دانلود پایان نامه با موضوع سازماندهی اطلاعات و نیازهای اطلاعاتی

دانلود پایان نامه

فهرست مستند اسامی مشاهیر و مؤلفان
فهرست مستند اسامی سازمان ها و مؤسسات دولتی
اصطلاحنامه های مختلف ( اصطلاحانه پزشکی فارسی، اصفا، نما و …) ( رضایی شریف آبادی، خسروی، حاجی زین العابدینی، 86)
2-2-14- اصطلاحنامه

جستجو در سایت ما :


بر طبق استاندارد “ANSI 239-19-1980” اصطلاحنامه چنین تعریف می شود: « مجموعه ای از واژه ها و عبارات و روابط سلسله مراتبی، مترادفات، وابستگیها و دیگر روابط موجود بین مفاهیم را اراده می کنند، هدف چنین مجموعه ای ایجاد واژگانی استاندارد برای ذخیره و بازیابی اطلاعات است». (فاگمن، 74)
اصطلاحنامه مجموعه‌ای از سرعنوانهای موضوعی با ارتباطات سازماندهی شده است. اصطلاحنامه تسبیحی است زرین از واژه‌های انتخاب شده که به سه گروه از متخصصان کمک‌های شایانی می‌کند. اول به نمایه‌سازان برای سرعت و دقت در نمایه‌سازی مدارک و انتخاب سرعنوان‌های موضوعی مناسب و صحیح، دوم به کاوشگران به منظور تدارک راهبرد صحیح و دقیق کاوش و دسترسی جامع و خاص به موضوع موردنظر، سوم به نویسندگان به منظور بیان دقیق‌تر پیامهای خود. (تندیور،82)
در حوزه ذخیره و بازیابی اطلاعات، اصطلاحنامه مجموعه ای ساخت یافته از کلمات و واژه های برگزیده به شمار می آید که میان آنها روابط تعریف شده ای حاکم است. نمایه سازان از اصطلاحنامه به عنوان ابزاری برای سازماندهی و بیان محتوای موضوعی مدارک استفاده می کنند. (بهمن آبادی، 80)
اصطلاحنامه، فهرستی سازمان یافته از اصطلاحات و واژه های حوزه ای خاص است که برای سهولت انتخاب اصطلاحات نمایه ای نظم یافته اند. این ابزار به عنوان واژگان کنترل شده مورد استفاده نمایه سازان و کاربران قرار می گیرد و میان واژه های نمایه ای و واژه های مورد جستجوی کاربر انطباق ایجاد می کند و موجب بهبود بازیابی اطلاعات می شود. از طرفی در نمایه سازی و تبدیل مفاهیم به اصطلاحات نمایه ای کاربرد دارد و روابط میان واژه ها را در ساختاری سلسله مراتبی نشان می دهد. هدف اصطلاحنامه ها، ایجاد همگونی در نمایه سازی و جستجو، همچنین کنترل واژه های مترادف، وابسته و غیره است. ( کاظم پور، اشرفی ریزی، 88)
2-2-15- تاریخچه اصطلاحنامه
اصطلاحنامه در دورانی پدیدار شد که تقسیم کار در جوامع ضرورت یافته بود. واژه تزاروس نخستین بار در سده سیزدهم میلادی در یکی از دایره المعارف ها به کار رفت. گردآوری اطلاعات در قالب فرهنگنامه در قرون شانزدهم و هفدهم میلادی پیش آمد. پیترمارک روژه (1779-1819) فیزیکدان انگلیسی در سال 1852 واژه‌نامه‌ای تهیه کرد و آن را «اصطلاحنامه کلمات و عبارت‌های انگلیسی» نامید. وی در این واژه‌نامه مترادفها و معادل‌های گفتار شفاهی لغات انگلیسی را به طور جامع طبقه بندی نموده بود.آنچه را که روژه «اصطلاحنامه» نامید واقعاً یک اصطلاحنامه به مفهوم امروزی آن نبود و از طرف دیگر صرفاً یک واژه‌نامه الفبایی نیز نبود، بلکه واژه‌نامه‌ای نظام‌یافته بود که براساس آن مترادف ها طبقه‌بندی شده بود. وی نام این مجموعه را تزاروس گذاشت که در آن همه قواعد اصطلاحنامه نویسی با ویژگیهای مورد نیاز آن زمان رعایت شد. هدف روژه ذخیره اطلاعات و نمایه سازی نبود بلکه کمک به افراد برای بیان دقیق افکار خود با استفاده از اصطلاحات اصطلاحنامه بود. قرن بیستم با گسترش فوق العاده علوم و فنون همراه بود و اصطلاحنامه به معنای امروزی از اوایل همین قرن شکل گرفت و علم اصطلاحنامه شناسی و به دنبال آن اصطلاحنامه نگاری گسترش یافت. ( بابایی، 84)
از اوایل قرن بیستم با پیشرفت علم اطلاع رسانی و شواهدی که دلالت بر نارسایی روش های قراردادی بازیابی اطلاعات داشت، اصطلاحنامه به عنوان ابزاری فنی که می توانست با دقت بیشتری اطلاعات مورد نیاز را در هر زمینه بازیابی کند، مورد توجه خاص قرار گرفت. در واقع با تحولی که در سازماندهی اطلاعات به وجود آمد، در فرایند نمایه سازی به ویژه نمایه سازی همارا به کار گرفته شد. ( کاظم پور، اشرفی ریزی، 88)
2-2-16- هدف اصطلاحنامه
اصطلاحنامه بعنوان زبان نمایه سازی برای استفاده در ذخیره و بازیابی اطلاعات دارای هدفهای اساسی و عمده زیر است:
1) ساخت زمینه معینی از دانش را چنان تصویر نماید که هم نمایه ساز و هم جستجوگر بتوانند از پوشش زمینه و ارتباط میان مفاهیم آن یا اندیشه های مربوط به این مفاهیم به خوبی آگاه شوند.
2) با عرضه واژگان استاندارد برای یک زمینه خاص، امکان یکدستی مدخلها را به هنگام نمایه سازی فراهم کند.
3) به کمک نظام ارجاعات، دقیقاً مشخص کند که اولاً از میان مجموعه اصطلاحات برابر، فقط یک اصطلاح برای نمایه سازی یک مفهوم به کار می رود و ثانیاً کدامیک از اصطلاحات به یکدیگر وابسته هستند.
4) با استفاده از رده بندی اصطلاحات در قالب سلسله مراتب امکان دهد به هنگام بازیابی، دامنه جستجو بصورت نظام یافته، قابل تجدید یا گسترش باشد.
همان طور که ملاحظه می شود هدفهای اصطلاحنامه بیشتر متوجه کار جستجو گر و استفاده کننده است و این یکی از خصوصیات بارز اصطلاحنامه است. (حریری،62)
2-2-17- ویژگی های مهم اصطلاحنامه
با توجه به اهداف فوق، اصطلاحنامه باید دارای ویژگی های زیر باشد:
مطلب مرتبط :   وب سایت شرق موزیک

1) متکی بر نوشته ها و نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان بالفعل و بالقوه نظام باشد؛ به عبارت دیگر مبتنی بر دو اصل”ضمانت ادبی” و “ضمانت استفاده” باشد. “ضمانت ادبیً” بدین معنی است که در تعیین موضوعها و ارتباط میان آنها همان گونه عمل شود که در مدارک مکتوب و مواد اطلاعاتی منعکس شده است بنابراین اساس کار، باید مدارکی باشد که به عنوان درون داد به نظام وارد می شوند نه ملاحظات نظری محض و تقسیم بندی های شناخته شده دانش؛ این امر موجب می شود که نظام پویایی خود را هم حفظ کند زیرا مفاهیم جدید به محض ظاهر شدن در نوشته ها وارد نظام می شوند و بالطبع موجب تغییرات لازم در ساخت مفهومی زبان نظام می شوند. “ضمانت استفاده” مربوط به برون داد نظام است. از آنجا که هدف نظام، فراهم کردن امکان استفاده از اطلاعات است لذا باید دید که استفاده کنندگان نظام چه کسانی هستند؟ برون داد مورد نیازشان چیست؟ چه زبان علمی مورد استفاده آنهاست و این زبان تا چه حد تخصصی است؟ سپس با توجه به این موارد، موضوع ها و نحوه تقسیم بندی آنها را در نظر گرفت.