پایان نامه رایگان با موضوع نظام جهانی، مشارکت سیاسی، سیاست عمومی، تحریم اقتصادی

تمامیت ارضی عراق و انطباق با قوانین بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحده قرار داده بود. این حزب هم‌چنین به رغم آنکه اکثر اعضای آن را شیعیان تشکیل می‌دهند فعالیت‌های سیاسی خود را مبتنی بر مبانی سکولاریسم قرار داده است.
کنگره ملی عراق با هدف حمایت از سرنگونی رژیم بعث خواستار تشکیل حکومتی است که کنگره ملی در آن نسبت به گروه‌های کردی و مجلس اعلا از برتری برخوردار باشد، از همین‌رو نیز ضمن لابی و رایزنی با ترکیه برای مهار قدرت کردها، نوعی رفتار کج‌دار و مریز را با مجلس اعلاء پی‌گیری می‌کند که در چارچوب آن درباره به قدرت رسیدن شیعیان همسویی نشان می‌دهد، ولی نوعی رقابت با مجلس اعلاء را برای تصاحب سهم شیعیان از قدرت ادامه می‌دهد و تلاش می‌کند با جلب حمایت امریکا و انگلیس بر مجلس اعلاء پیشی گیرد. به همین جهت نیز این گروه به تشکیل نوعی حکومت لائیک در عراق چراغ سبز نشان می‌دهد و در تلاش است که خود را نماینده شیعیان معرفی کند که به ساختار دینی حکومت اعتقاد ندارند. در واقع هدف اصلی این جریان لیبرال، خواستار یک عراق متحد، دموکراتیک و طرفدار غرب و جذب در نظام جهانی سرمایه‌داری است و این سیاست را نیز هم‌چنان ادامه می‌دهد
جریان‌های سیاسی لیبرال دربرگیرنده طیفی از شخصیت‌ها و گرایش‌های سیاسی عراق است که خواستار یک عراق متحد و دموکراتیک طرفدار غرب و جذب در نظام جهانی سرمایه‌داری است. کنگره ملی عراق اصلی‌ترین نماینده سیاسی این جریان به شمار می‌آید که احمد چلبی ریاست و رهبری آن را بر عهده دارد. چلبی درصدد مطرح کردن خود به عنوان فردی است که نسبت به ائتلاف شیعی (ائتلاف عراق یکپارچه) آلترناتیوی با اسلام‌گرایی کمتر می‌باشد. وی در پی ایجاد عراقی دموکراتیک، تکثرگرا، غرب‌گرا، عرضی و فدرال بوده و یکی از برنامه‌هایش نیز توسعه بخش نفتی این کشور است.
فصل چهارم: مؤلفه‌های اساسی و دیدگاه‌ جریان‌های عمد? شیعی عراق
اهمیت پرداختن به دیدگاه جریان‌های فعال یک جامعه، پیش‌درآمد تجزیه و تحلیل رویکردهای آن جریان‌ها در قبال تحولات جامعه می‌باشد. لذا در این فصل به مهمترین مؤلّفه‌های اساسی مورد قبول جریان‌های عمد? شیعی در عراق می‌پردازیم.
بخش اوّل: مؤلفه‌های نظری
نقش مرجعیت دینی در جامعه از نگاه جریان‌های شیعی
امروزه در عراق حضرات آیات عظام: ۱. محمد اسحاق فیاض ۲. بشیر نجفی ۳. سید محمد سعید حکیم ۴. سید کاظم حائری و سید علی سیستانی از مراجع تأثیرگذار بر صحنه‌های سیاسی اجتماعی عراق هستند. مرجعیت شیعه نقش برجسته‌ای را در کنترل تحرّکات جامع? شیعی عراق ایفا نموده است. نقشی که طی آن، شیعیان را که هر روزه مورد عملیات‌های انتحاری و تروریستی قرار می‌گیرند، به خویشتن‌داری خوانده‌اند. و خشم برخاسته از خشونت‌های طایفه‌گرایانه بر ضد شیعیان را در میان آنها کاهش دادند. اما حجم عظیم عملیات‌های تروریستی از سوی فرقه‌گرایان مخصوصاً در حادث? انفجار حرم امامین عسکریین علیهم السلام در تاریخ ۲۲ فوریه ۲۰۰۶، باعث ایجاد فشارهایی بر روحانیت شیعه از طرف عموم شیعیان و شیوخ عشایر خصوصاً جهت پاسخگویی به این اقدامات شد. در ادامه دیدگاه جریان‌های عمد? شیعی را در مورد مرجعیت دینی به اختصار بیان می‌نماییم:
حزب‌الدعوه نگاهی خاص به عالم دینی و نقش او در جامعه دارد. عالم دینی صرفاً کسی نیست که علوم دینی و فقه را به رغم قداست و اهمیّت معرفتی آن، تدریس می‌کند، بلکه باید انسانی فرهیخته و نخبه باشد، با زبان روز و روزگار سخن بگوید و با افکار دیگر هم آشنا باشد. در این میان، الدعوه الگوهایی از علما را تقدیم و ضمن احترام به آنها از علم و تجاربشان استفاده کرد. علما ارتباطات تنگاتنگی با اعضای حزب الدعوه دارند، حزب به آنها غنا می‌بخشد و آنها هم به حزب غنا می‌بخشند و راه فرا روی آن می‌گشایند. اینجاست که تئوری و عمل عینیت می‌یابند و در کنار هم حرکت می‌کنند.۳۱۶
عمار حکیم رهبر مجلس اعلای اسلامی عراق می‌گوید: “ما تاکید میکنیم که مرجعیت، نقش اصلی را در رهبری جامعه و ایفای رسالت مربوط به خود را به نیابت از امام زمان ارواحنا لتراب مقدمه الفداء دارد. و مرجعیت همچنان موجب هوشیاری امت است و از شایستگی شرعی و عرفی و فکری برای رهبری امت برخوردار است. ما تاکید میکنیم که حمله به مرجعیت به معنایی که ذکر شد، خط قرمز ما میباشد که به شدت آن را محکوم می‌کنیم. به همین خاطر از ملت بزرگ عراق با تمام طوایف و جریان‌های سیاسی میخواهیم با این شیوه مقابله کنند و از برادران روحانی میخواهیم که نقش خود را در رسوا سازی این حرکت ضد دینی ایفا کنند۳۱۷. از سوی دیگر گروه‌های غیرمذهبی به افزایش مداخله مرجعیت دینی شیعه در فعالیت‌های سیاسی اعتراض کردند و در فهرست منتقدان، قشری از سیاسیون نیز بودند که نمایندگی جریان لائیک را بر عهده داشتند و مبنای انتقاد آنها متوجه افزایش قدرت احزاب دینی بود که ائتلاف یکپارچ? عراق را تشکیل داده بودند، یعنی ائتلافی که در چند انتخابات پیاپی توانست تأیید گشترده مردم را به دست آورد و عمدتاً محبوبیت آنها به علت رنگ و بوی دینی احزاب بود.۳۱۸
جریان صدر بر خلاف حزب‌الدعوه و مجلس اعلای اسلامی عراق که پیوندها، روابط و رویکرد مثبتی در قبال مرجعیت شیعی در نجف دارند، از تعاملات مناسبی با مرجعیت شیعی در نجف برخوردار نبوده‌است۳۱۹. محمدصادق صدر به عنوان مؤسس جریان صدر در زمان حیاتش، “به دنبال آن بود که تا افکار محمدباقر صدر را در مرود شرکت روحانیون در تمامی شئون زندگی به اجرا برساند.” پایه و اساس استراتژی او پرداختن به سیاست عمومی و استفاده از رهبری دینی در عرص? عراق بود. بنابراین صدر با رویکرد آرام علمای نجف که [در آن روز] از سیاست دوری می‌جستند مخالف بود و عقیده داشت روحانیون باید صریح باشند، در غیر این‌صورت حق رهبری جامعه را نخواهند داشت. بر همین اساس او از نماز جمعه به عنوان پل ارتباطی بین حوزه و شیعیان استفاده نمود که طی دهه ۱۹۹۰ بیش از هزاران نفر را به حدود ۷۰ محل برگزاری این آیین دینی جذب کرد.۳۲۰ در تلاش برای رسیدگی به زندگی شیعیان، وی فقه شیعه را با رسوم قومی و محلی مطابقت داد، دادگاه‌های مذهبی را پایه‌گذاری نمود و شبکه‌ای از نمایندگان و مؤسسه‌های خیریه در شهرها و روستاها راه‌اندازی کرد تا شکافی را که توسط دولت مرکزی طی ۱۲ سال تحریم‌های بین المللی بوجود آمده بود پر نماید. امروزه مقتدی صدر و جریان منتسب به وی با مرجعیت شیعی به خصوص آیت الله سیستانی، روابطی بدون چالش نبوده است. جریان صدر با تقسیم حوز? علمیه به حوز? ناطقه (به معنای گفت‌وگو) و صامت (ساکت) خود را نمایند? منحصربه‌فرد حوز? ناطقه معرفی کرده و سایر بیوت و حوزه‌ها را به‌خاطر سکوت در مسائل و امور سیاسی مورد سرزنش قرار دادند. منشأ این جهت‌گیری شاید به تاریخ شکل‌گیری این جریان برگردد. پس از درگذشت آیت الله خوئی، سید محمد صادق صدر از پذیرش مرجعیت آیت الله سیستانی و جایگاه وی سرباز زد و تحت شعار مرجعیت عربی، توانست بسیاری از شیعیان و پیروان آیت الله خوئی را به دور خود جمع کند. طرح شعار مرجعیت عریی برای برخی شیعیان عراق که از عٍرق عربیت برخوردار بودند و به مراجع ایرانی تمایل چندانی نداشتند جاذبه ایجاد میکرد.۳۲۱
تعریف مشارکت و مقاومت از سوی جریان‌های شیعی عراق
شیوه مشارکت بازیگران فعال در صحن? سیاسی اجتماعی عراق “با میزانی از آزادی نسبی سازمانی در چهارچوب کثرت‌گرایی سیاسی، اما با هرج و مرجی نسبی، همراه است. در این زمینه‌ها، حوز? سیاسی به میزان زیادی تحت تأثیر نیروهای اشغالگر خارجی است که سقوط کامل نهادهای دولتی و امنیتی و در نتیجه وقوع بحران‌های سیاسی داخلی را موجب شده‌اند. همین شرایط به کارایی دولت آسیب زده، ثبات نظام سیاسی را تهدید میکند و تقویت دیدگاههای انحصارگرایانه را که در تضاد با مشارکت سیاسی است در پی دارد”۳۲۲ بدون تردید، مقاومت در برابر اشغالگران، عملیات فکری خلاقانهای است که ملّتها برای دفاع از حقوق و آزادی خود در مقابل اشغالگران به کار میگیرند. اما این مقاومت برای کسب مشروعیت باید از دو معیار اصلی شرافتمندانه بودن وسیله و وضوح هدف برخوردار باشد. اگر یکی از این دو معیار نباشد، مقاومت، مشروعیت و مصداقیت خود را از دست میدهد و به ابزاری برای قتل و کشتار و بهانهای برای پیگیری اهداف خاصی تبدیل میشود. لذا ملتها بین مقاومت و گروه های تروریستی جنایت کار تفاوت قائل میشوند و به مقاومت ارج می‌گذارند و با تروریست به هر بهانهای مبارزه میکنند.
حزب الدعوه در روند مبارز? خود در دوران معارضه با نظام بعثی معتقد بود نیروهای بین‌المللی نباید به جنگ و حمل? نظامی علیه صدام دست بزنند. راهکار ابراهیم جعفری در زمان رهبری‌اش بر حزب الدعوه به جای حمل? نظامی آمریکا به عراق معتقد بود : آمریکاییان “تحریم اقتصادی را بردارند و تحریم سیاسی را جایگزین آن کنند. پایتختهای خود را به روی سفرای عراقی ببندند و سفرای تمام کشورها را از عراق فراخوانند. سران نظام را از لحاظ سیاسی تحت فشار قرار دهند و آنها را به عنوان جنایتکاران جنگی به دادگاهی بینالمللی بسپارند. در این زمان نظام خود خواهد پاشید. اما متأسفانه آمریکا به دنبال جنگ بود”. وی می‌گوید در آغاز با حضور سیاسی آمریکا در عراق با استناد به وجود دولتی غیر نظامی که در رأس آن برمر بود، تعامل کردند و گفتوگوها و بحثهایی با این کشور درباره اصل حاکمیت کردیم تا آنچه را برای میهن ما مناسب است، به دست آوریم.۳۲۳
نگاهی به ۹ سال کارنام? سیاسی-اجتماعی مجلس اعلای اسلامی شیعیان عراق، با رهبری خاندان حکیم در منازعات خونین عراق، به وضوح این واقعیت را آشکار می‌کند که خاندان حکیم در مسیر این تحول و انتقال جامع? عراق از نظم و ساختاری استبداد زده به نظمی دموکراتیک، همه دشواری‌ها را بر خود هموار کردند. رهبر فقید مجلس اعلا نیز بارها بر این آموزه اصرار ورزید که “جامعه شیعه پیشمرگ شود تا عراق بار دیگر به دام دیکتاتوری گرفتار نشود.” او به تجربه دریافته بود که هرچند نظام دیکتاتوری بعث سقوط کرده اما هنوز ساختارها، مناسبات و اندیشه‌هایی که آن نظام استبدادی را به بارآورده بود، پابرجاست؛ و برانداختن این ساختار سخت جان، مجاهدتی بزرگتر از انتفاض? دهه‌های ?? و?? می‌طلبد و هیچ عنصر دیگری غیر از یک آگاهی تاریخی نمی تواند روح “مقاومت تاپای شهادت” را در پیکر? سیاسی شیعیان عراق بدمد.
در همین حال روش مبارز? جریان صدر شاخ? نظامی‌اش (که البته بعد از انحلال آن و رفتن به سمت فعالیت‌های دموکراتیک و حضور فعال در فرایند دولت‌سازی) در عراق تنها حرکتی است که می‌توان طبق معیارهای بین المللی آنرا “مقاومت” خواند. این حرکت، رهبر سیاسی شناخته شده و در مناطق مختلف دفترهای اطلاع

مطلب مرتبط :   مقاله رایگان درموردسرمایه گذاری، تقسیم سود، سیاست تقسیم سود، سیاست تقسیم

دیدگاهتان را بنویسید