منبع پایان نامه ارشد درباره گروه کنترل، نقش برجسته، متغیر مستقل

بنابراین قبل از استفاده از گل باید کاملاً یکنواخت و نرمی آن متناسب و فاقد حباب هوا باشد(گرجستانی،1379:23). این عمل نیز امکان لمس بیشتر گل را برای کودک فراهم میآورد و به کودک این اجازه را میدهد تا بتواند ارتباط حسی بیشتری با گل برقرار کند. بعد از اتمام این مرحله گل آماده برای شروع کاراست. فنون ساخت به این ترتیب است.

2-14-1-روش انگشتی16
این روش را اصطلاحاً فشاری نیز گویند. چون با فشار انگشتان دست، برای شکل دادن گل استفاده میشود. در این شیوه، انگشت را میان یک گلوله گلی فرو برده و به آهستگی با انگشت شست و سبابه گل را در کف دست چرخانده و شکل میدهیم. یک ظرف کوچک را میتوان با استفاده از این روش شکل داد(گرجستانی،1379:25). این روش، هزاران سال قبل و پیش از اختراع چرخ سفالگری و حتی بعد از آن در ایران ، مصر و هندوستان برای ساخت اشیاء به کار میرفته است، ساخت یک کوزه با انگشت یکی از طرق عالی احساس و شناخت گل است(زواره ای،1382:38).در این فن، به خاطر تماس مداوم دست با گل پس از مدت کوتاهی حجم گلی خشک شده و ترک برمیدارد. در این حالت نباید به گل آب زد بلکه باید انگشت را با یک قطعه اسفنج مرطوب کرده و روی ترک فشار دهیم تا قدری خشک شود(گرجستانی،1379:28). در این شیوه بهتر است فرم به خصوصی را در نظر نگیریم بلکه بهتر است مغز را آزاد گذاشت و از نیروی خلاقه استفاده نماییم و شکلهای مختلف را تجربه کنیم. ظروف کوچک را باید وارونه نگهداشت تا خشک شوند و ظروف بزرگتر را باید در یک کیسه پلاستیکی پیچیده تا عمل خشک شدن به سرعت انجام نشود. ظروف باید با ضخامت یکسان و دیوارههای نازک ساخته شوند. اگر دیوارههای ظرف ضخیم باشد، موجب شکستن ظرف در هنگام حرارت دادن میشود.

شکل1-2-روش انگشتی شکل2-2- ظرف کامل شده به روش انگشتی

2-14-2- روش فیتیلهای17
در طول قرنهای متمادی، روش فتیلهای اساسیترین روش برای ساختن ظروف بود، اگرچه بعدها با پیدایش چرخ سفالگری روش مذکور در اکثر نقاط جهان منسوخ شد، اما هنوز نزد بعضی جوامع هم چنان متداول است. در این روش، بر قرینه بودن جسم کمتر تأکید میشود و در ساخت ظروف غیر هندسی بهره فراوانی میبرند. برای شروع، ابتدا یک تکه گل مدور را برای کف ظرف انتخاب میکنیم. ضخامت این کف بستگی به اندازه کار دارد. برای ساختن یک فتیله گلی، تکهای گل ورز داده شده را میان انگشتان فشار داده و آن را به صورت طناب در میآوریم. اگر طناب کاملاً قرینه و کلفتی آن یکسان باشد، کاربرد پذیری بیشتری دارد. طناب گلی را روی میز قرار داده و سپس به طرف جلو و عقب حرکت میدهیم. باید توجه داشت که در این هنگام تمام انگشتان تا انتهای کف دست روی گل به حرکت در آیند. حرکت دستها، باید از مرکز گل شروع شده و دستها تا انتهای گل باز شود. در ادامه، برای چسباندن فتیله گلی بر روی صفحه مورد نظر، انتهای یک قطعه از گل فتیله شده را صاف کرده و به دور صفحه مدور چسبانده و سپس به آرامی بقیه فتیلهها را دور صفحه میچرخانیم، طوری که انتهای فتیله گلی به ابتدای آن بچسبد. با یک تکه چوب و یا ابزار مخصوص فتیله گلی را به دور کفی میچسبانیم و داخل ظرف را کاملاً صاف کنیم. وصل کردن هر فتیله دیگر از ترک ظرف هنگام خشک شدن و پختن جلوگیری میکند(گرجستانی،1379،35-31).
شکل2-3- ساخت کف مدور شکل2- 4- ساخت فرم اولیه فیتیله گلی
شکل2-5- باز کردن فیتیله گلی شکل 2-6- قرار دادن اولین فیتیله بر روی صفحه مدور

شکل2-7- چسباندن فیتیله گلی بر روی صفحه شکل2-8- ظرف کامل شده به روش فیتیلهای

2-14-3- روش ورقهای18
دراین روش، گل ورز داده شده را به صورت قطعات و ورقههای پهن در میآورند و به ورقههای مورد نظر برش میدهند(توحیدی،1389:21). چندین روش برای ورقه کردن گل وجود دارد. سادهترین آن تخت کردن گل به وسیله دست و یا استفاده از وردنه است. اگر قرار است تعداد زیادی ورقه گلی ساخته شود بهتر است، در هنگام خشک شدن بین آن چندین برگ روزنامه قرار داده شود و روی هم چیده شوند. روزنامهها باعث میشوند که آب گل به تدریج گرفته شود(گرجستانی،1379:42).
این روش برای ساخت اشکال غیر مدور مثل جعبهها و حجمهای چهار گوش مناسب است، در این روش، میتوان با استفاده از فشار دادن لبههای ورقهها بر روی یکدیگر و چسباندن آنها به هم،حجم دلخواه و مورد نظر خود را به دست آورد(توحیدی،1389:21)، به این طریق که لبههای ورقه گلی را به وسیله ابزاری مانند تیغاره خراش داد و قدری آب و یا سرکه به آن زد و سپس آنها را به هم چسباند. این خراشها باعث میشود که سطح اتصالی بیشتر و نقاط اتصال داده شده نامشخص باشد.

2-14-4 – حجمسازی با گل
برای شکل دادن به گل به صورت حجم، روشهای مختلفی وجود دارد، که در اینجا به روش ساده و کاربردی برای گروه سنی شرکت کنندگان اکتفا گردید. بهترین راه شروع، مدل دادن به گلی است که به شکلهای گلولهای یا استوانهای در آمده است و سپس قسمتهای بعدی شکل مورد نظر، کمکم و تکهتکه به بدنه اصلی اضافه میشود، برای اضافه کردن گل به بدنه اصلی، بهتر است از قسمتهای اصلی فرم و یا شکل مورد نظر شروع شود. معمولاً گل، انسان را مجبور میکند تا تصور خود را ساده نموده و چیزهای بیاهمیت را حذف نماید. بعد از اتمام قسمتهای اصلی، قسمتهای فرعیتر را به بدنه اضافه کرده و حجم تکمیل میشود. دو یا چند تکه گل را در صورتی میتوان به یکدیگر چسباند که دارای عناصر رطوبتی یکسانی باشند.
اگر قطعهای خشکتر از قطعه دیگر ب
اشد عمل انقباض نابرابر بوده و اتصال برقرار نمیماند، وقتی دو قطعه بههم وصل میشوند، قسمتهایی که قرار است به یکدیگر متصل شوند باید خراش داده با آب یا دوغاب خیس شوند، سپس آنها را محکم به یکدیگر فشرده و با ابزار مناسب اتصالات محکم میشوند. بهتر است در پایان کار، داخل حجم سفالی را خالی کرده تا در اثر حرارت ترک بر ندارد(کنی،1373:14-7).

مطلب مرتبط :   پایان نامه با کلید واژگانانصاف و عدالت، معرفت خداوند، نظام احسن، معرفت خدا

2-14-5- نقش برجسته
در این روش، ابتدا صفحهای را در اندازههای مورد نظر جهت کار نقش برجسته با ضخامت 5/1 تا 2 سانتیمتر آماده میشود. برای این کار میتوان از قالبهای آماده که در ابعاد مختلف موجود است بهره برد. استفاده از قالب به این صورت است که بعد از اینکه گل آماده کار شد داخل قالب قرار داده تا تمام سطح آن را بپوشاند. میتوان با وردنه روی آن را صاف نمود. سپس بعد از گذشت چند ثانیه گل را از قالب جدا نمود. وقتی گل قدری سفت شد، طرح مورد نظر بر روی صفحه گلی انداخته میشود. پشت صفحه گلی باید خالی شود، این عمل باعث میشود که گل زودتر خشک شده و تغییر شکل ندهد. سپس فضاهای لازم در طرح مورد نظر را جهت افزودن و یا کاستن گل مشخص کرده و کار تکمیل میشود. برای انداختن طرح بر روی گل میتوان آن را بر روی کاغذی در همان ابعاد کشید و به وسیله سوزن طرح را بر روی گل منتقل کرد.

فصل سوم
روش تحقیق

باید بپذیریم که نبض خلاق درونمان، نبض خلاق حیات است.
جوزف چیلتون پی

3-1- مقدمه
در این فصل به معرفی جامعه آماری، ابزارهای اندازه گیری خلاقیت و روش اجرا آنها پرداخته خواهد شد.

3-2- روش تحقیق
جامعه آماری پژوهش را کلیه دانشآموزان دختر مقطع چهارم ابتدایی دبستانهای دولتی تهران در سال 91-90تشکیل میداد. علت انتخاب این پایه تحصیلی، آن بود که دانش آموزان در این مقطع سنی، امکان تفکر نسبی و عملیات ذهنی و فهم روابط کل و جزء را دارند. از بین دانشآموزان مقطع چهارم ابتدایی، دو کلاس (60 کودک)به طور تصادفی انتخاب شدند، که به دو گروه (30 نفره) گروه آزمودنی (سفال) و گروه کنترل (خوشنویسی) تقسیم شدند. در نهایت به علت ریزش، دانشآموزان به 52 نفر رسید. یکی از علل انتخاب خوشنویسی برای گروه کنترل، اصرار مدیر مدرسه برای آموزش یک هنر به غیر از سفال به این گروه بود. زیرا خوشنویسی به نسبت سایر هنرها نیز برای سنجیدن این آزمون مؤثرتر بود.
با توجه به فرضیهها و اهداف تحقیق، پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی بود. طرح تحقیق آن از نوع طرح با گروه کنترل پیشآزمون و پسآزمون مورد مقایسه قرار گرفتند، تا اثربخشی متغیر مستقل (آموزش سفالگری) بر متغیرهای وابسته (خلاقیت) مورد بررسی قرار گیرد.

3-3- نمونه آماری
در این پژوهش برای انتخاب نمونه آماری، از روش نمونه گیری تصادفی استفاده گردید. به این ترتیب که ابتدا یک مدرسه دخترانه در یکی از مناطق تهران انتخاب شد، سپس از بین دانشآموزان پایه چهارم ابتدایی دو کلاس به عنوان نمونه پژوهشی انتخاب گردید.
تعداد افراد نمونه در ابتدا 60 نفر بودند که در طی زمان آزمون به علت بیماری و سایر دلایل برخی از افراد نمونه حذف گردیده و درنهایت تعداد به 52 نفر رسید.

3-4- ابزار اندازه گیری
در این تحقیق برای اندازهگیری خلاقیت از دو آزمون خلاقیت تورنس، هوش ریون استفاده گردید.

3-4-1- آزمون تفکر خلاق تورنس
این آزمون دارای دستورالعمل اجرا ونمرهگذاری به شکل و فرم تصویری است و برای استفاده از کودکستان تا فوق لیسانس مناسب میباشد. این آزمون با عنوان تفکر خلاق با تصاویر نام گرفته است. فرمهای تصویری آزمونهای تفکر خلاق تورنس نیازمند پاسخهایی است که عمدتاً از نوع ترسیمی یا تصویری میباشد. در این نوع آزمون، از آزمودنیها خواسته میشود برای تصاویری که کشیدهاند عنوانی را انتخاب کنند. برای کودکانی که هنوز قادر به نوشتن نیستند، این قسمت از آزمون به وسیله آزماینده انجام میشود. به طور کلی، باید تلاش شود در اجرای آزمون جوی بازی مانند، تفکری یا حل مسئلهای خلق شود و از ایجاد موقعیت تهدید کننده در ارتباط با آزمودن خودداری شود و باید در آزمایش شوندگان این انتظار ایجاد شود که از فعالیت لذت خواهند برد و آنها را به شاد بودن دعوت کرد. جو روانشناختی چه قبل و چه در طول استفاده در آزمونها باید تا حدی که ممکن است راحت و تحریک کننده باشد. آزمایششوندگان به وسایل دیگری به غیر از
فرمهای تکمیل تصاویر و مداد رنگی به چیز دیگری نیاز ندارند. آزمایندگان نیازمند یک کپی از راهنما، یک کپی از فرمهای آزمون برای رفرنس و یک دستگاه زمانسنج دقیق ترجیحاً یک ساعت نگه دارنده زمان (کرنومتر) میباشند و آزمونها در کلاسهای عادی از 15 تا 35 نفری اجرا میگردد. زمان واقعی دانشآموزان در آزمونهای تصویری 30 دقیقهای میباشد و نیز آزماینده ممکن است برای گروه یک استراحت کوتاه بین هر دو تا از فعالیتها را در نظر بگیرد.(تورنس،21:1387)
در فعالیت یک، کاغذی رنگی(تخم مرغ شکل) که پشت آن چسب داراست و کاغذ پشت آن میتواند کَنده شود، در اختیار کودک قرارداده میشود و به کودک توضیح داده میشود که شما میتوانید کاغذ رنگی خود را در هر جایی که میخواهید برای ساختن تصویری که در ذهنتان وجود دارد بچسبانید شکلهایتان را روی صفحه بعدی جایی که میخواهید، بچسبانید و آنها را فشار دهید (جهت چسباندن). سپس خطوطی را با مداد رنگی برای ساختن تصویرتان به آن اضافه کنید. بعد از کشیدن، عنوانیمشخص شده
و در پائین صفحه نوشته میشود. به کودکان برای این فعالیت 10 دقیقه فرصت داده شد. همچنین در فعالیت 2 که شامل تکمیل تصاویر بوده کودکان با اضافه کردن خطوطی به شکلهای ناقص میتوانستند طرح اولیه بعضی از اشیاء را کامل کرده یا شکلهای جالب بکشند. در ده دقیقه سوم به کودکان توضیح داده شد که چه تعداد اشیاء یا تصاویری میتوانند از خطوط موازی پائین صفحات بعدی بسازند. خطوط موازی باید قسمت اصلی از آنچه میسازند باشند. کودک باید با مداد یا مداد رنگی خطوطی به این خطها برای کامل کردن تصویر اضافه کند.(تورنس،23:1387)

مطلب مرتبط :   پایان نامه با واژه های کلیدیگیری، تیر، دبی، B3-2

3-4-1-1- پایایی آزمون خلاقیت تورنس
مطالعات مربوط به پایایی نمرهگذاری نشان میدهد که افرادی که آموزشهای خاصی را دیدهاند و نمرهگذاری آزمون تفکر خلاق تورنس را تجربه کردهاند، قادرند آزمون را با پایایی بسیار بالایی نمرهگذاری کنند. برای پاسخ به سؤالی درباره پایایی نتایج به دست آمده به وسیله نمرهگذاریهای تعلیم ندیده، آزمایش صورت گرفت که در آن معلمان دایمی کلاس و مسئولان آموزشی، آزمونها را بدون سود بردن از هر نوع آموزشی به غیر از مطالعه راهنمای نمرهگذاری، نمرهگذاری کردند. نتایج حاصله برای شش معلم و یک مسئول آموزشی نشان داد که زمانی که راهنمای نمرهگذاری با دقت مطالعه و تصدیق شده، پایایی قابل قبولی از نمرهها به دست آمده است. میانگین ضریب گشتاوری پیرسون19 بین نمرهگذاری، نمره گذاریهای تعلیم دیده و معلمهای تعلیم ندیده برای آزمونهای تصویری عبارت اند از: سیالی 96/0، انعطاف پذیری 94/0، و بسط 91/0 ضرایب پایانی میانگین برای آزمونهای کلامی عبارتاند از: سیالی99/0، انعطاف پذیری 95/0، اصالت 91/0 میباشد. نتایج مسئول آموزش عبارتند از: سیالی 99/0، انعطاف پذیری 98/0،اصالت76/0و بسط 87/0 میباشد. پایایی پائین برای اصالت به نظر میرسد زمانی رخ میدهد که نمرهگذار بر مبنای راهنمای آزمون عمل نمیکند و برداشت شخصی خودش از اصالت را جانشین آن میکند. این یافتهها نشان میدهد که برای اطمینان از پایایی نتایج آزمونها ضرورتی ندارد که تعلیم ویژهای برای نمره گذاری آنها دیده شود. آن چه که ضروری به نظر میرسد این است که نمرهگذاری را با نهایت دقت ممکن بخواند و دنبال کند تجربه آزمونگری داشته باشد و استانداردهای راهنما را به عنوان پایهای برای قضاوت بپذیرد(تورنس،16:1372).

3-4-1-2- روایی آزمون خلاقیت تورنس
جهت تعیین روایی و به منظور اعتباریابی محتوا از نظر 6 نفر اساتید متخصص در زمینه روانشناسی و در مورد روش و نحوه اجرا آزمون خلاقیت تورنس و از نظر روشن بودن و قابل استفاده بودن برای کودکان کودکستانی نظر خواهی گردید و از آنها خواسته شد که میزان روایی آنرا مشخص نماید که نتیجه نشان داد که آزمون مذکور از نظر صاحب نظران، از روایی مناسبی برخوردار میباشد( تورنس، 17:1372).

3-4-2- آزمون هوش ریون
برای سنجش هوش آزمودنیهای گروههای آزمایش و کنترل از فرمهای آزمون 36 تصویری هوش ریون استفاده شد. ماتریسهای پیش رونده ریون در انگلستان توسط ریون ساخته شده است. و هدف آن اندازهگیری عامل هوش عمومی است. مادههای این آزمون شامل 60 ماتریس است که در هریک از آنها قسمتی حذف میشود و آزمودنی باید بخش محذوف را ازمیان 6 تا 8 گزینه مختلف انتخاب کند. مادههای آزمون به پنج گروه تقسیم شدهاند و هر گروه 12

دیدگاهتان را بنویسید