پایان نامه رایگان با موضوع ساختار قدرت، اصول همکاری، قانون اساسی، نظام سیاسی

آبان نیز نوری مالکی از ائتلاف پنهان میان حزب بعث و القاعده با حمایت برخی کشورهای منطقه برای تأثیرگذاری بر جریان‌های سیاسی در این کشور پرده برداشت. و گفت آنها درصدد .ر.د به پارلمان عراق و تشکیل ائتلافی علیه عراق هستند.۳۹۳
رویکرد جریانهای شیعی نسبت به انتخابات
تعاملات حزب الدعوه با دو جریان لیبرال- سکولار شیعی مهم عراق، یعنی کنگره ملّی عراق به رهبری احمد چلبی و جنبش وفاق ملّی تحت رهبری ایاد علاوی متفاوت بوده است. حزب الدعوه در انتخابات مجمع ملی عراق در ژانویه ۲۰۰۵ در قالب ائتلاف عراق یکپارچه با کنگره ملّی عراق در قالب فهرستی در رقابتهای انتخاباتی شرکت کردند و در دوره نخست وزیری ابراهیم جعفری، احمد چلپی، معاون نخست وزیر بود؛ اما در رقابتهای پارلمانی عراق در دسامبر ۲۰۰۵ با جدایی حزب چلبی و مشارکت جداگانه در انتخابات که نتایج مثبتی هم برای این حزب نداشت همکاریهای آنها تضعیف شد. در انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰ نیز کنگره ملّی عراق به همراه سایر گروههای شیعی در ائتلاف ملی شرکت کرد و تعامل چندانی با حزب الدعوه نداشت. با این حال روابط حزب الدعوه و کنگره ملی عراق روابطی با رقابتهای گسترده یا خصومتآمیز نبوده است؛ اما بین حزب الدعوه و جنبش وفاق ملی عراق به رهبری علاوی، رقابتهایی جدّی در دورههای متفاوت روند سیاسی عراق پس از صدام وجود داشته است. در سه انتخابات پارلمانی مهم عراق یعنی انتخابات مجمع ملّی در ژانویه ۲۰۰۵، انتخابات پارلمانی دسامبر ۲۰۰۵ و انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰ عراق، جنبش وفاق ملی تحت فهرست العراقیه به همراه سایر گروههای عراقی و به خصوص گروههای سنی سعی کرده است تا جریان رقیب انتخاباتی مهمی در مقابل جریانهای شیعی اسلامگرا و به خصوص حزب الدعوه شکل دهد
در دوره دولت اول نوری مالکی، مجلس اعلای اسلامی، به رغم مشارکت در کابینه، همواره از نوعی تمامیت خواهی و تکروی حزب الدعوه انتقاد میکرد و آن را مخالف مصالح جامعه شیعی و اصول همکاری در قالب ائتلاف عراق یکپارچه عنوان مینمود. در عین حال، رقابتهای مجلس اعلا با جریان صدر که از رقابتهای دیرینه دو خاندان حکیم و صدر و اختلاف نظرهای سیاسی ناشی میشود تداوم یافت. مجلس اعلا همانند سایر گروههای شیعی در انتخابات شوراهی استانی ۲۰۰۹، به صورت مستقل در انتخابات مشارکت کرد در این انتخابات، مجلس اعلا درقالب تشکّلی جدید، رهبری لیست شهید محراب را بر عهده گرفت که گروهها و سازمانهای تشکیل دهنده آن شامل مؤسسه شهید محراب، سازمان بدر، تجمع مستقل به رهبری عادل عبدالمهدی، جنبش حزب الله به رهبری کریم ماهود المحداوی و جنبش سیدالشهداء بودند.۳۹۴
در انتخابات شوراهای استانی لیست شهید محراب ۵۳ کرسی از مجموع ۴۴۰ کرسی شوراهای استانی را به خود اختصاص داد که در مقایسه با ۱۲۶ کرسی ائتلاف دولت قانون تحت رهبری حزب الدعوه، کاهش جایگاه این جریان سیاسی را نشان میداد.
مجلس اعلای اسلامی عراق در انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰ نقش اصلی را در ایجاد ائتلاف ملّی عراق و همبستگی بین اغلب گروههای شیعی داشت؛ هرچند در جذب حزب الدعوه در این ائتلاف موفقیتی کسب نکرد.
جریان صدر در انتخابات پارلمانی دسامبر ۲۰۰۵ در قالب ائتلاف یکپارچه در رقابت‌ها انتخاباتی مشارکت کرد و توانست حدود ۳۳ کرسی پارلمانی را به خود اختصاص دهد و چند پست وزارتی خدماتی را در دولت اوّل مالکی به دست آورد. با این حال، به تدریج با بروز اختلافاتی بین جریان صدر و مالکی در خصوص خروج نیروهای آمریکایی (نوری مالکی خواهان ماندن نیروهای آمریکایی در برخی نقاط عراق جهت حفظ امنیت این شهرها بود در حالیکه مقتدی صدر از اول خواهان خروج هرچه سریعتر این نیروها بود) و همچنین سرکوب جیش المهدی از سوی مالکی در بصره در سال ۲۰۰۷، وزرای این جریان از کابین? مالکی خارج شدند و سپس صدری‌ها از ائتلاف عراق یکپارچه نیز کنار کشیدند.
جریان صدر در انتخابات شوراهای استانی سال ۲۰۰۹، در قالب فهرستی جداگانه مشارکت نمود و توانست ۴۱ کرسی از مجموع ۴۴۰ کرسی شوراهی استانی را به دست آورد.صدریون در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۰ در قالب ائتلاف ملی عراق مشارکت کردند و توانستند ۴۰ کرسی پارلمان را به دست آورند. با وجود اختلافات موجود با نوری مالکی، صدری‌ها در روند تشکیل دولت دوّم عراق در سال ۲۰۱۰ و نخست وزیری مجدد وی نقش تعیین کننده‌ای داشتند.۳۹۵
حزب فضیلت در انتخابات پارلمانی ژانویه و دسامبر ۲۰۰۵ عراق در قالب ائتلاف عراق یکپارچه شرکت کرد و در مجلس اول ۱۵ کرسی پارلمانی را در اختیار داشت.حزب فضیلت در انتخابات شوراهای استانی سال ۲۰۰۵ توانست از ۴۱ کرسی شورای استانی بصره، ۱۵ کرسی را به خود اختصاص دهد و با جذب ۶ کرسی مستقل دیگر با کسب اکثریت، محمد مصباح الوائلی از حزب را به سمت استانداری بصره برساند.۳۹۶
در ماه مه ۲۰۰۶ حزب فضیلت از مذاکرات دولت جدید عراق با انتقاد از مداخله آمریکا و همچنین عدم اختصاص وزارتخانههای نفت و بازرگانی به این حزب کنار کشید و در ترکییب کابینه نوری مالکی قرار نگرفت. این حزب همچنین در مارس ۲۰۰۷ از ائتلاف عراق یکپارچه خارج شد و در صدد تشکیل فراکسیون پارلمانی جدیدی برآمد؛ اما اختلافات جدیتر بین حزب فضیلت و ائتلاف عراق یکپارچه زمانی بروز کرد که اعضای ۲۰ نفری مجلس اعلای اسلامی عراق در شورای استانی بصره با جذب اعضای مستقل سعی کردند الوائلی را از استانداری بصره کنار بگذارند و این مسئله مورد تأیید و حمایت مالکی واقع شد.۳۹۷
حزب فضیلت در جریان انتخابات شوراهای استانی توانست فقط ۵ کرسی از مجموع ۴۴۰ کرسی در ۱۴ استان عراق را کسب کند و ۶/۲% از آرای استانهای شیعه نشین را از آن خود کند.این حزب در رقابتهای انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۰ در قالب ائتلاف ملی عراق مشارکت کرد و ۷ کرسی را در پارلمان عراق بهدست آورد. در جریان مذاکرات تشکیل دولت در عراق در سال ۲۰۱۰ به رغم حمایت جریان صدر و سازمان بدر از نخست‌وزیری مجدد مالکی، حزب فضیلت به همراه مجلس اعلای اسلامی عراق ابتدا از حمایت مالکی خودداری کرد، اما سرانجام در قالب تشکیل دولت مشارکت مالکی در کابینه شرکت کرد و با توجه به کرسی‌های خود توانست پست وزارتی خدماتی را بدست آورد.
همانگونه که تعداد کرسی‌های کسب شده حزب فضیلت در دو انتخابات شوراهای استانی در سال ۲۰۰۹ و انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰ نشان می‌دهد، حزب فضیلت در طول دور? پس از صدام در ساختار قدرت در عراق به تدریج نقش کمتری پیدا کرده است. این حزب در مناطق شیعی جنوب عراق و به خصوص بصره، در پی رقابت با احزاب شیعی دیگر به‌خصوص جریان صدر و مجلس اعلای اسلامی عراق بوده است، اما با کاهش قدرت آن، آینده سیاسی حزب حتی در خود بصره چندان واضح نیست.
این در حالی است که جریان‌های شیعی غیرمذهبی یا سکولار- لیبرال عراق مانند کنگره ملّی عراق به رهبری احمد چلبی و جنبش وفاق ملّی به رهبری ایاد علاوی نتوانسته‌اند مانند جریان‌های اسلام‌گرای شیعی به موفقیت جدّی و موقعیّت برتر در نظام سیاسی نوین عراق برسند.
در تبین ضعف و ناکامی نسبی گروه‌های غیرمذهبی شیعی در عراق پس از صدام، مؤلفه‌های فکری و فرهنگی جامع? شیعی عراق و جامعه‌شناسی تاریخی آن، آن‌چنان که در فصول پیشین تبیین شد، به عنوان گروهی با شاخصه‌های متمایز از سایر اعراب سنّی مذهب در منطق? آسیای غربی نقشی اساسی دارد.
۳. روند حضور و خروج اشغالگران از شهرهای عراق
عملکرد دولت آمریکا در عراق و رفتار نیروهای اشغالگر و نیز عدم اجرایی کردن این کشور در خصوص خروج نیروهای نظامی آمریکا از عراق(تا پایان ماه ژوئن ۲۰۰۹/ ۹تیرماه ۱۳۸۸ ) پس از واگذاری قدرت به عراقی‎ها نیز از دیگر دلایل اعتراضات شیعیان به شمار می‎آید. عوامل فرعی دیگری همانند اعمال فشار آمریکا بر گروه صدر و طرفداران او در راستای خلع سلاح و به بهانه رسیدگی به پرونده قتل سید عبدالمجید خوئی نیز در این زمینه بی‎تأثیر نبوده است هر چند که این عامل باید به عنوان جرقه‎ای برای آغاز درگیری‎ها و مخالفت‎های فرو خفته تلقی شود.
در رویکرد شیعیان عراق نسبت به نیروهای اشغالگر، در ابتدای اشغال دو وجهه‎نظر متمایز قابل ذکر بوده است:
نخست نگرش مبنی بر صبر، مدارا و تعامل که توسط آیت‎ا… سیستانی، مجلس اعلی و شیعیان عضو شورای حکومت انتقالی دنبال شده است.
دوم نگرش تبری‎جویانه که عمدتاً توسط مقتدی صدر و نیروهای جوان طرفدار وی پیگیری می‎شود.
تاکنون جناح‎های مختلف شیعه اعم از گروه‎ه‎های تندرویی چون گروه صدر تا لیبرال‎هایی چون چلبی، به رغم نگرش‎های متفاوت، در یک جبهه قرار داشتند. هنگامی که آیت‎الله سیستانی از شیوه‎ عملکرد نیروهای آمریکا در خصوص قانون اساسی موقت انتقاد ‎کرد افرادی چون چلبی که رابطه نسبتاً خوبی با آمریکا دارند و یا حتی سید مقتدی صدر علی‎رغم تندروی‎ها و برخی موضع‎گیری‎های لفظی خود علیه جناح شیعه شورای حکومت انتقالی و نیز طرفداران مذاکره و روش‎های صلح‎آمیز، از مواضع وی حمایت کردند. مقتدی صدر تا پیش از حمله همه جانبه آمریکایی‎ها به وی و طرفدارانش هیچ اقدام عملی که خارج از چارچوب کلی سیاست شیعیان در نحوه تعامل با آمریکا باشد علیه آمریکایی‎ها انجام نداده بود.
نوری مالکی نخست وزیر عراق، پس از سفر پنج‌روزه خود به استرالیا در پاسخ به سؤالی از سوی خبرگزاری آسوشیتد پرس اعلام کرد: “من خواهان هیچ‌گونه عقب‌نشینی و خروج نیروهای آمریکایی نیستم، مگر در مناطقی که صددرصد امن و تحت کنترل دولت است.۳۹۸”
۴. احیای فعالیت حزب بعث
حزب بعث به لحاظ ترتیب تاریخی پس از احزاب کمونیستی جهان عرب پا به عرصه وجود گذاشت.۳۹۹ حزب بعث عراق در واقع شعبهای از حزب بعث سوریه بود. بعثیهای سوریه این شعبه را در خلال سالهای ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۱ در دانشگاه بغداد تشکیل دادند. پس از سقوط صدام مدتی در فترت به سر بردند اما طی اسفند ۱۳۸۷ و اوایل فروردین ۱۳۸۸ موضوع فعالیت مجدد حزب بعث در صحنه سیاسی عراق و تفسیرهای مختلف از نحوه بازگشت بعثیهای سابق به ساختار حکومتی و اداری عراق باعث جبههبندی جریانهای مختلف عراقی در برابر این موضوع شد. ایده بازگشت بخشی از بعثیهایی که مرتکب جنایت نشدهاند توسط نوری مالکی، نخست وزیر عراق و در چارچوب طرح وی برای آشتی ملی در دهمین نشست عشایر “بنی وائل” در بغداد مطرح شد. ۴۰۰ پس از اظهارات المالکی، اکرم حکیم، وزیر در امور مذاکرات ملی و رئیس شورای عالی گفتگوهای آشتی ملی در این راستا اعلام کرد: تماسها و مذاکرات مستقیم و غیر مستقیم با شخصیتها و گروه‌های عرقی مخالف با دولت و روند سیاسی، آغاز شده است و با برخی از عناصر فرماندهی حزب بعث مذاکره شده است.۴۰۱ با رسانهای شدن این اقدام دولت جهت تعامل با بعثیون سابق باعث انتقاداتی از سوی جریانهای سیاسی عراق که نگران بازگشت بعثیها بودند شد. در این چاچوب سید

مطلب مرتبط :   پایان نامه رایگان با موضوعنظام جهانی، مشارکت سیاسی، سیاست عمومی، تحریم اقتصادی

دیدگاهتان را بنویسید