پایان نامه ارشد درباره ویژگی های شخصیتی، ویژگی های شخصیت

دانلود پایان نامه

جستجو در سایت ما :

تعاریف باور

واژه “Belief”در فارسی به باور، عقیده، ایمان و اعتقاد ترجمه شده است(آریان پور و دیگران، 1385). باور یعنی پذیرش یک اصل یا یک مذهب یا یک حقیقت و تمایل به واکنش خود آگاهانه در یک شیوه یا طریقه ثابت در یک وضع خاص. باور یعنی ایمان، اعتقاد و عقیده(امین پور و احمد زاده1390).این واژه از اصطلاحات مربوط به حوزه روان شناسی اجتماعی است که مباحث مربوط به پدیده روانی اعتقاد را از این حیث که دارای رفتارسازی اجتماعی است مطالعه می کند.در یک تعریف ساده و رسا، «باورها یا عقیده ها، اندیشه هایی هستند که فرد به درستی و حقانیت آن ها اعتقاد دارد.»(پارسا، 1383).کرچ و کرچفلید باور را چنین تعریف کرده اند: «باور، سازمانی باثبات از ادراک و شناختی نسبی درباره جنبه خاصی از دنیای یک فرد است.» برای مثال، اعتقاد به بابانوئل که مفاهیم گوناگون به آمیخته ای همچون: جنبه جسمانی، لباس و نوع پوشش، جنبه کارکردی آن را دربر می گیرد. در مفهوم وسیع تر، باورها دربرگیرنده شناخت یا دانسته ها، عقاید یا آیین است».(روشبلاو و همکاران[1]، به نقل از دادگران 1371).

 

2 -8- منابع باورها

باورها از کجا شکل می گیرند؟ منابع شناختی و عاطفی و بینشی شکل گیری باورها چیست؟ برخی از روان شناسان اجتماعی به این نتیجه رسیده اند که «باورها سه ریشه اصلی دارند: تجربه شخصی، اطلاعات حاصل از دیگران و استنتاج، حتی ممکن است باورها محصول همزمان این سه منبع باشند. مثلاً، ممکن است شخصی نوار جدید آقایXرا خیلی خوب توصیف کند زیرا شخصاً به آن گوش داده است. همچنین نوار مزبور ممکن است به این علت خیلی خوب به نظر برسد که فردی مورد اعتماد آن را تعریف کند یا در روزنامه ها راجع به آن مطالب مثبت زیادی نوشته شده باشد. در حالت اخیر، باور شخص بر اطلاعات حاصل از دیگران استوار خواهد بود. بالاخره، احتمال دارد که شخص اصلاً به نوار گوش نداده باشد و کسی هم درباره آن با او صحبت نکرده باشد اما باور او و محصول این استنتاج باشد: چون نوارهای آقای xخیلی خوب است، پس نوار جدید او نیز به احتمال نزدیک به یقین خیلی خوب خواهد بود.» (بدار[2]،1389).

2-9-مفاهیم مرتبط با باور

نگرش، دید قالبی، عقیده، باور، تعصب و پیش داوری از مفاهیم نزدیک به هم اما در واقع جدا هستند که اگر برخی از آن ها در عرف عامه به جای هم به کار روند، خیلی دور از انتظار نیست اما در برخی متون علمی و ترجمه ای هم گاهی اوقات به جایگاه استعمال این مفاهیم توجه نمی شود و بدون ضابطه معینی به جای هماستعمال می شوند؛ خصوصاً عقیده و باور «که غالباً مترادف با نگرش تلقی شده اند» (کریمی،1389). به عنوانمثالدرعبارتزیرکهبهفرقباوربه عنوانجزییازنگرشپرداختهاست،باوروعقیدهرابهیکمعنیبه کاربردهاست: «عقیدهونگرشدوجنبهمکملیکفرایندهستند. اولیازپویاییوزمینه هایعاطفیبیشتریبرخورداراستودومی،بیشترجنبهعقلانیو گفت و شنود و ارتباط شفاهی دارد. این امر نشانگر آن است که نگرش و عقیده، آن چنان در هم آمیخته اند که سنجش افکار (عقاید) عمومی اغلب از طریق “سنجش نگرش” انجام می گیرد و نگرش های فرعی گویای این واقعیت است که چرا و چگونه یک گفت و شنود یا یک بحث منطقی قادر به تغییر عقاید نیست و تنها می تواند (گاهی) عقاید موجود را تقویت کند» ( روشبلاو و همکاران ،ترجمه دادگران،1371).بنابراین، لازم است با رویکرد افتراقی، به تعریف مختصری از مفاهیم مرتبط با باور پرداخته شود. از طرف دیگر در منابع موجود روان شناسی توجه بسیار ناچیزی به بحث باور شده است و طرح آن در ضمن این مفاهیم مشابه است که البته درهم تنیدگی این مفاهیم هم در این مساله دخیل بوده است. در هرحال، با تشریح اجمالی این مفاهیم با رویکرد افتراقی، این فایده هم وجود دارد که درک بهتری از مفهوم باور به وجود خواهد آمد؛ چنانچه به گفته مک گوایر این اصطلاحات «نام هایی هستند در جستجوی یک تمایز به جای اینکه تمایزی در جستجوی یک اصطلاح باشند.» (کریمی،1389).

مطلب مرتبط :   پایان نامه ارشد درباره اعتبارات اعطایی و مشکلات اقتصادی

  1. عقیده[3] ؛درساده ترینسطح، عقیده چیزی است که شخص بر مبنای واقعیات، درست می پندارد. بدین سان، من عقیده دارم که: کمتر از 15000 دانشجو در دانشگاه کالیفرنیا در سانتاکروز ثبت نام کرده اند؛ بستن کمربند ایمنی از وقوع سوانح اتومبیل جلوگیری می کند؛ شهر نیویورک در تابستان گرم است. این قبیل عقاید اساساً شناختی هستند، و در ذهن رخ می دهند نه در اندرون بدن. همچنین ناپایدارند، یعنی می توان آن ها را با شواهد مخالف خوب و روشن، دگرگون کرد. بدین سان، اگر رالف نادر (کارشناس مسایل اتومبیل) شواهدی به من عرضه کند که حاکی از اینکه کمربندهای ایمنی با ساخت کنونی خود، سوانح رانندگی را کاهش نمی د هند، عقیده خود را در مورد مسئله تغییر می دهم.» (بدار و همکاران، ترجمه گنجی،1389). در تفاوت عقیده و باور گفته اند: «باورها جنبه کلی تری نسبت به عقاید دارند. آن ها دنیای فرد را می سازند و به او ثبات نظر و عقیده می دهند. مجموعه مطالبی که ما درباره یک موضوع خاص می د انیم و همه قضایایی که برای ما معنایی ندارند و همچنین همه موضوعاتی که ما فکر می کنیم واقعیت دارند، باور ما را تشکیل می دهند.»( روشبلاو و همکاران،ترجمه دادگران،1371).

برخی هم در تفاوت عقیده و باور گفته اند: «اصطلاح عقیده همچنان به گستردگی و به ویژه در مورد نظرخواهی از عقاید عمومی، جایی که تمرکز روی نگرش های مشترک و اعتقادات گروه های بزرگی از مردم است به کار می رود. به طور کلی این عقاید عمومی ترکیبی هستند از نگرش ها، باورها، و نیت های رفتاری، به عنوان مثال در یک نظرخواهی تلویزیونی ممکن است از پاسخ دهندگان پرسیده شود آیا کاندیدایX راقبولدارید؟،«آیاتصورمی کنیدکهکاندیدایX بهمسایلطبقاتمحرومجامعهعلاقمنداست؟واگرامروزانتخاباتصورتگیرد،آیابهکاندیدایX رأیمی دهید؟»(کریمی،1389).

  1. نگرش[4] ؛برایدرکبهترمفهومنگرشوارتباطآنباباوروعقیده،«فرضکنیدشخصیمعتقدباشدکهیهودیانبهاعمالبازرگانی “زیرکانه” اشتغالدارند، یااینکهشرقی هاآدم هایموذی و آب زیر کاه اند، یا افراد کمتر از 25 سال دارای خردمندی ویژه ای هستند، یا اینکه شهر نیویورک همچون یک جنگل است این ها، هم هیجان آور و هم ارزیابی کننده اند، یعنی، بر دوست داشتن و دوست نداشتن دلالت دارند. اعتقاد به اینکه شرقی ها موذی و آب زیرکاهند، قویاً بر این دلالت دارد که فرد علاقه ای به آن ها ندارد. عقیده به اینکه شهر نیویورک همچون یک جنگل است، با این عقیده که در تابستان هوای نیویورک گرم است تفاوت می کند. عقیده به اینکه شهر نیویورک همچون یک جنگل است صرفاً شناختی نیست، بلکه با ارزیابی کم منفی و قدری هیجان و اضطراب همراه است. عقیده ای که شامل یک جزء ارزیابی کننده و یک جزء هیجانی باشد، نگرش نامیده می شود. در مقایسه با عقاید، نگرش ها خیلی به دشواری تغییر می یابند.» (ارونسون،ترجمه  شکر کن1389).پس وجود مؤلفه عاطفی، نگرش ها را از دانش یا اعتقاد متمایز می کند( کریستنسن و همکاران ،ترجمه بشیری و دیگران ،1385).
مطلب مرتبط :   مقاله درباره تجزیه واریانس و اندازه گیری

همچنین نگرش دارای بعد سومی به نام رفتار است. برخی محققان، نگرش را حلقه واسط بین باورها و رفتار دانسته اند؛ یعنی باورها وقتی به نگرش تبدیل شوند، می توانند در رفتار متجلی گردند. ایشان معتقدند هر نگرشی دارای یک بعد شناختی است که نگرش (که ماهیت عاطفی دارد)، از آن تغذیه می گردد. جنبه رفتاری نگرش به هدف ها مربوط می شود، یعنی اعمالی که در برابر یک موضوع که باور و حالت عاطفی مثبت یا منفی به آن پیدا شده است، نشان داده می شود(بدار و همکاران، ترجمه گنجی،1389).

  1. دید قالبی[5] ؛دیدقالبیراحاصلتعمیمبه جایانابه جاینگرش هامی دانند. نگرش،ازموادمقدماتیوپیش نیازهایتحققدیدقالبیاستکهخودبرآیندیازعقایدوباورهاست. البتهنهاینکههرنگرشیبهشکل گیریدبدقالبیمنتهیشود.«نگرش،نخستتعمیممی یابدسپسدیدقالبیشکلمی گیرد».روان شناسان، دید قالبی را یک رشته باورها و عقایدی درباره جنبه هایی از رفتار دانسته اند که تصور می شود، اکثر افراد گروه خاصی دارا می باشند. چنان که عقیده رایج بسیاری از اروپاییان بر این است که مردم سواحل دریای مدیترانه افرادی زودجوش و هنرمند هستند، در صورتی که مردم شمال اروپا خون سرد، ولی فعال و پرکارند و ساکنان جزایر دریای جنوب را مردمی بی قید، راحت طلب و برکنار از هر گونه جاه طلبی می شناسد( پارسا،1383).

تفکر آدمی همواره منطقی نیست. ما آدمیان با اینکه بر تفکر دقیق و ظریف تواناییم،بههماناندازههمدرمعرضبروزتحریفاتوغرض ورزی هایبسیاریدرفرایندفکریخویشهستیم. بهمنظورفهمنحوهتغییرنگرش ها،لازماستکهنخستپیچیدگی هایتفکرآدمیونیزانگیزه هاییراکهمردمرابهمقاومتدربرابرتغییر،برمی انگیزند، بفهمیم». ( ارونسون،ترجمه  شکر کن1389).

نگرش ها عقاید و باورها ارتباط تنگاتنگی دارند و می توان گفت که زیربنای عقلی و منطقی عقاید و باورها را تشکیل می دهد. اگر نگرش تمایلی است به انجام کارهای مناسب یا نامناسب نسبت به موضوعی خارجی، عقیده نمود بیرونی آن است. عقیده اندیشیدن نسبت به واقعی بودن یک موضوع است؛ قضاوتی است که ما نسبت به موضوعی داریم برای مثال، اگر بگوییم «این موضوع بد است» عقیده خود را نسبت به آن موضوع بیان کرده ایم.البته تعمیم مذکور تنها ناظر یا فرآیند شکل گیری دید قالبی است و نه تایید اتقان آن؛ زیرا از نظر روان شناسان اجتماعی، «دید قالبی اعتبار بسیار کمی دارد و اصولاً در مورد گروه در عمل، بی معنا و کم ارزش است. بسیاری افراد را در هر گروهی می توان دید که دارای ویژگی ها و اوصافی مخالف نظر رایج می باشند.» ( پارسا،1383). و همچنین روان شناسان اجتماعی درباره آثار و زمینه های سوء دید قالبی بر این باورند که «تصورات قالبی، باورهای تعمیم یافته ای است که در مورد برخی از اقلیت های مذهبی، نژادی و قومی ساخته و پرداخته می شود. اعضای این اقلیت ها، ویژگی های شخصیتی و الگوهای رفتاری خاص و از پیش تعیین شده ای از خود نشان می دهند. بنابراین، تصورات قالبی در برابر استدلال مخالف سخت مقاومت می کند و افرادی که دارای باورهای قالبی است، همواره دچار تعصب می شود.»( بروس[6]، ترجمه توسلیوفاضل ، 1388).

  1. تعصب و پیش داوری[7] ؛پیش داورییاتعصب،نگرشوعقیدهمساعدیانامساعدیاستکهبدوننسبتبهشخصی، شیئ یا امری اعمال می شود و حتیبادلایلومدارکمسلمیکهخلافآن راثابتمی کنندتغییرنمی یابد. کسیکهپیش داوریمی کندبی رحمانهبهزیانمخالفانخودنظرمی دهدوازاظهارمخالفتونفرتاحساسرضایتمی کند. بنابراین،ازدلیلآوردنروگرداناستوحتیکارهای معقول آنانرانادیدهمی گیردیاوارونهنشانمی دهد( پارسا،1383). بنابراین، پیش داوری را باید آفت و آسیب شناخت، باور و عقیده دانست که نگرش ها و دیدقالبی نادرست ایجاد می کند.