سامانه پژوهشی – تاثیر اسید هیومیک و نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت در رقابت …

اکتبر 7, 2020 0 Comments

ذرت یکی از گیاهان زراعی است که در سطح جهان بطور وسیعی کشت می شود و از نظر تاریخی، زراعی و تجاری از مهمترین گیاهان در کشاورزی است. در سال ۲۰۱۰ سطح زیر کشت آن در دنیا حدود ۱۶۲ میلیون هکتار با حدود ۵/۸۴۴ میلیون تن تولید بوده است (فائو، ۲۰۱۰).
عمده ترین کشورهای تولیدکننده ذرت در جهان در چند سال اخیر شامل: آمریکا، روسیه، رومانی، یوگسلاوی، مجارستان، ایتالیا، آفریقای جنوبی، چین، مکزیک، برزیل، آرژانتین، هند و اندونزی می باشند (کریمی، ۱۳۸۷). در مناطق با اقلیم خنک اهمیت اقتصادی ذرت سیلویی در تغذیه دام بیش از ذرت دانه ای می باشد (ایران نژاد و شهبازیان، ۱۳۸۴). سطح زیر کشت ذرت دانهای در کشور در سال زراعی ۱۳۸۸-۱۳۸۹ حدود۲۴۰ هزار هکتار برآورد شده، که حدود ۱۴/۲ میلیون تن محصول بدست آمده است (جهاد کشاورزی، ۱۳۸۹- ۱۳۸۸).
در جهان امروز، ذرت به علت اهمیت فوق العاده زیادی که در تأمین غذای دامها و پرندگان و مصارف داروئی و صنعتی دارد، نسبت به افزایش سطح زیر کشت و همچنین بهبود تکنیک زراعت آن اقدامات اساسی بعمل آمده و در بیشتر کشورهای جهان که دارای شرایط آب و هوائی مناسب برای رشد این گیاه می باشند، محصول قابل توجهی تولید می نماید (خدابنده، ۱۳۷۷).
۱- ۲-۳-ویژگیهای گیاهشناسی
ذرت با نام علمی (Zea mays L.) گیاهی تک لپه و یکساله از خانواده پوآسه (Poaceae) است که دارای تنوع فنوتیپی بسیار زیادی است. ارقامی از ذرت با طول ساقهی ۶۰ سانیمتر و ۷برگ تا ارقامی با ارتفاع ۷ متر و ۴۸ برگ وجود دارد. طول برگها از ۳۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر و عرض آنها از ۴ تا ۱۵ سانتیمتر متغیر است (راشد محصل، ۱۳۷۶). ساقه آن مانند سایر غلات بندبند گرهدار و درمیان تهی، ولی معمولاً بدون انشعاب است. فاصله بین گرهها در انواع مختلف بین ۶ تا ۲۰ سانتیمتر تغییر می نماید. ساقه ها به طور مستقیم یا راست می باشد (خدابنده، ۱۳۷۷). برگ های ذرت دارای پهنک و غلاف هستند. غلاف به دور ساقه می پیچد و دارای لیگول است. ریشه اولیه ذر ت که بعد از جوانه زدن تولید می شود ۵-۳ عدد است و ریشه های بعدی که در عمق ۵-۳ سانتیمتری از زیر خاک خارج می شوند از پایین ترین گره ساقه ذرت که خارج از خاک هستند تولید می گردند و با تماس مجدد وارد خاک می گردند. ذرت گیاهی است یک پایه، لکن گلهای نر در انتهای ساقه و گلهای ماده که تشکیل دهنده میوه ذرت می باشد از محل گرههای ساقه و در محل اتصال برگ به ساقه بوجود می آیند. مادگی از یک محور اصلی قطور تشکیل دهنده که سنبلکهای آن روی ردیف های منظم قرار گرفته اند. هرسنبلک داری دو گل می باشد که فقط گل بالایی بارور شده و تبدیل به دانه می شود. مجموع آرایش ماده ذرت توسط غلافی به نام اسپات پوشیده شده که اصطلاحاً پوست بلال نامیده می شود. گردهافشانی در این گیاه معمولاً غیر مستقیم بوده و به وسیله ی باد صورت می گیرد. کلاله در روی محورهای باریک و بسیار طویلی قرار دارند که آن را خامه یا کاکل ذرت می نامند(خدابنده، ۱۳۷۷).
۱-۲-۴- ارزش غذایی ذرت
دانه بدون آب ذرت حاوی ۷۷ درصد نشاسته، ۲ درصد قند، ۹ درصد پروتئین، ۵ درصد چربی، ۵ درصد پنتوزان و ۲ درصد خاکستر است. میزان درصد پروتئین و چربی ارقام مختلف ذرت کاملا متغییر می باشد. حداکثر پروتئین ذرت ممکن است به ۱۵ درصد و حداقل آن به ۶ درصد برسد. قریب ۸۰ درصد پروتئین دانه ذرت در آندوسپرم آن می باشد. جنین که دانه است حاوی حدود کل پروتئین می باشد. پروتئین ذرت حاوی پرولامین بخصوص زئین (قابل حل در الکل) و گلوبولین (قابل حل در محلول نمک خنثی ) است. در بین غلات به استثنای یولاف، بیش از همه حاوی چربی می باشد که در بعضی از موارد چربی آن به ۷ درصد می رسد. متجاوز از ۷۰ درصد دانه ذرت هیدراتهای کربن است که به صورت نشاسته، قند و سلولز می باشد. نشاسته در آندوسپرم و قند در جنین و سلولز در لایههای دانه (سبوس) است. ویتامینهای ذرت بیشتر در جنین و لایه های بیرونی آندوسپرم ذخیره شده، در حالیکه بخش آندوسپرم از این لحاظ فقیر می باشد. ذرت حاویی ویتامین A و ویتامین تیامین می باشد که بیشتر در جنین ذخیره شده است. ریبو فلامین ذرت بیشتر از گندم و برنج و ppm20/1 میلی گرم در کیلوگرم است. قریب کل مواد معدنی ذرت در جنین و بقیه در لایه های آندوسپرم می باشد.
۱-۲-۵- مراحل رشد ذرت
هانوی (۱۹۷۱) مراحل رشد ذرت را مشخص کرده است و امروزه بطور وسیع بوسیله افرادی که با این گیاه سرو کار دارند مورد استفاده قرار می گیرد. این مراحل در جدول ۲-۱ توضیح داده شده است (کوچکی و همکاران، ۱۳۷۲).
جدول۲-۱- مراحل رشد ذرت (هانوی، ۱۹۷۱)

مرحله توضیح
۰/۰ گیاه از خاک خارج می شود
۵/۰ دو برگ بطور کامل خارج شدهاند (یقیه برگ قابل مشاهده است)
۰/۱ چهار برگ بطور کامل خارج شدهاند
۵/۱ شش برگ بطور کامل خارج شدهاند
۰/۲ برگ هشتم به طور کامل خارج شدهاست
منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است