دانلود پایان نامه ارشد درمورد استرس اکسیداتیو و عوامل استرس زا

دانلود پایان نامه

تا کنون مطالعات زیادی درباره اثر استرس بر صرع زایی حیوانات بویژه رت ها صورت گرفته است [59 و44]. اما در مطالعه حاضر تاثیر استرس هتروژن در مراحل مختلف بارداری بر پارامترهای رفتارهای صرعی نوزادان آنها مد نظر قرار گرفته که در نوع خود مطالعه بدیع و منحصر به فردی است. برخی گزارشات قبلی نشان داده اند که استرس دوران بارداری می تواند به عنوان یک فاکتور بالقوه در ایجاد یا مستعد کردن شرایط برای بعضی از بیماریهای نورولوژیک مطرح باشد]68،69،70 .[پژوهش انجام گرفته سعی داشته تا روند تاثیر فزاینده و یا کاهنده استرس مادر را بر صرع زایی فرزندان مورد بررسی قرار دهد. در بخشی از تحقیقات صورت گرفته در این پژوهش، از رت های جوان باکره استفاده شده تا اثر استرس مادران در سنین جوانی مورد بررسی قرار گیرد. مطالعات قبلی نشان داده که اثر استرس هتروژن بر حیوان به نوعی منجر به تغییر عملکرد محور HPAو در نتیجه بالارفتن غلظت کورتیکوسترون در جانور شده است]71 [. تاثیر این نوع استرس بر مغز و رد پای اثرات حاصل از بالا رفتن کورتیکوسترون در دوره های مختلف بارداری نتایج جالب و گاه متفاوتی را بر صرع زایی نوزادان نشان داده است. به عبارت دیگرنتایج این تحقیق نشان داده که اثراسترس هتروژن در سنین مختلف مادر و مراحل مختلف بارداری بر صرع زایی فرزندان آن ها اثری کاملا متفاوت بوده است. این نتایج را می توان به سه گروه تقسیم کرد.
الف) استرس در سنین جوانی مادر، استعداد ابتلای به صرع و تشنج زایی در فرزندان را پس از رسیدن به بلوغ، کاهش می دهد.
ب) ماندگاری استرس در مادر، شدت تشنج فرزندان را پس از رسیدن به سن بلوغ افزایش می دهد.
ج)استرس جدایی از مادر، استعداد ابتلای به صرع و تشنج زایی را در فرزندان افزایش می دهد.
و اما در مورد علل و عوامل موثر در بروز این نتایج لازم است درباره هر کدام از نتایج بدست آمده بطور جداگانه به ذکر توضیحاتی پرداخته شود.
الف) استرس در سنین جوانی مادر، استعداد ابتلای به صرع و تشنج زایی در فرزندان را پس از رسیدن به بلوغ، کاهش می دهد.
شاخص ترین یافته این تحقیق این است که استرس هتروژن، قبل از بارداری و در حین بارداری توانسته میزان صرع زایی را پس از بلوغ فرزندان بطور معنی داری کاهش دهد.
با مطالعات مقایسه ای انجام گرفته با روش تیمیدین رادیو اکتیو (H3) مشخص شده ساختار مغز در حال تکوینِ موش به خصوص در اوایل جنینی شباهت زیادی با انسان دارد. با این حال جزئیات بافتی مغز موش در پایان دوران حاملگی (روز 23 بارداری موش) شبیه جنین 16 تا 17 هفته ای انسان می باشد]72[. بنابراین برخی سیستم های نورونی در بدو تولد انسان وجود دارد که در رت ها چندین روز یا چندین هفته بعد از زایمان تکوین پیدا می کند]73[. بنابر مطالعات دیگری مشخص گردیده که، محورHPA اولین سیستم هورمونی است که در جنین تشکیل می گردد]74[ و تغییرات فیزیولوژیک و حتی پاتولوژیک آن می تواند منجر به تغییرات نورونی و حتی پایدار در آن گردد]75[. از طرفی استرس قبل و یا حین بارداری با افزایش کورتیکوسترون در مادر و جنین همراه است. آزمایشات انجام گرفته در یکی از تحقیقات قبلی بر روی مادران استرس دیده در روز 18 بارداری و همچنین مادران و نوزادان در روز دوم، ششم، و دهم پس از تولد، افزایش معنی داری (تا 1/3 برابر) کورتیکوسترون را در تمام این مراحل نشان می دهد]74[. با بالا رفتن کورتیکوسترون در مادر و جنین (حتی نوزاد پس از تولد)، میزان ترکیبات استروئیدی مشابه کورتیکوسترون مثل 5 آلفا دی هیدرو اکسی کورتیکوسترون(5α-DHDOC) و آلو تتراهیدروکسی داکسی کورتیکوسترون(THDOC) که یک تنظیم کننده گیرنده GABAA با خاصیت ضد تشنجی است نیز افزایش می یابد. افزایش این ترکیبات در پاسخ به عوامل استرس زای حاد همچون شوک پا گزارش شده است]76و77[. از طرف دیگر با تشکیل جفت یک ساختار محفاظت از جنین در جفت ایجاد می شود که به عنوان آخرین خط دفاعی از اثرات بالقوه مضر استرس جلوگیری نماید]100[. در جفت آنزیمی به نام 11 بتا هیدروکسی استروئیددهیدروژناز2 بیان می شود که می تواند گلوکوکورتیکوئید های مادر، که ممکن است به گردش خون جنین برسد را به 11دهیدروکورتیکوسترون تبدیل و آنرا بی اثر کند]100[.
از طرفی در مطالعات دیگر گزارش کرده اند که سیستم شبه مواد مخدر درون زاد در جریان قرار گرفتن در معرض استرس فعال می شود و این سیستم می تواند مهار تشنج القاء شده توسط آنتا گونیست های گیرنده GABAA را از خود نشان دهد]80[. علاوه بر دلایل فوق مشخص شده که اثرات طولانی مدت استرس در بارداری، نه تنها شکل پذیری و خصوصیات الکتریکی نورونها را با ایجاد مدارهای نورونی غیر معمول در هیپوکامپ می تواند تغییر دهد ]82[. بلکه می تواند منجر به افزایش نوراپی نفرین از آمیگدال و هیپوکامپ گردد]81[. نوراپی نفرین(NE)، آزاد شده از سلول های عصبی در CNS، در کاهش تشنج دخیل شناخته شده است بطوریکه گزارش شده است مهار انتقال نوروترانسمیترNE منجر به تشدید تشنج می گردد و این در حالی است که افزایش انتقال نوروترانسمیترها NE دارای اثرات ضد تشنج به نظر می رسد [95]. از طرفی در برخی گزارشات مطرح گردیده که نوراپی نفرین می تواند منجر به تغییر نفوذ پذیری سد خونی مغزی و همچنین کاهش سرایت تشنج به مغز گردد]93[. اگرچه مکانیسم دقیقی برای نقش حفاظتی نور اپی نفرین در برابر تشنج ها هنوز شناخته نشده است]93[، اما این موضوع در مطالعات متعددی تایید گردیده که نورآدرنرژیک می تواند منجر به سرکوب تشنج در موش گردد]93و94[. این اثرات ممکن است به هنگام تکوین جنین به نوعی تغییرات سازشی بوده و در نهایت منجر به کاهش صرع زایی و مراحل مختلف تشنج درآنها گردد. نتایج تحقیق ما گزارشات دیگر را که نشان می دهد اثر استرس دوران بارداری باعث تضعیف فعالیت های تشنجی می گردد را تایید می کند، البته این تضعیف به شکل کاهش تعداد حملات ایکتال و کاهش زمان های هر فعالیت تشنجی بر روی اسلایس های هیپوکامپ و قشرانتورینال گزارش شده است]74[.
همه موضوعات مطرح شده یعنی بالا رفتن کورتیکوسترون مادر و جنین، وجود یک خط دفاعی محافظتی در جفت، تاثیر استرس بر شکل پذیری سیناپسی هیپوکامپ و تغییر در محور HPA جنین وهمچنین اثرات ضد تشنجی ناشی از بالا رفتن نور اپی نفرین به هنگام استرس، می تواند اثرات کاهشی استرس قبل و حین بارداری را توجیه نماید. نکته جالب توجه در این بررسی این است که اثر استرس هتروژن قبل از بارداری مادر، توانسته کاهش معنی داری را در صرع زایی و طول مدت تشنج فرزندان نشان دهد و این موضوع در مادرانی که حین بارداری استرس دیده اند بارزتر بوده است. این موضوع را می توان به تاثیر استرس و عوامل ذکر شده فوق بر مراحل ابتدایی تشکیل جنین (در مادران با استرس قبل از بارداری ) و مراحل تکوین مغز(در مادران با استرس حین بارداری) نسبت داد. ضمن اینکه وجود خط دفاعی در جفت منجر به حفاظت جنین نیز شده است. بطوریکه استرس حین بارداری کاهش بیشتری را در صرع زایی ایجاد نموده است.
اما اینکه استرس قبل از بارداری دوم نتوانسته به اندازه استرس قبل از بارداری اول اثر کاهشی معنی داری بر صرع زایی و مراحل تشنج از خود نشان دهد می تواند به اثرات مخرب استرس و ماندگاری این اثرات بر خود مادر مرتبط باشد. استرس اکسیداتیو، ناشی از اثر رادیکال های آزاد بر بدن است و در اثر افزایش سن و افزایش رادیکال های آزاد، اثرات مخرب آن بر عملکرد و ساختار بدن تشدید خواهد شد. از طرفی استرس در بدن مادر استرس دیده، باعث تولید واسطه های ملکولی احتمالا سیتوکین ها و کموکین ها خواهد گردید که پس از باردار شدن به بدن جنین انتقال یافته و اثرات مخرب و تشدید کننده ی استرس مادر را در مغز جنین باز تولید می نماید]101و102[. بنابراین ماندگاری استرس می تواند باعث افزایش استعداد ابتلا به صرع در فرزندان گردد.
ب) ماندگاری استرس در مادر، شدت تشنج فرزندان را پس از رسیدن به سن بلوغ افزایش می دهد.
اینکه استرس بر خود فرد اثرات مخربی داشته باشد توجیه پذیر و منطقی است. در مطالعات قبلی، گزارش شده که استرس ترس، نگرانی، بی حوصله گی ]83[ و همچنین استرس های دردناک ]84[ منجر به افزایش تشنج زایی می گردد. اگرچه گزارشات مخالف از استرس های تجربی همچون استرس شنا نیز وجود دارد که اثر ضد صرعی از خود نشان می دهد]85[. لازم به ذکر است که افزایش سن مادر از جمله عواملی است که منجر به افزایش استرس اکسیداتیو می شود]96[. استرس اکسیداتیو، ناشی از تولید رادیکال های آزاد (ROS) در بدن است که افزایش آن در بدن می تواند منجر به آسیب سلولی شود]96[. زایمان نیز به عنوان پدیده ای که با درد، ترس و اضطراب همراه است، منجر به بالا رفتن استرس اکسیداتیو و محصولات رادیکال آزاد در مادر و حتی نوزاد خواهد شد]97[. چنانچه میزان رادیکال های آزاد با دفاعِ سیستم آنتی اکسیدانی بدن سرکوب نشود می تواند به منجر به صدمات سلولی و آسیب های نورونی گردد ]98[. بطوریکه این آسیب در نوزادان می توان به شکل صدمات مغزی و یا کاهش رشد دیده شود]98[. در پژوهش انجام گرفته با توجه به اینکه استرس در بارداری اول موش، خود می تواند اثرات مخربی را بر مادر داشته باشد، افزایش سن مادر از یک طرف و زایمان های اول و دوم نیز از طرف دیگر نیز منجر به بالا رفتن میزان استرس اکسیداتیو در مادر و جنینِ حاصل از بارداری دوم خواهد شد. در پژوهش های قبلی، استرس اکسیداتیو در شروع و پیشرفت صرع دخیل دانسته شده و به عنوان یک عامل اتیولوژیک صرع، در نظر گرفته می شود]99[. پس با توجه به بالا رفتن سن مادر در بارداری دوم و زایمان های اول و دوم، میزان استرس اکسیداتیو در مادر و همچنین نوزادان حاصل از بارداری دوم افزایش یافته و منجر به کاهش آستانه تشنج در نوزادان حاصل از بارداری دوم شده است. از طرفی عدم حمایت جنین های بارداری دوم در مقابل استرس بارداری اول نشان می دهد که فاصله زمان استرس و تکوین جنینی دارای اهمیت است و به این صورت که جفت در همان بارداری، مقاومت در برابر افزایش GCs حاصل از استرس را افزایش می دهد ،ولی در بارداری های بعدی بدلیل افزایش تولید احتمالی فاکتور های آسیب رسان (سیتوکین ها و کموکین ها) اثر بخشی این عملکرد حفاظتی جفت محل تردید خواهد بود. بنابراین، با این توجیه و مقایسه شکل 3-2 و 3-4 میتوان نشان داد که میزان کاهش استعداد ابتلا به صرع در فرزندان با افزایش سن و نیز فاصله افتادن بین استرس و تکون جنین کاهش یافته که این به معنی آسیب پذیر تر شدن مادر و جنین در مقابل استرس می باشد.
مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه اقتصاد ایران و بانک مرکزی

جستجو در سایت ما :


ج)استرس جدایی از مادر، استعداد ابتلای به صرع و تشنج زایی را در فرزندان افزایش می دهد.
در این پژوهش نوزادان نر از 4 تا 14 روزگی روزانه به مدت 6 ساعت (در دو دوره 3 ساعته) از مادر جدا نگهداری می شدند. تجربه استرس از مادر می تواند برای نوزادان استرس زا باشد و جداسازی نوزادان موش حتی برای یک دوره کوتاه می تواند فعال کننده محورHPA باشد]86[ و یا تکامل مغزی مدار های نورونی را تحت تاثیر قرار داده و با ایجاد مدار های نورونی غیر معمول باعث اختلالات ماندگار در فعالیت مغز گردد]75[. در توضیحات قبلی به شباهت بین تکوین مغز انسان و موش دراوایل جنینی اشاره شد. همچنین مطرح گردید که مغز موشِ متولد شده از نظر تکاملی شبیه مغز یک جنین 16 تا 17 هفته ای انسان است و بخشی از تکوین مغز درموش در روزها ویا هفته ها بعد از تولد انجام می گیرد. پس قطعاً اثرات استرس در اوایل تولد بویژه دوهفته اولِ تولد بر مغز انکارناپذیر است. در یکی از مطالعات انجام گرفته مشخص شده بود که تکرار تجربه جدایی از مادر می تواند اثر ماندگاری را در ناهنجاری های رفتاری و تغییرات نوروشیمیایی و غدد ایجاد کند]87و88[. این تغییرات می تواند منجر به تغییرات شکل پذیری سیناپسی در هیپوکامپ و اتصالات قشری در سیستم لیمبیک گردد]89[. علت این تغییرات را می توان به عملکرد فاکتور نسخه برداری به نام CREB نسبت داد. CREB عضو خانواده بزرگی از عوامل فعال کننده رونویسی است که عملکرد آن منجر به رونویسی برخی از ژنها در هیپوکامپ می گردد و رونویسی از این ژن ها منجر به تغییرات درشکل پذیری سیناپسی خواهدشد]90[. CREB با فسفریله شدن توسطcAMP و اتصال به سرین 133 از پروتئین، فعالیت خود را انجام می دهد. به عبارت دیگر در هیپوکامپ یکی از عوامل رونویسی از ژنها که مربوط به شکل پذیری سیناپسی است ترکیبpCREB ser-133 خواهد بود]91[. تحقیقات انجام گرفته در مطالعات قبلی نشان داده که میزان pCREB ser-133 در استرس محرومیت از مادر کاهش معنی داری داشته است]92[ که این می تواند منجر به شکل پذیری نورونی در هیپوکامپ و ایجاد عوارضی همچون تشدید تشنج گردد. به عبارت دیگر استرس جدایی از مادر در نوزادان منجر به رشد غیر طبیعی مسیر عملکردی نورون ها بویژه در شکنج دندانه دار شده بطوریکه این تغییرات می تواند تا بزرگسالی نیز باقی بماند]92[.
با در نظر گرفتن مجموع اطلاعات ارائه شده می توان نتیجه گرفت که استرس در موش های صحرایی می تواند فعالیت HPA را تحت تاثیر قرار دهد ]92[. که نه تنها منجر به فعالیت شدید و طولانی مدت این محور در مادر باردار می گردد بلکه فعالیت این محور در نوزادان آنها را نیز به طور مستقیم و یا غیر مستقیم تحت تاثیر قرار می دهد و می تواند شرایطی را بوجود آورد که مستعدکننده و یا کاهنده برخی حالات پاتولوژیک از جمله صرع باشد]68و70[. براساس نتایج تحقیق حاضر و تحقیقات مشابه احتمال دارد استرس های دوران بارداری و قبل از آن در انسان ها نیز بتواند در پاتولوژی بیماری های نورولوژیک از جمله بروز رفتار های صرعی در فرزندان آنها دخالت داشته باشد. بدیهی است از یک سو تعمیم اثرات دیده شده در این مطالعه به دوران بارداری انسان و از سوی دیگر کشف جزئیات مدارهای نورونی مسئول در این پروسه و یا سایر مکانیسم های احتمالی درگیر که بتواند ارتباط استرس بارداری و صرع را توجیه نماید، تحقیقات بیشتری را در این زمینه می طلبد. از آنجایی که صرع به خاطر ماهیت غیر قابل پیش بینی و مخرب، یک بیماری جدی و تهدید کننده حیات بشمار می رود، تمام تدابیر پیش گیری کننده یا تخفیف دهنده علائم آن می تواند مهم و مفید باشد و تحقیق حاضر می تواند راهگشا و پایه ای برای مطالعات آینده برای رسیدن به این هدف باشد.
نتیجه گیری کلی:
نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان می دهد که استرس قبل از بارداری و یا حین بارداری اول منجر به کاهش استعداد ابتلای به صرع در فرزندان خواهد شد. با افزایش فاصله زمانی بین اعمال استرس و تکوین جنینی و یا افزایش سن این اثر کاهشی، تضعیف خواهد شد.
پیشنهادات:
تزریق کورتیکوسترون قبل از بارداری رت و بررسی ابتلا به صرع نوزادان
تزریق کورتیکوسترون حین بارداری رت و بررسی ابتلا به صرع نوزادان
مطلب مرتبط :   چرا چاق میشویم؟

استرس حین بارداری دوم در رت و بررسی ابتلای به صرع نوزادان
استرس قبل و حین بارداری در موش سوری و بررسی ابتلای به صرع نوزادان
بررسی بافتی مغز موش های ماده استرس دیده ی قبل و حین بارداری در رت