منابع و ماخذ مقاله زنان سالم، زنان سالمند، سالمندان

پژوهشگران تأثیر مداخلات گروهی را در ایجاد بینش، شناخت و تغییر نگرش بیماران در طی زمان مداخله مورد مشاهده قرار دادند و از آنجا که افسردگی و اضطراب احساسهای نامطلوبی هستند که بیماران آن را تجربه کردهاند و نیز با توجه به اینکه منشأ احساس در فرد، تفکرات اوست، پژوهشگران با هدایت بیماران در جهت شناخت افکار اتوماتیک و ایجاد بحث و تعامل گروهی آنان را تشویق نمودند تا در جهت تغییر افکار در نهایت احساس خود تلاش کنند(خدایی، دستجردی، حقیقی، سعادتجو و کرامتی،1390). از آنجایی که پدیده سالمندی در کلیه جنبههای زندگی جوامع بشری، از جمله در طیف گستردهای از ساختارهای سنتی، ارزشها، هنجارها و ایجاد سازمانهای اجتماعی تحولات قابل ملاحظهای به وجود میآورد. لذا مقابله با چالشهای فرا روی این پدیده و استفاده از تدابیر مناسب در جهت ارتقاء وضعیت جسمی و روانی و اجتماعی سالمندان از اهمیت زیادی برخوردار است و در دستور کار تمام جوامع بینالملل قرار گرفته است.
اهداف پژوهش
هدف اصلی:
تعیین تأثیر شناختدرمانی گروهی بر کاهش افسردگی و اضطراب زنان سالمند
اهداف اختصاصی:
1- تعیین تأثیر شناختدرمانی گروهی بر کاهش افسردگی زنان سالمند
2- تعیین تأثیر شناختدرمانی گروهی بر کاهش اضطراب آشکار زنان سالمند
3- تعیین تأثیر شناختدرمانی گروهی بر کاهش اضطراب پنهان زنان سالمند
فرضیه‏های پژوهش
1-شناختدرمانی گروهی باعث کاهش افسردگی زنان سالمند میشود.
2-شناختدرمانی گروهی باعث کاهش اضطراب آشکار زنان سالمند میشود.
3-شناختدرمانی گروهی باعث کاهش اضطراب پنهان زنان سالمند میشود.
تعریف مفهومی متغیرها
-افسردگی: حالتی خلقی است که دارای ویژگیهای احساس عدم کفایت، احساس اندوهگینی، کاهش در فعالیت و واکنش، بدبینی، غمگینی و نشانههای مرتبط است(روبر73 و روبر، 2001). افسردگی هم میتواند یک علامت باشد(مانند حالات غمگینی) یا یک سندرم که شامل مجموعهای از علائم میشود، یا یک طبقهبندی مستقل از اختلالات و آسیبهای روانی(هالان، کندال و لومری74، 1986).
-اضطراب: اضطراب، حالتی فراگیر، ناخوشایند، مبهم و همراه با برانگیختگی دستگاه عصبی خودکار، سردرد، تعرق، تپش قلب، گرفتگی ماهیچههای سینه، ناراحتی گوارش و بیقراری است(سادوک و سادوک، 2002، ترجمه پورافکاری، 1386).
-شناختدرمانی: هدف تکنیکهای شناختی، شناسایی و چالش با تفکرات منفی، جستجوی کمک برای یافتن روشهای جایگزین تفکر و تسهیل شناسایی علل و روشهایی برای حفظ این تکنیکها است. درمان شناختی، با ایجاد تغییر و دگرگونی در نظام شناختی فرد، موجب میشود که واکنشهای او به وسیلهی کیفیات شناختی وی تغییر یافته و شخص بتواند به طور صحیح واقعیتها را درک و تفسیر کند(هولون و بک، 1995 ؛ روث و فوناگی، 2005؛ رینک، ریان و دابویس، 1997).
-سالمندی: تغییرات فیزیولوژیکی طبیعی و پیشروندهی غیر قابل برگشت که در طول زندگی هر فردی رخ میدهد، اگرچه این فرایند در همهی افراد اتفاق میافتد ولی اغلب با تغییرات مشخص در سلامت و نیازهای تغذیهای همراه است(محمدزاده، دولتشاهی و محمدخانی، 1390). در واقع پیر شدن عبارت از یک فرایند تحول تدریجی و درک زندگی است که به تدریج به کمک تجربه به دست میآید(احدی و جمهری، 1382).
تعریف عملیاتی متغیرها
-افسردگی: نمرهای که فرد سالمند از پرسشنامه افسردگی سالمندان به دست میآورد و در این پژوهش نمره 8 به عنوان نقطه برش در نظر گرفته شده است.
-اضطراب: نمرهای که فرد سالمند از پرسشنامه اضطراب آشکار و پنهان75 اشپیلبرگر76(1970) به دست میآورد و شامل دو بخش اضطراب آشکار و پنهان است و افرادی که در هر دو بخش نمرات 43 و بالاتر(متوسط به بالا) دریافت کنند به عنوان افرادی مضطرب به پژوهش وارد میشوند.
-شناختدرمانی: بسته آموزشی شناختدرمانی گروهی مایکل فری که به مدت 10جلسه 120 دقیقهای به صورت هفتهای دو جلسه در فاصله زمانی دوماه و نیم اجرا میشود.
-سالمند: افراد بالای 65 سال در این پژوهش به عنوان سالمند در نظر گرفته شده است.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه پژوهش
تعاریف سالمندی
-پیری عبارت است از اضمحلال تدریجی در ساختمان و ارگانیسم بدن که بر اثر دخالت عامل زمان پیش میآید و تغییراتی را در ساختمان و عمل اعضای مختلف بدن به وجود میآورد که سفید شدن مو، چین و چروک پوست، ریزش مو،کاهش قدرت دید، نقصان شنوایی، خمیدگی، کندی در تحرک،کاهش قدرت عضلانی، اختلال و آشفتگی در حافظه و ادراک، اختلال در جهتیابی،کاهش ظرفیت و کارایی ریهها و سیستم قلبی و عروقی از آن جملهاند(سازمان جهانی بهداشت، 2009 ؛ پورجعفری و آبایی، 1381). پیری بیشتر به صورت مجموعهای از تغییراتی که در افراد با گذشت زمان اتفاق میافتد، نیز توصیف میشود(استنهوپ77 و لنکاستر78، 2000). در تعریفی دیگر سالمندی فرایندی زیستی و پدیدهای حیاتی بوده است که همهی انسانها را شامل میشود، این دوره حاصل تعامل پیچیده عوامل فیزیولوژیکی، روانشناختی، اجتماعی و محیطی است که بر عملکرد سلولها، بافتها و دستگاههای بدن تأثیر دارند و در نهایت پیری و سالمندی را در پی خواهد داشت(ستاری، 1385). احدی و جمهری(1382) پیر شدن را عبارت از یک فرایند تحول تدریجی و درک زندگی میدانند که به تدریج و به کمک تجربه به دست میآید.
-سالمندی فرآیند طبیعی و اجتنابناپذیری است. هر کسی که زنده است عاقبت پیر و سالخورده میشود. سالمندی همراه با تغییرات روانی و بدنی است. از نظر جسمی، کاهش قدرت بینایی و شنوایی، چشایی، بویایی، کاهش قدرت بدنی، سست شدن دندانها، کم شدن استحکام لثهها، کاهش هماهنگی حرکتی و سرعت واکنش در مقابل محرکها است(لطفآبادی، 1378). سالمندی به تعریف انجمن تغذیه آمریکا، به تغییرات فیزیولوژیکی طبیعی و پیشرونده و غیرقابل برگشت اطلاق میشود(شجری،1373). در تعریفی دیگر سازمان ملل متحد، کشورها را به سه نوع ساخت جمعیتی جوان، بزرگسال و سالمند تقسیم میکند که مشخصه آنها میزان نسبت جمعیت سالمند در این کشورها است. طبق این تعریف،کشورهای دارای جمعیت سالمند،کشورهایی هستند که نسبت جمعیت سالمندان آن بیش از 7% میباشد(سامآرا، 1370). سنین پیری یا اواخر بزرگسالی، معمولاً به مرحلهای از دوره زندگی که از 65 سالگی شروع میشود اطلاق میگردد(سازمان جهانی بهداشت، 2001). سالمندی را معمولاً سن بالای 65 سال برمیشمارند(سازمان جهانی بهداشت، 2010).
-سالمندی را سنی میدانند که در آن اکثر مردم از کار بازنشسته میشوند و از انواع خاصی از مزایای رفاهی مانند حقوق بازنشستگی برخوردار میگردند(گیدنز79، 1376؛ به نقل از احمدی و بهشتی، 1386). و سازمان جهانی بهداشت(2001) سالمند را به دو سالمند جوان 65 + (بعضی اوقات 60+) و سالمند کهنسال 80 + تقسیم کرده است.
سالمندی را میتوان از چهار جنبه مورد مطالعه قرار داد:
1.سن زمانی: سالمندی عبارت است از تعداد سالهایی که از بدو تولد طی شده است. در ایران سن 60 سالگی را به طور قراردادی آغاز سالمندی تعیین کردهاند.
2. سن جسمی و زیستی: سالمندی جسمی تدریجی حاصل میشود، تعیین لحظهای که شخص از نظر جسمی سالخورده میشود، غالباً قراردادی است.
3. سن روانی و عاطفی: این دگرگونیها در دو بعد زیر قابل مطالعه است:
الف)دگرگونیهای شناختی: تغییراتی که شیوهی تفکر و همچنین تواناییهای فرد سالمند را تحت تأثیر قرار میدهد.
ب)دگرگونیهایی که عاطفه و شخصیت را شامل میشود: شخصیت و کنشهای شناختی تحت تأثیر رویدادهایی همچون بازنشستگی و مرگ همسر قرار میگیرد.
4. سن اجتماعی: نقشهایی را تعیین میکند که انسان میتواند، میخواهد و بایستی در اجتماع بر عهده گیرد یا آرزوی بر عهده گرفتن آنها را دارد( میشارا80 و رایدل81، 1917؛ ترجمه گنجی، داودیان و حبیبی، 1367).
تقسیمبندی پیری
پیری به دو بخش تقسیم میشود: سالخوردگی و از کار افتادگی، اکثریت پیران را سالخوردگانی تشکیل میدهند که سرزنده و روی پا هستند و سایر پیران کسانی هستند که از پا افتاده و ناتوانند، پیری فقط مسئله جسمی نیست بلکه یک عارضه روانی-اجتماعی هم هست،آدمی به همان اندازه پیر است که احساس پیری میکند. افرادی که سلامت روانی طبیعی دارند، معمولاً در نوجوانی خود را جوان میپندارند و در دوره پیری احساس پختگی و بزرگسالی میکنند. رسیدن به سنین بالای زندگی نتیجه عوامل پیچیدهای است که مهمترین آنها عبارتند از وضعیت ژنتیک فرد، وضع تغذیه، بهداشت و عوامل محیطی دیگر(لطفآبادی،1378). اما در کل مشخص کردن پیری به دو دلیل بسیار مشکل است: نخست حادثه و جریان فعل و انفعال پیری در میان افراد کاملاً متفاوت است و دوم در بعضی از جوامع ممکن است سن و سالی را پیر در نظر بگیرند، در صورتی که امکان دارد همان سن را در جوامع دیگر جوان به حساب بیاورند(عشقپور،1370).
جمعیت سالمندی
تعداد افرادی که به واپسین سالهای زندگی خود رسیدهاند، بخش قابل توجهی از جمعیت کل جهان را تشکیل میدهند. در سال 2000 تعداد افرادی که 60 ساله یا بیشتر بودهاند بالغ بر 600 میلیون نفر بود. پیشبینیها حاکی از آن است که این تعداد در سال 2025 به2/1 میلیارد و در سال 2050 به 2 میلیارد برسد(سازمان جهانی بهداشت،2009). از سویی پیشبینی شده است که بین سالهای 1950 تا 2025 جمعیت جهان به سه برابر افزایش یابد. و طبق برآوردهای به عملآمده در سال 2025 از هر 7 تن جمعیت دنیا، یک تن بیش از 60 سال عمر خواهد کرد و حال آنکه در سال 1950 از هر 12 تن، یک تن بیش از 60 سال زندگی میکرد. بنابراین در سال 2025 تعداد افراد بیش از 60 سال به حدود یک میلیارد تن خواهد رسید(مرکز آمار ایران، سالنامهی آماری سازمان ملل متحد، 1368). طبق تخمین ژاو، هی، جاو، یوآن، فنگ وژانگ(2012) و کوئینگ82، مککالوف83 و لارسون84(2001) در سال2025 جمعیت جهان به هفت میلیارد و هشتصد و بیست و سه میلیون نفر و تعداد افراد بالای 65 سال به 4/10 درصد خواهد رسید.
بر طبق آمار سازمان جهانی بهداشت، پیرترین کشور تا سال 2020 میلادی ژاپن خواهد بود(31 درصد جمعیت آن را سالمندان تشکیل خواهد داد) و بعد از آن ایتالیا، یونان، و سوئیس قرار دارند(28 درصد)، تا سال 2020 نسبت جمعیت 60 سال و بالاتر در آمریکای شمالی 23 درصد، آسیای شرقی 17 درصد، آمریکای لاتین 12 درصد و در جنوب آسیا 10 درصد خواهد شد(پورجعفری و آبایی، 1381).
طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، تعداد سالمندان در کشورهای آسیای جنوب غربی(از جمله ایران) در سال 2000 حدود 7% کل جمعیت بوده و این رقم تا سال 2030 به 15% خواهد رسید(نمدیان و قبادی،1385). اما طبق سرشماری جمعیت عمومی ایران در سال 1375، حدود 32/4 درصد کل جمعیت 60 میلیون نفری کشور را سالمندان 65 سال تشکیل میدادند. به عبارت دیگر 6/2 میلبون نفر از جمعیت ایران را شامل میشد. جمعیت سالخوردگان ایران در سال2050 به بیش از 26 میلیون نفر و نسبت آن به کل جمعیت به حدود 23% خواهد رسید(زحمتکشان، باقرزاده، اکابریان، یزدانخواه فرد، میرزایی، یزدانپناه و همکاران، 1391؛ زنجانی، 1379؛ توکلی، 1384). براساس سرشماری مرکز آمار ایران و مطالعات انجام شده، جمعیت بالای 60 سال ایران در سال 2021 بیش از 10% برآورد مىشود(راسل و اردلان، 1386). آمار سال 1375 نشان می دهد که تعداد سالمندان 60 سال و بالاتر کشور 3978127 نفر بوده است که از این تعداد 1842177 نفر را زنان تشکیل دادهاند(پورجعفری و آبایی، 1381). اکثریت افراد سالمند را زنان تشکیل میدهند. در سراسر جهان به ازای هر 81 نفر مرد سالمند با سن 60 سال و بالاتر، 100 زن سالمند وجود دارد. در بین افراد بسیار پیر(سن 80

مطلب مرتبط :   پایان نامه ارشد رایگان دربارهرگرسیون، تجزیه واریانس، نقطه تقاطع

دیدگاهتان را بنویسید