پایان نامه رایگان با موضوع جهان اسلام، مراکز فرهنگی، امام حسین، مراسم مذهبی

می‌گردند؛ در مبادی سه گانه شهر کربلا (ورودی شمالی از بغداد و استانهای شمالی) و دو ورودی جنوبی کربلا (از استانهای نجف و بابل) از ورود زائران به کربلا پذیرایی می‌کنند. هزاران گروه خدمات‌رسان در مسیرهای منتهی به کربلا با نام مؤکب از استانهای جنوبی مثل بصره، ذی قار، سماوه و استان‌های واسط، بابل، میسان، نجف و قادسیه و استان‌های شمالی مانند استان‌های بغداد، دیاله، کرکوک، اربیل، نینوا، صلاح الدین، سلیمانیه و دهوک مستقر گردیده و به زائرانی که پیاده به سوی کربلا در حرکت هستند در حال خدمت رسانی می‌باشند.
در این مسیر علاوه برجوانان، از کودک شیرخوار گرفته تا افراد سالمند، همگی برای بازیابی هویتی خود، به سمت کربلا در حرکتند. از مهمترین اعمال روز اربعین که برای شیعیان به صورت یک ارتباط درونی و عاطفی در آمده است، دویدن (هروله کردن) تا رسیدن به بین‌الحرمین به شیو? طویریج (دویدن به شیو? پرنده‌ای به نام بلدرچین) است. عزا یا عزاداری طویریج یکی از انواع عزاداری های مرسوم میان شیعیان عراق است که از شهر شهر طویریج که نام دیگر آن “هندیه” است، در حدود بیست و پنج کیلومتری جنوب شهر کربلا و در مسیر میان کربلا و نجف قرار دارد آغاز، و تا بین‌الحرمین ادامه می‌یابد. در این نوع عزاداری عزاداران با پای برهنه از شهری که در نزدیکی کربلای معلا قرار دارد، حرکت می‌کنند و در حالی که هروله می‌کنند و با دست بر سر و صورت خود می‌زنند و جملاتی چون “واحسیناه” و “ابد والله ما ننسى حسینا” را زمزمه می‌کنند. و خودشان را به حرم سالار شهیدان، أبا عبدالله الحسین (ع) می‌رسانند و پس از زیارتی کوتاه مدت که چند دقیقه‌ای بیشتر طول نمی‌کشد، محل را ترک می‌کنند.آن‌ها با دویدن در این موضع، سینه‌هایی مالامال غم خود را در فراغ شهادت امام معصوم و یارانشان آماد? همدردی با آن امام عرضه می‌کنند؛ و از خداوند متعال می‌خواهند که آن‌ها را در غم امام حسین شریک کند و باری از آن غم جانسوز را بر دوش آن‌ها بگذارد.
شیعیان از شهر بصره که پانصد کیلومتر تا کربلا فاصله دارد نیز هر ساله این مسیر را پیاده طی می‌کنند. مؤکب بنی‌عامر که بزرگترین هیئت اهالی بصره است از پنجاه دسته پانصد نفری تشکیل شده که هر دسته شعر و بند خاص خود را که قسمتی از یک قصیده بلند است می‌خوانند و سینه می‌زنند. اتوبان هشتاد کیلومتری نجف به کربلا که در مسیر جنوب به شمال است در روزهای منتهی به اربعین مملو از جمعیت است به طوری که برای ایاب و ذهاب اتومبیل‌ها راهی وجود ندارد. این جاده مهم‌ترین مسیر زائران است. تعداد دسته‌ها و هیات‌های عزاداری در سال ۱۳۹۰ از مرز ۵۷۰۰ هیات فراتر رفت و سال ۱۳۹۱، این تعداد از ۶۰۰۰ هیات نیز فراتر رفت۱۸۶.
انتظار و آیینهای آن
امروزه تقیّدِ حضور در سرداب حضرت صاحب الامر عج در سامرّاء در شب چهارشنبه، برگزاری دعای ندبه در صبح روز جمعه قبل از طلوع خورشید و خواندن دعای عهد با حضرت ولی عصر عج در هر صبح، از سوی شیعیان امامی‌مذهب، تجرب? زیسته۱۸۷‌ایست که اغلب شیعیان در زندگی خود آن‌ها را تجربه کرده‌اند.
مراسمی مانند خروج از شهر و به انتظار نشستن و آمادگی برای ظهور حضرت ولی عصر عج، برپایی عزاداری‌ها، به زیارت رفتن‌ها، جشن‌ها و مراسم مذهبی دیگر، با تکیه بر آموزه‌های مذهبی، اموری بودند که زندگی شیعیان را متمایز از پیروان دیگر مذاهب و ادیان نشان می‌داد. برای نمونه اعتقاد به اصل امامت و زنده بودن امام دوازدهم امام عصر عج و اعتقاد به ظهور منجی در نزد شیعیان امامی‌مذهب، به عاملی به اسم انتظار۱۸۸ ختم شده است.
اعتقاد به ظهور منجی بر زندگی شیعیان و نوع رفتار اجتماعی آنان اثر داشته است. شیعیان در قرون گذشته پیرو همین باور، برخی مراسمات را برپا می‌داشتند. ابن بطوطه درباره مراسم انتظار در شهر حلّه عراق اینچنین گزارش می‌دهد:
” همه مردم این شهر، دروازده امامی و از دو تیره‌اند…در نزدیک بازار بزرگ شهر مسجدی قرار دارد که بر در آن پرده حریر آویزان است و آنجا را مشهد صاحب الزمان می‌خوانند. شبها پس از نماز عصر، صد مرد مسلح با شمشیرهای آخته، پیش امیر شهر می‌روند و از او اسبی یا استر زین‌کرده می‌گیرند و به سوی مشهد صاحب الزمان روانه می‌شوند… در برابر در، ایستاده آواز می‌دهند که: {بسم الله ای صاحب الزمان، بسم الله بیرون آی تباهی روی زمین را فراگرفته و ستم فراوان گشته، وقت آن است که برآیی تا خدا بوسیله تو حق را از باطل جدا گرداند”.۱۸۹
عناصر فرهنگی در جامع? شیعی عراق
با تمام فراز و نشیب‌ها، امواج جنگ‌ها و تخریب‌ها، عدم ثبات سیاسی و تغییرات متوالی در حکومت‌ها، عراق تاریخی درخشان از ادب، فرهنگ و علوم دینی در جهان اسلام داشته است. عراق به نوعی پایتخت فرهنگی جهان اسلام نیز به حساب می‌آمد، زیرا در برهه‌ای از تاریخ اسلام، مرکزیت خلافت اسلامی (چه حکومت‌های شیعی مانند خلافت حضرت علی علیه السلام و چه غیر آن) در آن مستقر بوده‌ که این زمینه ساز تعاملات فرهنگی نیز بوده است. حضور دانشمندان، رفت و آمدهای اندیشمندان بین بغداد و سایر مرزهای عراق، قم و تبریز در تعاملهای فرهنگی بسیار نقش داشته است. برای مثال شیعیان عراق در شکلگیری حوزه قم و شیخ طوسی در تأسیس حوزه نجف نقش برجسته داشتند. علما و اندیشمندان دو کشور همیشه در حال تردد و حضور در حوزه‌های علمیه و مراکز علمی یکدیگر بودهاند. از نمونههای بارز اشاعه فرهنگی و تعاملهای آنان میتوان به نقش “بیت الحکمه” در دوره عباسی، “دارالعلم” عضدالدوله بحیری، مدرسه امام صادق(ع) با هزاران شاگرد در کوفه، حوزه هزارساله نجف، مدرسه نظامی بغداد، مکتب نحوی کوفه و بصره، و درخشش شاعران در زمان قدیم و در دوره معاصر اشاره کرد. برجستهترین شعرای تاریخ عرب متأثر از ایران بودهاند و علمای ایرانی آموزههای وسیعی از حوزههای علمیه در عراق کسب کرده و به تعلیم آن آموزهها در ایران اشتغال یافتند.۱۹۰ عراق در دوران رژیم سابق، به صورت زندانی بود که به شدت از نشر گسترده کتاب و دست به دست شدن نشریات و مطبوعات جهانی محروم بود، عراق در زمان صدام شاهد انحصار دولتی فرهنگ بوده است. به همین دلیل تعداد نشریهها در زمان صدام از جمله روزنامهها و مجلهها بیش از ۱۰ نشریه نبود که مهمترین آنها “روزنامه الثوره” و “الجمهوری” بود و از نظر رسانههای عمومی حدود ۵ رسانه شامل تلوزیون و رادیو کاملاً در انحصار دولت بود. از شروع حکومت بعث، نابودی مراکز فرهنگی غیر دولتی آغاز شد و به خصوص مراکز دینی تخریب گردید؛ مثلاً در شهر کربلا بعد از انتفاضه سال ۱۹۹۱م ۷۸۰ حسینیه با دینامیت منهدم شد و از ۳۰ مدرسه و حوزه دینی که در کربلا بود، فقط یک مدرسه مخروبه از زمان صدام باقی مانده بود. چنین آماری درباره حوزه نجف و کاظمین نیز وجود دارد۱۹۱. پس از سقوط صدّام، این جامعه در برابر تعداد نامحدودی نشریات و مجلات و کتابهای دیگر کشورها مواجه شد، و این نشریات و مجلات و کتاب ها بدون هیچ ممنوعیتی وارد کشور شد، و امکانات ماهواره ها پس از سقوط رژیم به صورت گسترده در اختیار مردم قرار گرفت، و این فضای باز که به صورت سریع و گسترده همه جا را فرا گرفت، موجب شد عرصه فرهنگی با توجه به عوامل ذیل، دچار هرج و مرج گردد:
۱. آتش کشیدن کتابخانه ملی، کتابخانه اوقاف بغداد که هر دو دارای هزاران نسخه خطی بوده است.
۲. غارت موزههای آثاری نینوا، موصل و بغداد به طوری که هزاران اثر نادر دورههای تمدنی قبل و پس از میلاد غارت شد که یک فاجعه فرهنگی جهانی به حساب میآید. جالب است که نیروهای اشغالگر عذرشان این بود که ما نمیتوانیم از این مراکز فرهنگی حمایت کنیم. در حالی که از روز اول اشغال از وزارت نفت به صورت محکم حفاظت و حمایت کردند و این هدف آنها را از اشغال نشان میدهد.
۳. ناپختگی گرایش های فرهنگی نوین در اذهان افراد تحصیل کرده روشنفکر و فرهنگی عراقی؛.
۴. نبود مراکز فرهنگی رسمی و معتبر جهت بهره‌گیری مسئولیت هدایت و ارشاد حرکت فرهنگی و علمی؛
اما امید است به رغم جوّ کنونی، به زودی شاهد موج جدید فرهنگی در عراق مبتنی بر اصول دینی باشیم. برای مثال در مسابقههای استان شیعه نشین ناصریه، حدود ۱۰۰ شاعر و ۷۰ داستان نویس شرکت کردند که در سطح استان آمار قابل توجهی است.
مساجد بزرگ و تاریخی
۱. مسجد جامع کوفه: روزگاری مسجد کوفه مرکز داوری و دادرسی مولای متقیان، امام علی علیه السلام بود و به هنگام ظهور نیز مرکز داوری و دادرسی فرزندشان حضرت بقیه الله علیه السلام خواهد بود. امیر المؤمنین علی علیه السلام خطاب به مردم کوفه فرمودند “این مسجد شما (کوفه) یکی از چهار مسجدی است که خداوند آنها را برای اهلشان برگزیده است.”۱۹۲ مهم و مقدّس جهان اسلام است. این مسجد نخستین ساختمان شهر جدید التأسیس کوفه در سال ۱۷هجری بود. مسجدی است مربع با ابعاد۱۱۰ متر در ۱۱۶ متر، صحنی وسیع و بدون سقف و دیواری عظیم و مرتفع دارد; همانند برج و باروهای شهرهای کهن، که در دوران عضدالدوله دیلمی ساخته شده است. این مسجد گنجایش چهل هزارنفر را دارد. همچنین دارای چندین جایگاه مقدس می باشد:
۲. مسجد سهله: در ۲ کیلومتری شمال غرب مسجد کوفه در استان نجف قرار دارد. و از مساجد بسیار مشهور و مورد توجه شیعیان است که روایات فراوانی در فضیلت عبادت در آن مسجد وجود دارد.
۳. مسجد براثا: از مساجد مشهوری است که در میانه راه کاظمین ـ بغداد در محلهای به همین نام واقع است.
۴. مسجدجامع بصره: که به “مسجد الامام علیعلیه السلام ” شهرت دارد و نخستین مسجد ساخته شده در عراق در سال ۱۴ هجری است و قبل از مسجد کوفه بنا شده است..
۵. مسجد حنّانه، این مسجد در محله‌ای به همین نام، در میانه بزرگراه نجف ـ کوفه نزدیک قبرستان “ثُوَیّ” و مرقد کمیل‌بن‌زیاد قرار دارد، و جایی است که بنا بر نقل‌های تاریخی هنگامی که سر امام حسینعلیه السلام در آن قرار داده شده، ناله سرداده است؛ از این رو به حَنّانه مشهور است.
۶. مسجد زید و صعصعه بن صوحان: این دو مسجد از مساجد شریف کوفه و منسوب به اصحاب امیرالمؤمنین اند.
۷. مسجد جامع سامراء: یکی از قدیمیترین مساجد عرق است و ساخت آن به زمان متوکل عباسی برمیگردد. این مسجد بزرگترین مسجد عراق است که ۳۸هزار متر مربع مساحت داشته و ۱۴ درب ورودی دارد و حدود ۲ کیلومتر پایینتر از حرم مطهر عسکریین علیهما السلام قرار گرفته است.از این مسجد تنها دیوارههای آن و مناره معروف به ملویّه باقی مانده است. این مسجد بدون سقف بوده و کف آن خاکی است. ۱۹۳
کتابخانه‌ها
در عراق رسم بود که اهل فرهنگ، سیاست، تجّار، و طلاب، کتابخانه شخصی در خانه خود داشتند و برخی از این کتابخانهها در حدّ کتابخانه عمومی بوده و اکنون خیلی از این کتابخانههای شخصی به عنوان کتابخانههای عمومی در خدمت عموم در آمده

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه ارشد با موضوعوجود رابطه، وجود رابط

دیدگاهتان را بنویسید