بررسی تأثیر هوش هیجانی بر سازگاری شغلی در کارکنان شهرداری یزد

اکتبر 20, 2020 0 Comments

 
۲-۲- سازگاری شغلی
فضای سازمانی می‌تواند روی پیوستاری از سازگاری تا بی‌طرفی و از بی‌طرفی تا ناسازگاری گسترده شود. هم کارکنان و هم کارفرمایان می‌خواهند به فضای سازمانی برازنده دست یابند و از سودمندیهای آن چون کارکرد بهتر و خشنودی شغلی بیشتر بهره گیرند.
سازگاری شغلی از مفاهیم اساسی در نظریههای رشد شغلی در رابطه با رفتار حرفهای استمهم‌ترین عامل در نیل به اهداف هر سازمان، نیروی انسانی است و بی‌شک موفقیت و پیشرفت هر سازمان به نیروی انسانی آن بستگی دارد. از زمانی که کار، جایگاه مهمی را در زندگی افراد به خود اختصاص داده است نه‌تنها وضعیت جسمانی افراد بلکه روان آن‌ها را متأثر می‌سازد. اگر سازمان‌ها دغدغه توسعه منابع انسانی و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در بازار رادارند، برآوردن نیازهای کارمندان امری ضروری و مهم است بدون شک سلامت روان نقش مهمی در تضمین پویایی و کارآمدی هر جامعه ‌ایفا می‌کند و یکی از محورهای ارزیابی سلامت جوامع را، بررسی میزان بهداشت روان افراد آن جامعه نشان‌ می‌دهد. اشتغال برای ادامه زندگی و بقای جامعه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. زندگی هر فرد از طریق کارکرده تأمین می‌شود و خودکفائی هر کشور به میزان و نوع عملکرد شاغلین آن بستگی دارد. تحقیقات متعدد مؤید این واقعیت هستند که اولاً با افزایش بیکاری، فساد شدت می‌یابد و ثانیاً اشتغال مناسب و رضایت شغلی موجب نشاط و شادابی انسان می‌گردد. درواقع محیط کار، خانه دوم انسان است. پیداست که این محیط همچون محیط خانه باید برآورده حداقلی از نیازهای روحی و روانی افراد باشد تا ضمن کسب درآمد به ارتقای دانش حرفه‌ای خود پرداخته و صادقانه کار کنند (چان و وایت[۲۱]، ۲۰۰۹، نقل از احمد نژاد و همکاران، ۱۳۹۱).
احتمالاً قسمت عمده‌ای از زندگی هر کس صرف شغلش میشود که میتواند به‌صورت دلخواه یا به‌اجبار باشد. پژوهش‌ها نشان‌ می‌دهد که خشنودی شغلی با بهداشت روانی، امید به زندگی طولانیتر ارتباط دارد. همچنین ویلنت دریافت که کارکرد شغلی خوب با کارکرد سالم در بسیاری از زمینه‌های زندگی در ارتباط است (ساپینگتون[۲۲]، ترجمه: برواتی، ۱۳۷۹).
۲-۲-۱- مفهوم‌سازی سازگاری شغلی
سازگاری شغلی برای ادامه اشتغال موفقیت‌آمیز عامل مهمی به شمار می‌رود. هر فردی انتظار دارد که اشتغال وی موجب خشنودی و سلامت و اعتبار وی گردد و حداقل نیازهای اولیه‌اش را مرتفع سازد.
در زمینه سازگاری شغلی تعاریف زیادی ارائه‌شده است که در این خصوص تعاریف سازگاری شغلی به شرح جدول ذیل است:
جدول ۲-۱ مفهوم‌سازی سازگاری شغلی

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

تعریف سازگاری شغلی محققان
حالت سازگار و مساعد روانی فرد نسبت به شغل موردنظر پس از اشتغال. (شفیع‌آبادی، ۱۳۸۴)
اجرای درست وظایف و مسئولیت‌های شغلی در سطح محلی و ملی در یک فرهنگ خاص. (ارلی وانگ[۲۳]، ۲۰۰۳؛ صادقیان،۱۳۸۷)
مجموعه‌ای از ظرفیت‌های (شناختی – عاطفی) رفتار یا منابع روانی که افراد ممکن است برای کنار آمدن با وظایف فعلی و آینده شغلی، انتقال آن، پیچیدگی و شناخت شغل و مشکلات مرتبط با آن نیاز داشته باشند، تعریف می‌شود. (پورفلی و ساویکاس، ۲۰۱۲)
شرح و توضیح رفتارهایی که به اجرای مؤثر و خوب وظایف موردنیاز افراد و نگرش مثبت به‌سوی نقش کاری جدید منجر می‌شود. ازاین‌رو در تعریف سازگاری بر عوامل فردی، حمایت اجتماعی و عوامل کاری تأکید می‌شود. (کیانگ چی[۲۴] و یانگ چی و یو[۲۵]، به نقل از احمد نژاد و همکاران، ۱۳۹۱)

سازگاری شغلی ترکیب و مجموعه‌ای از عوامل روانی و غیر روانی است. عوامل غیر روانی همه ابزارها و ادوات کار را شامل می‌شود که توسط فرد شاغل به‌نوعی از آن‌ها برای انجام کارها مورداستفاده قرار می‌گیرند. علی‌رغم عوامل غیر روانی که ابزار و وسایل را در برمی‌گیرد و بیرون از فرد قرار دارند، عوامل روانی یا درونی شامل احساسات یا شیوه تلقی فرد نسبت به شغلش است و رابطه شخص باکارش را مشخص می‌سازند. به‌عبارت‌دیگر عوامل روانی ویژگی‌های شخصی و تجربه‌های آموخته‌شده فرد در ارتباط با شغلش را شامل می‌گردند، مانند ارتباط متقابل با سایرین، دید مثبت به شغل، درآمد کافی و ارزش‌گذاری به کار که باعث می‌شوند فرد با شغلش سازگار شده بدان ادامه دهد (شفیع‌آبادی،۱۳۸۶).
سازگاری شغلی مستلزم تعامل میان سه خرده نظام شخصی و سه خرده نظام محیط کاری که درون یک بافت محیطی بزرگ‌تر است. خرده نظام‌های شخصی عبارت‌اند از: شخصیت کاری (خودانگاره شخصی به‌عنوان یک کارمند، نظام انگیزش کاری فرد و ارزش‌ها و نیازهای فرد که به کار مربوط می‌شوند).
شایستگی‌های کاری (عادت‌های کاری و مهارت‌های فیزیکی، ذهنی و بین فردی) و اهداف کاری هستند. خرده نظام محیط کاری شامل فرهنگ‌سازمانی، انتظارات رفتاری و خواسته‌های شغلی و الزامات مهارتی و پاداش‌ها و فرصت‌های موجود برای کارمند است (هرشنسون، ۱۹۹۶، به نقل از احمد نژاد و همکاران، ۱۳۹۱).
به نظر هر
شنسون[۲۶] سازگاری شغلی شامل سه جز است که عبارت‌اند از:
رفتار نقش شغل ۲- عملکرد وظایف ۳- رضایت کارمند