مقاله رایگان درمورد کسب و کار، عملکرد سازمان، بر عملکرد سازمان

موجود در ادبیات (همانند آهایر و دریفوس، 2000؛ براون، ویلیامز و پروشیا، 2000؛ وارد و دیگران، 1995)، معیارهای ادراکی را می‌توان به‌عنوان یک متغیر جایگزین در پژوهش‌های با حجم نمونه بزرگ در نظر گرفت، تا زمانی که بررسی دقیق روایی و پایایی انجام پذیرد.
چنین قضاوت‌هایی به معنی پذیرش میزان حداقلی از خطا میباشد. این ریسک یک نگرانی ویژه در زمینه‌هایی همچون رفتار سازمانی دارد، جایی که ادراک افراد ارزیابی میشود. همچنین این نگرانی در زمینه مدیریت زنجیره تامین نیز وجود دارد که داده‌های مورد درخواست کمتر جنبه شخصی دارد(واترز، 1999).
پس از آن‌که سوالات، خط تولید اصلی را مشخص نمود (بخش الف و بخش ب)، پاسخ‌دهندگان به چهار ساختار بیان‌شده پاسخ دادند: مشخصه‌های محیطی کسب و کار، اولویت‌های رقابتی، ساختار زنجیره تامین و عملکرد کسب و کار شرکت (بخش ج تا و). سپس اطلاعات فردی پیرامون شرکت، خط تولید اصلی و پاسخ‌دهنده نیز جمع‌آوری شد(بخش ز).
طیفهای مختلفی برای سنجش وجود دارد همچون طیف بوگاردوس14، طیف لیکرت15، طیف ترستون16، طیف گاتمن17 و طیف اوسگود18. برای سنجش گویههای این تحقیق نیز مقیاس 5 گزینهای لیکرت به کار رفته است. طیف لیکرت به دلیل سادگی درک و کاربرد و نیز به دلیل حوزه وسیع سنجش نگرش، در تحقیقات علوم انسانی و رفتاری، بیشترین کاربرد را دارد و چون در این تحقیق نیز به سنجش نگرش مدیران ارشد شرکتها پرداخته شده از طیف لیکرت استفاده شد.
3-4-1- ابعاد محیط کسب و کار
ماهیت محیط کسب و کار شامل چهار مولفه میباشد: تنوع، پیچیدگی، پویایی و بخشندگی ( بخشندگی به‌صورت خصومت اندازه‌گیری میشود)، که فرض شد فارغ از این‌که شرکت ساختار زنجیره تامین ناب، چابک یا ترکیبی دارد و یا اولویت‌های رقابتی آن چیست، بر آن اثرگذار است.
سوالات این بخش از پژوهش وارد و دیگران (2000) گرفته شده‌است که آلفای کرونباخ بالایی را نشان داده‌است (86/0). مواردی که برای سنجش هریک از ابعاد محیط کسب و کار استفاده شد با استفاده از طیف لیکرت پنج‌تایی ارزیابی شد. جهت ارزیابی تنوع سه سوال، پیچیدگی سه سوال، پویایی پنج سوال و بخشندگی 6 سوال در پرسشنامه در نظر گرفته شد.
3-4-2- ابعاد اولویت‌های رقابتی
مقیاس‌های ارزیابی اولویت های رقابتی بویر(1998) در این پژوهش استفاده شد. برای هریک از ابعاد هزینه، کیفیت، کارایی تحویل و انعطاف پذیری به ترتیب چهار، سه، سه و شش سوال در نظر گرفته شد. هریک از اولویت‌های رقابتی توسط طیف لیکرت پنج‌تایی ارزیابی شد. (1= بی اهمیت، 2= اهمیت کم، 3= اهمیت متوسط، 4= اهمیت زیاد، 5= اهمیت شدید).
3-4-3- ابعاد ساختار زنجیره تامین
مقیاس استفاده‌شده برای ساختار زنجیره تامین از مشخصه‌های عمومی چابک، ناب و ترکیبی زنجیره تامین که توسط کریستوفر و تاویل (2000) بیان شده و همچنین از رویکرد شرکت به زنجیره تامین بر اساس تئوری‌های سازمانی (همانند، چرینگتون و دیگران، 2001؛ مینتزبرگ، 1992)، میباشد. تعداد ده سوال و بصورت یک خط پنج نقطه‌ای جهت ارزیابی ادراک مدیران استفاده شده‌است.
3-4-4- مقیاس ارزیابی عملکرد کسب و کار
مقیاس‌های مهم زیادی در ادبیات برای ارزیابی اثر تصمیمات عملیاتی و استراتژیک بر عملکرد سازمانی وجود دارد (همانند، وارد و دیگران، 1995؛ ونکاتر من، 1990).
با توجه به محدودیت در جمع آوری دادهها پیرامون عملکرد و مشخص نبودن ارزیابی عملکرد به صورت دقیق، این پژوهش ارزیابی عملکرد را در پنج سوال و بر حسب ادراک مخاطب برای محاسبه عملکرد سازمانی استفاده نموده است (طیف پنجتایی لیکرت: 1= به شدت کم، 2= کم تر، 3= تقریبا برابر، 4= بیشتر، 5 = به شدت بیشتر).
پرسشنامهها با مراجعه حضوری به شرکتها و تحویل به مدیریان ارشد، تکمیل شده است و برای اطمینان از رعایت دقت پاسخگو، قبل از دریافت جواب پرسشنامه، در مورد نحوه پاسخگویی به سئوالات، با پاسخگو مصاحبه مختصری انجام شده است. پرسشنامه مزبور در ضمیمه 1 آورده شده است.
3-5- روایی19 و پایایی20 پرسشنامه
برای آن‌که بتوان به نتایج اندازه‌گیری اطمینان نمود و به عبارت ساده ادعا نمود که داده‌های حاصل از اندازه‌گیری قابل اعتماد هستند، اندازه‌گیری باید دارای دو خصوصیت باشد: اعتبار و پایایی. در این قسمت به بررسی روایی و پایایی پرسشنامه بکار رفته شده در جمعآوری اطلاعات پرداخته شده است.
3-5-1- روایی
اعتبار یا روایی، معرف درجه‌ای است که یک وسیله می‌تواند یک متغیر را بر اساس تعریف خاصی سنجش کند. سؤالی که در آزمون روایی مطرح می‌شود این است که آیا آن‌چه مشاهده و ثبت می‌شود یا مورد پرسش قرار می‌گیرد، واقعاً همان هدف اصلی و تعیین شده تحقیق است یا نه؟ (اتسلندر، 1371) به عبارت دیگر مفهوم روایی یا اعتبار به این سؤال پاسخ میدهد که ابزار اندازهگیری تا چه حد خصیصه‌ی موردنظر را می‌سنجد. در این تحقیق روایی محتوا و روایی سازه جهت سنجش روایی ابزار مورد استفاده قرار گرفت. روایی محتوا اطمینان می‌دهد که ابزار مورد نظر به تعداد کافی پرسش‌های مناسب برای اندازه‌گیری مفهوم مورد سنجش در بردارد. روایی ظاهری یک شاخص حداقل برای روایی محتوا است که در تحقیق حاضر بر اساس نظرات اساتید راهنما و مشاور و هم‌چنین تعدادی از خبرگان رشته مدیریت مورد تأیید قرار گرفت (سکاران، 1385). روایی سازه یا ساخت بیان می‌کند نتایج بدست آمده از کاربرد یک ابزار اندازه‌گیری تا چه حد با نظریه‌هایی که آزمون بر محور آن‌ها تدوین شده است تناسب دارد (سکاران، 1385). به منظور تعیین روایی سازه، از تحلیل عاملی تأییدی استفاده میشود.تحلیل عاملی می‌تواند به دو صورت اکتشافی و تأییدی انجام شود. این‌که کدام یک از این دو روش باید در تحلیل عاملی به کار رود مبتنی بر هدف تحلیل داده‌ها است. در تحلیل عاملی اکتشافی21 پژوهش‌گر به دنبال بررسی داده‌های تجربی به منظور کشف و شناسایی شاخص‌ها و نیز روابط بین آن‌هاست و این کار را بدون تحمیل هر گونه مدل معینی انجام می‌دهد. به بیان دیگر تحلیل اکتشافی علاوه بر آن‌که ارزش تجسسی یا پیشنهادی دارد می‌تواند ساختارساز، مدل‌ساز یا فرضیه‌ساز باشد (هومن1387). تحلیل عاملی تأییدی22 به واقع بسط تحلیل عاملی معمولی است، که در آن فرضیههای معینی درباره ساختار بارهای عاملی و همبستگیهای متقابل بین متغیرها، مورد آزمون قرار میگیرد. تحلیل عاملی تأییدی برای تحقیق حاضر توسط نرم‌افزار AMOS انجام شد. نتایج تحلیل عاملی مرحله اول و دوم نشان داد که وزن رگرسیونی متغییرها در پیش بینی تعدادی ابعاد و گویه ها در سطح اطمینان 95/0 دارای تفاوت معنا‌دار با صفر نیست. بنابراین، تعدادی از ابعاد و گویه ها از فرآیند تجزیه و تحلیل کنار گذاشته شدند. مبنای معناداری گویه‌ها و ابعاد این است که سطح معناداری برای آن‌ها زیر 05/0 باشد. در فصل چهارم تحقیق، به تشریح نتایج تحلیل عاملی تأییدی انجام شده پرداخته خواهد شد.
3-5-2- پایایی
قابلیت اعتماد یا پایایی23 یکی از ویژگیهای فنی ابزار اندازهگیری و جمع‌آوری داده‌ها است. یک فرایند اندازه‌گیری و ابزار مربوط به آن، زمانی پایاست که در صورت تکرار اندازه‌گیری همیشه همان نتایج و مقادیر به‌دست آید (اتسلندر1371). به عبارتی پایایی با این امر سر و کار دارد که ابزار اندازه‌گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی به دست می‌دهد. به‌عبارت دیگر، “همبستگی میان یک مجموعه از نمرات و مجموعه دیگری از نمرات در یک آزمون معادل که به‌صورت مستقل بر یک گروه آزمودنی به‌دست آمده‌است” چقدر است. اگر ابزار اندازه‌گیری را در یک فاصله زمانی کوتاه چندین بار به یک گروه واحدی از افراد بدهیم نتایج حاصل نزدیک به هم باشد. برای اندازه‌گیری پایایی شاخصی به نام ضریب پایایی استفاده می‌شود. ضریب آلفای کرونباخ یکی از رایج‌ترین ابزارها برای محاسبه پایایی میباشد( کرونباخ، 1951). فلاین (1990) ضریب آلفای کرونباخ را برای پژوهش‌های تجربی عملیاتی توصیه نمود. علاوه بر این، پایایی ساختار یک روش معروف دیگر برای آزمودن پایایی است (فورنل و لکر، 1981).
به طور معمول، ضریب آلفای کرونباخ 7/0 و بالاتر کفایت‌کننده در نظر گرفته میشود (کرونباخ، 1951). بر اساس استد?ل نونالی(1978)، برای پایا قلمداد کردن یک ابزار، حداقل مقدار 7/0 برای ضریب آلفا ?زم است ، لذا می‌توان ابزار طرح شده را بر اساس شیوه هماهنگی درونی گویهها، پایا قلمداد کرد.
در تحقیق حاضر آزمون پایایی توسط نرم‌افزار SPSS انجام شد که مقادار آن برای تمامی متغیرها و ابعاد بالای 7/0 بدست آمد. با توجه به این‌که برای پژوهش‌های علوم انسانی ضریب آلفای بالاتر از7/0 قابل قبول است میتوان نتیجه گرفت که پایایی پرسشنامه تحقیق خوب است. نتایج بررسی پایایی به تفصیل در فصل چهارم ارائه گردیده است.
3-6- روش تجزیه و تحلیل‌
مقصود اصلی از تحلیل، یعنی تنظیم و خلاصه کردن دادهها به صورت اطلاعاتی روشن، خوانا، مستدل و تفسیرپذیر است، به‌گونه‌ای که بتوان روابط موجود در مسایل پژوهش را کشف و بررسی کرده و آن‌ها را آزمود. تفسیر بر پایه‌ی یافتهها و نتایج حاصل از تحلیل درباره‌ی روابط مورد مطالعه، استنباط به عمل میآورد و درباره‌ی روابط، نتیجه‌گیری میکند. تفسیر مقصود تحلیل است (هومن، 1386).
3-6-1- مدل‌یابی معادلات ساختاری
در مطالعات حوزه علوم انسانی و اجتماعی، تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش طبق فرآیندی با قالب کلی مشخص و یکسان صورت می‌پذیرد که تا کنون روش‌های تحلیل آماری متعددی در ارتباط با آن معرفی شده‌است. در این میان، مدل‌سازی معادلات ساختاری24 که در اواخر دهه شصت میلادی معرفی شد، ابزاری در دست محققین جهت بررسی ارتباطات میان چندین متغیر در یک مدل فراهم می‌ساخت. قدرت این تکنیک در توسعه نظریه‌ها باعث کاربرد وسیع آن در علوم مختلف از قبیل بازاریابی، مدیریت منابع انسانی، مدیریت استراتژیک و سیستم‌های اطلاعاتی شده است که براساس آن، محقق در فصل چهارم پژوهش به آزمون مدل فرض اهتمام ورزیده است.
یکی از مهم‌ترین دلایل استفاده زیاد پژوهشگران از مدلسازی معادلات ساختاری، قابلیت آزمودن تئوری‌ها در قالب معادلات میان متغیرهاست. دلیل دیگر لحاظ نمودن خطای اندازه‌گیری توسط این روش است که به محقق اجازه می‌دهد تا تجزیه و تحلیل داده‌های خود را با احتساب خطای اندازه‌گیری گزارش دهد. مدل‌های مرسوم در مدل‌سازی معادلات ساختاری درواقع متشکل از دو بخش هستند. مدل اندازه‌گیری که چگونگی توضیح و تبیین متغیرهای پنهان توسط متغیرهای آشکار (سوالات) مربوطه را بررسی می‌نماید و مدل ساختاری که نشان می‌دهد چگونه متغیرهای پنهان در پیوند با یکدیگر قرار گرفته‌اند. استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری مزایای زیادی دارد که پنج مورد از مهمترین آنها عبارتند از: الف) تخمین روابط چندگانه، ب) قابلیت سنجش متغیرهای پنهان (مفاهیم مشاهده نشده)، ج) محاسبه خطای اندازه‌گیری، د) قابلیت بررسی تأثیر هم خطی، ه) آزمون روابط جعلی و غیرواقعی(داوری و رضازاده، 1392).
نقطه ‌ضعف بسیار مهم آزمون فرضیه در روش‌های آماری کلاسیک مانند تحلیل مسیر و تحلیل رگرسیون خطی، چشم‌پوشی از خطاهای اندازه‌گیری متغیرهای مکنون است که در الگوی مدل‌یابی معادله‌ی ساختاری، این مهم لحاظ می‌شود. به بیان دیگر، از نظر روش‌شناختی، انتظار آن می‌رود که برآورد پارامتر بتای استانداردشده در حالتی‌که خطاهای اندازه‌گیری متغیرهای مکنون نیز لحاظ شود، نتایج واقعی‌تری به‌دست دهد (قاسمی، 1389). به‌زعم تاناکا و همکارانش (1990)، به‌جای این‌که محققان تناسب یک مدل معین با داده‌ها را به‌طور ساده آزمون کنند می‌بایست بر ارزیابی‌های مقایسه‌ای مدل‌های چندگانه تأکید داشته

مطلب مرتبط :   مقاله رایگان درموردکسب و کار، عملکرد سازمان، عملکرد شرکت

دیدگاهتان را بنویسید