فرصتهای پ?ش‌آمده در مح?ط پو?ای کنون? استفاده کرده و مز?ت رقابت? کسب نما?ند، با?د منابع دانش را به صورت اثربخش مد?ر?ت کنند، و بد?ن منظور به تعد?ل و اص?ح ساختارهای خود بپردازند. اقتصاد دانش? ن?ازهای جد?دی را در زم?نه ساختارهای سازمان? مطرح کرده‌است. کوشش ب? حد و حصر سازمان‌های کنون? در زم?نه ارائه محصو?ت و خدمات جد?د به مشتر?ان، به کارگ?ری فن‌آوریهای اط?عات? و ارتباط?، ت?ش برای دست?اب? به ک?ف?ت برتر، استفاده از دانش به عنوان مهمتر?ن مز?ت رقابت? و … موجب شده مح?ط سازمان? دستخوش تغ??ر و تحو?ت سر?ع? گردد. در نت?جه سازمان‌های آ?ندهنگر برای رو?ارو?? با ا?ن تغ??ر و تحو?ت مح?ط? و تداوم ح?ات و تضم?ن موفق?ت آ?نده خو?ش به تجد?د ساختار سازمان? خود در سطح گسترده پرداختهاند (وانگ و احمد، 2003). ادب?ات گسترده‌ای که در زم?نه ساختار سازمان? وجود دارد، تاک?د متفاوت? بر روابط ساختاری می‌کند. به‌عنوان مثال م?نتزبرگ (1963) ساختار سازمان? را به عنوان روش‌های کل? مطرح م?کند که در آن‌ها کار به وظا?ف مختلف? تقس?م م?شود و سپس در ب?ن ا?ن وظا?ف هماهنگ? ?زم ا?جاد می‌گردد. ا?ن روش تحل?ل ساده‌ای از تقس?م کار و کنترل مد?ر?ت? را منعکس م?کند و تنها رابطه وظ?فهای را در سازمان نشان م?دهد.
در مطالعات اول?های که در زم?نه ساختار سازمان? صورت گرفتهاست سه بعد اساس? را برای تشر?ح انواع مختلف ساختار سازمان? مورد توجه قرار داده‌اند. بهعنوان مثال راب?نز (1987) سه بعد رسم?ت، تمرکز و پ?چ?دگ? را بهعنوان ابعاد مهم ساختاری معرف? م?کند، که ترک?بات مختلف ا?ن ابعاد ساختارهای متفاوت? را در سازمانها ا?جاد م?کند. شا?ن (1998) نیز ساختار سازمان را بر اساس سه بعد سلسله مراتب، وظ?فه و شمول تشر?ح م?کند و معتقد است درجات مختلف ا?ن ابعاد ساختارهای سازمان? متفاوت? ا?جاد م?کنند:
* بعد سلسلهمراتب? مب?ن سطوح نسب? است که به نوع? شب?ه نمودار سازمان? است.
* بعد وظ?فهای مب?ن انواع مختلف کارها?? است که با?د در سازمان انجام شوند.
* بعد شمول نشان دهنده درجه دوری ?ا نزد?ک? فرد به هسته مرکزی سازمان است.
ترک?ب ابعاد فوق بیان‌گر ساختار رسم? سازمان است که در نمودار سازمان? منعکس شده است. ا?ن چهارچوب صرفاً ساختار رسم? سازمان را تشر?ح م?کند و انرژی ظر?ف? را که در ز?ر نمودار سازمان? جر?ان دارد مورد توجه قرار نم?دهد. ا?ن انرژی مخف? عموماً به ساختار غ?ررسم? و روابط غ?ررسم? اشاره دارد و نقش برجستهای در سازمان‌های جد?د فرآیند محور، نظ?ر سازمان‌های شبکهای و ?ا سازمان‌های دانش محوری ا?فا م?کند ( وانگ و احمد، 2003). روابط غ?ررسم? م?توانند ساختار واقع? مح?ط کار را بهتر و غن?تر تشر?ح کنند. روابط غ?ررسم? نشان‌دهنده درجه تحرک‌پذیری ن?روی کار و آزادی عمل ورای ساختار رسم? است، ز?را ا?نگونه ارتباطات ن?ازی ندارد که درگ?ر اقتدار رسم? شود و محدود به ه?چ جهت و جر?ان? ن?ست (فرهنگ? و همکاران،1383). بنابرا?ن فعال?تهای واقع? سازمان? تا حدود ز?ادی به ماه?ت این روابط بستگ? دارد. روابط غ?ررسم? بر خ?ف روابط رسم? در نمودار سازمان? نشان داده نشده‌اند و به صورت خودجوش و برنامه ر?زی نشده شکل م?گ?رند. بنابرا?ن ساختار غ?ررسم? ?ک مفهوم بس?ار انتزاع? است. از طرف د?گر ساختار سازمان? رسم? م?تواند فر?بنده باشد، ز?را بس?اری از فعال?تهای سازمان? ورای چهارچوب ساختار رسم? انجام م?شوند. ممکن است افراد کل?دی که واقعا کنترل آ?نده سازمان را در اخت?ار دارند، در نمودار سازمان? نامعلوم باشند. روابط غ?ررسم? جنبه مهم? از ساختار واقع? را به خود اختصاص داده و شناخت کامل‌تری از اجزاء سازمان ارائه م?کند (فرهنگ? و همکاران، 1383).
ع?وه بر ا?ن توافق ز?ادی بر روی ا?ن موضوع وجود دارد که روابط غ?ررسم? ضرورتاً با روابط سازمان? رسم? منطبق ن?ستند (لینکن، 1962؛ تایچی، 1997). نتا?ج ناش? از روابط غ?ررسم? هم?شه با نتا?ج? که از روابط رسم? ا?جاد م?شوند، ?کسان ن?ستند. بنابرا?ن در ادامه مبحث، برای تشر?ح تکامل ساختاری از مکان?ک? به ارگانیکی ابتدا روابط غ?ررسم? به عنوان چهارم?ن بعد سازمان مورد استفاده قرار م?گ?رد، و پس از تب??ن د?دگاه س?ستم? به ساختار سازمان، به تشر?ح ابعاد ساختاری سطح با?تری که در حوزه اقتصاد دانش? به وجود آمده‌اند پرداخته م?شود.
شکل 2-2- ساختار مکانیکی در مقابل ساختار ارگانیکی (تایچی، 1997)
ساختار سازمان? منعکسکننده تفکر س?ستم? است. ?ک سازمان از اجزاء و روابط ب?ن اجزاء تشکیل شده‌است که بهعنوان ?ک کل، مجموعه واحدی را تشک?ل م?دهند (چکلند، 1999). ساختار سازمان? صرفا از اجزا سخت نظ?ر افراد، گروه‌ها، تیم‌ها، ادارات و غ?ره تشک?ل نشده‌است، بلکه عوامل? همچون روابط ب?ن اجزا سازمان?

مطلب مرتبط :   مقاله رایگان دربارهنیروی کشش، اندازه گیری، عوامل موثر

دیدگاهتان را بنویسید