تاثیر اسید هیومیک و نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت در رقابت با علف …

۴-۱-۵- طول بلال
نتایج تجزیه واریانس نشان داد (جدول۴-۱) که تقسیط کود نیتروژن و اسید هیومیک تاثیر معنی داری بر طول بلال نداشت، ولی اثر کنترل علف هرز بر طول بلال تأثیر معنی دار (P<0.01) داشت. مجدم (۱۳۸۸) نیز گزارش نمود که تقسیط نیتروژن (۵۰ درصد در هنگام کاشت +۵۰ درصد در مرحله شش برگی، ۲۵ درصد در هنگام کاشت + ۷۵ درصد در مرحله شش برگی، ۲۵ درصد در هنگام کاشت +۵۰ درصد در مرحله شش برگی +۲۵ درصد در مرحله دوازده برگی) تاثیر معنی داری بر طول بلال ندارد. نتایج بدست آمده از آزمایش همایون فر و بهرامی نژاد (۱۳۸۷) نیز حاکی از آن است که تقسیط کود به صورت ۲/۱ و ۳/۱ بر روی طول بلال اثر معنی داری نداشته است، ولی اثر سطوح کودی نیتروژن بر روی طول بلال معنی دار بوده است. قربانی و همکاران (۱۳۸۹) نیز گزارش کردند که کاربرد اسید هیومیک در آب آبیاری تاثیر معنی داری بر روی طول بلال ندارد. تاریخ پسند مدبر (۱۳۹۱) طی پژوهشی گزارش کرد که طول بلال تحت تأثیر کاربرد اسید هیومیک (محلول پاشی) قرار گرفت، به طوری که بیشترین طول بلال به میزان ۲/۱۸ سانتی متر با کاربرد ۲۴۰۰ میلی لیتر اسید هیومیک در هکتار حاصل شد.
مقایسه میانگین طول بلال در سطوح کنترل علف هرز (شکل۴-۷) نشان داد که با کنترل علف هرز، طول بلال افزایش یافت به طوری که طول بلال در تیمار وجین به میزان ۷۶/۳۰ درصد نسبت به عدم وجین افزایش یافت. علت کاهش طول بلال در تیمار عدم وجین، رقابت شدید علفهای هرز با ذرت برای کسب نور، آب، مواد غذایی و سایر عوامل محدود کننده رشد می باشد. طول بلال با افزایش خود بر روی تعداد دانه در ردیف اثر مثبت داشته و موجب افزایش تعداد دانه در بلال گردیده است. نتایج حاصل از جدول تجزیه واریانس (جدول۴-۱) نشان داد که اثرات متقابل دوگانه و سه گانه تیمارها بر روی طول بلال تاثیر معنی داری نداشت.
شکل۴-۷- تاثیر کنترل علف هرز بر طول بلال
۴-۱-۶- تعداد دانه در ردیف بلال
نتایج تجزیه واریانس (جدول۴-۱) نشان داد که اثر تقسیط کود نیتروژن و کاربرد اسید هیومیک بر تعداد دانه در ردیف بلال از لحاظ آماری معنی دار نبود، اما تأثیر کنترل علف هرز بر این صفت معنی دار (P<0.5) شد. همایون فر و بهرامی نژاد (۱۳۸۷) گزارش کردند که تاثیر تقسیط کود نیتروژن بر روی تعداد دانه در ردیف معنی دار نمی باشد. حمیدی و همکاران (۱۳۷۸) گزارش کردند که افزایش طول بلال در نتیجه تاثیر کود نیتروژن بر تعداد دانه در ردیف بلال می باشد. مقایسه میانگین تعداد دانه در ردیف (شکل ۴-۸) نشان داد که کنترل علف هرز به طور معنی داری تعداد دانه در ردیف را افزایش می دهد به طوری که بالاترین تعداد دانه در ردیف مربوط به تیمار وجین به میزان ۳۱/۳۱ عدد می باشد. که ۶۳/۱۲ درصد نسبت به تیمار دارای علف هرز بیشتر بود. حسینی و همکاران (۱۳۸۸) گزارش کردند که رقابت بین گیاه زراعی و علف هرز می تواند تعداد دانه در ردیف را در ذرت کاهش دهد. همچنین نتایج تحقیقات فریدونی و همکاران (۱۳۸۹) با یافته های این تحقیق مطابقت دارد بطوریکه گزارش کردند که در تیمارهای کنترل شده و عاری از علفهای هرز تعداد دانه در ردیف افزایش می یابد چون رقابت بین گیاه اصلی (ذرت) و علفهای هرز بر سر نور و مواد غذایی به حداقل ممکن می رسد و در نتیجه تعداد دانه در ردیف و متعاقباً تعداد دانه در بلال افزایش می یابد. همچنین نتایج حاصل از تجزیه واریانس (جدول ۴-۱) نشان داد که اثرات متقابل دوگانه و سه گانه بر روی تعداد دانه در ردیف معنی دار نبود.
شکل ۴-۸- اثر کنترل علف هرز بر تعداد دانه در ردیف
۴-۱-۷- وزن بلال
براساس نتایج بدست آمده (جدول۴-۱) سطوح تقسیط نیتروژن بر صفت وزن بلال تاثیر معنی داری در سطح ۵ درصد نشان داد. نتایج حاصل از مقایسه میانگینها (شکل۴-۹) نشان داد که بیشترین وزن بلال به میزان ۷۸/۱۴۹ گرم در تیمار عدم مصرف نیتروژن در زمان کاشت + مصرف ۲/۱ در زمان ۶ تا ۸ برگی + مصرف ۲/۱ در زمان ظهور گل تاجی بدست آمد، بطوری که وزن بلال در تیمار مذکور ۶۳/۳۰ درصد نسبت به تیمار شاهد (بدون مصرف نیتروژن) افزایش نشان داد. روضاتی و همکاران (۱۳۸۹) گزارش کردند که اثر تقسیط کود نیتروژن بر وزن بلال معنی دار می باشد. موت کامرا و همکاران (۲۰۰۵) نیز با استفاده از میزان مساوی کود در گلدهی گیاه ذرت کمترین وزن بلال را بدست آوردند. یوهارت و آنداراد (۱۹۹۵) گزارش کردند که افزایش میزان نیتروژن در زمان گلدهی منجر به افزایش تخصیص ماده خشک به بلال شد و در نهایت سرعت رشد بلال افزایش یافت، آنها همچنین بیان نمودند که تنش کمبود نیتروژن سبب کاهش نسبت سرعت رشد بلال به سرعت رشد گیاه در مرحلهای گلدهی یا به عبارتی سبب کاهش ضریب توزیع مواد فتوسنتزی به بلال شد. بر اساس نتایج بدست آمده از تجزیه واریانس، تأثیر کاربرد اسید هیومیک بر صفت وزن بلال معنی دار نبود (جدول۴-۱). همچنین نتایج تجزیه واریانس (جدول۴-۱) نشان داد که کنترل علف هرز، وزن بلال را بطور معنی داری در سطح ۱ درصد تحت تاثیر قرار داد. مطابق نتایج حاصل از مقایسه میانگینها (شکل ۴-۱۰) بیشترین وزن بلال ۴۷/۱۴۹ گرم مربوط به تیمار وجین بود که ۷۶/۳۰ درصد نسبت به تیمار دارای علف هرز بیشتر بود. میر شکاری و همکاران (۱۳۸۸) بیان کردند که صفت وزن بلال تحت تاثیر تداخل علف هرز قرارمی گیرد. وجین علفهای هرز باعث کاهش شدید رقابت ذرت بر سرمنابع غذایی، نور و آب می گردد. کاهش رقابت موجب افزایش جذب نور، فتوسنتز، سرعت رشد گیاه، شاخص سطح برگ و دوام آن در ذرت شده و درنهایت سبب تجمع و توزیع ماده خشک بیش تر در بلال می شود.
همچنین نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات متقابل دوگانه و سه گانه از نظر وزن بلال اختلاف معنی داری نداشتند.
شکل ۴-۹- اثر تقسیط نیتروژن بر وزن بلال
A1: شاهد (بدون مصرف نیتروژن) ، A2: مصرف ۳/۱ در زمان کاشت + ۳/۱ در زمان ۶ تا ۸ برگی + ۳/۱ در زمان ظهور گل تاجی، A3: عدم مصرف نیتروژن در زمان کاشت + مصرف ۲/۱ در زمان ۶ تا ۸ برگی + مصرف ۲/۱ در زمان ظهور گل تاجی A4: مصرف ۲/۱ در زمان کاشت + عدم مصرف نیتروژن در زمان ۶ تا ۸ برگی + مصرف ۲/۱ در زمان ظهور گل تاجی
شکل ۴-۱۰- اثر کنترل علف هرز بر وزن بلال
۴-۱-۸- تعداد ردیف دانه در بلال
نتایج تجزیه واریانس (جدول۴-۱) حاکی از این است که اثر تقسیط نیتروژن بر روی تعداد ردیف دانه در بلال در سطح آماری ۵ درصد معنی دار می باشد. نتایج مقایسه میانگین ها (شکل ۴-۱۱) نشان داد که بیشترین تعداد ردیف دانه در بلال مربوط به تیمار عدم مصرف نیتروژن در زمان کاشت + مصرف ۲/۱ در زمان ۶ تا ۸ برگی + مصرف ۲/۱ در زمان ظهور گل تاجی بود که البته با تیمار شاهد و تیمار ۳/۱ در یک گروه آماری از نظر معنی داری قرار داشت. کمترین مقدار مربوط به تیمار مصرف ۲/۱ در زمان کاشت + عدم مصرف نیتروژن در زمان ۶ تا ۸ برگی + مصرف ۲/۱ در زمان ظهور گل تاجی بود. سرخوش و همکاران (۱۳۹۱) گزارش کردند که تقسیط کود نیتروژن سبب افزایش تعداد ردیف دانه در بلال می گردد. بیشترین تعداد ردیف دانه در بلال در تیمار کاربرد ۳/۱ هنگام کاشت + ۳/۱ در مرحله ۶-۴ برگی+ ۳/۱ در مرحله قبل از ظهور گل آذین نر بدست آمد. افزایش نیتروژن بطور معنی داری تعداد روزهای لازم برای خروج گل تاجی و کاکلدهی ۷۵ درصد بوتهها را کاهش داده که ضمن افزایش طول دوره موثر پرشدن دانه، وزن هزار دانه، تعداد ردیف دانه در بلال افزایش می یابد (ال-رودا و ال-یونیس، ۱۹۷۸).
مطابق نتایج تجزیه واریانس (جدول۴-۱) اثر اسید هیومیک بر روی تعداد ردیف دانه در بلال در سطح آماری ۵ درصد اختلاف معنی داری نشان داد. نتایج مقایسه میانگین (شکل ۴-۱۲) اثر اسید هیومیک نشان داد که کاربرد اسید هیومیک سبب افزایش ۴۸/۵ درصدی تعداد ردیف دانه در بلال در مقایسه با شاهد (عدم کاربرد اسید هیومیک) گردید. شاه حسینی (۱۳۸۹) گزارش کرد که کاربرد اسید هیومیک باعث افزایش تعداد ردیف دانه در بلال به میزان ۸۱/۲ درصد نسبت به شاهد شد.
شکل ۴-۱۱- اثر تقسیط نیتروژن بر تعداد ردیف دانه در بلال
A1: شاهد (بدون مصرف نیتروژن) ، A2: مصرف ۳/۱ در زمان کاشت + ۳/۱ در زمان ۶ تا ۸ برگی + ۳/۱ در زمان ظهور گل تاجی، A3: عدم مصرف نیتروژن در زمان کاشت + مصرف ۲/۱ در زمان ۶ تا ۸ برگی + مصرف ۲/۱ در زمان ظهور گل تاجی A4: مصرف ۲/۱ در زمان کاشت + عدم مصرف نیتروژن در زمان ۶ تا ۸ برگی + مصرف ۲/۱ در زمان ظهور گل تاجی
شکل ۴-۱۲- اثر اسید هیومیک بر تعداد ردیف دانه در بلال
همچنین نتایج حاصل از تجزیه واریانس (جدول۴-۱) نشان داد که اثر کنترل علف هرز بر روی تعداد ردیف دانه در بلال در سطح ۱ درصد معنی دار بود. نتایج مقایسه میانگین (شکل ۴-۱۳) نیز حاکی از این است که بیشترین تعداد ردیف دانه در بلال مربوط به تیمار وجین می باشد. که ۴۰/۷ درصد نسبت به تیمار دارای علف هرز بیشتر بود. با توجه به اینکه این صفت ژنتیکی است ولی این صفت می تواند تحت تأثیر عوامل محیطی بخصوص رطوبت، عناصر غذایی و تراکم تغییراتی داشته باشد (لرزاده و همکاران، ۱۳۸۹). حسینی و همکاران (۱۳۸۸) گزارش کردند که تداخل علفهای هرز بر روی تعداد ردیف دانه در بلال تاثیر گذار می باشد. یکی از عوامل مهم در عملکرد دانه ذرت، تعداد ردیف در بلال می باشد زیرا که تعداد دانه در هر بلال بیشتر توسط تعداد دانه در هر ردیف بلال تعیین می شود (فرقانی، ۱۳۷۵).
شکل ۴-۱۳- اثر کنترل علف هرز بر تعداد ردیف دانه در بلال
۴-۱-۹- تعداد دانه در بلال
تجزیه واریانس دادههای (جدول۴-۱) مربوط به تیمار تقسیط کود نیتروژن نشان داد که تعداد دانه در بلال تحت تاثیر این تیمار قرار نگرفت. همایون فر و بهرامی نژاد (۱۳۸۷) در آزمایشی دریافتند که تقسیط نیتروژن ۲/۱ و ۳/۱ بصورت سرک در ۳ مرحله همزمان با کاشت + مرحله ۴ برگی + مرحله ۸ برگی بر روی تعداد دانه در بلال معنی دار نمی باشد.
مطابق نتایج جدول تجزیه واریانس (جدول۴-۱) کاربرد اسید هیومیک بر تعداد دانه در بلال از لحاظ آماری تاثیر معنی داری نشان نداد. در حالیکه کنترل علف هرز بر تعداد دانه در بلال دارای اثر معنی داری در (P<0.01) بود. طبق نتایج مقایسه میانگین (شکل ۴-۱۴) بیشترین تعداد کل دانه معادل ۹/۴۳۱ متعلق به تیمار وجین علف هرز بود و کمترین آن معادل ۷۸/۳۴۹ متعلق به تیمار عدم وجین بود. بر اساس این نتایج عدم وجین علف های هرز می تواند کاهش ۴۴/۲۳ درصدی تعداد دانه در بلال ذرت را به همراه داشته باشد. این نتایج با تحقیقات فریدونی و همکاران( ۱۳۸۹) مطابقت دارد که گزارش کردند بیشترین تعداد دانه در بلال در تیمار وجین علفهای هرز معادل ۶/۴۶۰ و کمترین تعداد دانه در بلال درتیمار عدم وجین معادل ۸/۳۹۳ بدست آمد. بر اساس تحقیقاتی که انجام شده است، حساس ترین جزء عملکرد ذرت به تداخل علفهای هرز تعداد دانه در بلال می باشد، به طوری که افزایش میزان تداخل علفهای هرز موجب کاهش سیگموئیدی تعداد دانه در بلال می شود (ایوانز و همکاران، ۲۰۰۳). حسینی و همکاران (۱۳۸۸) نیز گزارش کردند که تداخل علفهای هرز بر تعداد دانه در بلال اثر معنی داری دارد و با افزایش مدت زمان تداخل علفهای هرز، تعداد دانه در بلال در مقایسه با شاهد بدون رقابت به طور معنی داری کاهش می یابد. در شرایط رقابت گیاه زراعی با علفهای بدلیل کاهش فراهمی عناصر غذایی، رشد محصول در مرحله کاکل دهی کاهش یافته و موجب افزایش سقط دانهها می گردد (نور محمدی و همکاران، ۱۳۷۷). در واقع واکنش تعداد دانه در بلال نسبت به شدت رقابت علفهای هرز یک رابطه منطقی است، زیرا استراتژی گیاه جهت مقابله با تنش رقابت، عمدتاً کاهش تعداد دانه در بوته است تا بدین وسیله وزن دانهها ثابت مانده و بنیه کافی جهت جوانه زنی بذور و تولید نسل آینده تامین شود.
شکل ۴-۱۴- اثر کنترل علفهرز بر تعداد دانه در بلال
جدول ۴-۱- نتایج تجزیه واریانس صفات مورد مطالعه ذرت.

میانگین مربعات
منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است