منبع پایان نامه ارشد درباره  ،   ، تو،

186 اقتباس نموده است. [لفظی] 26 – أ ِلشَی‏ءٍ غَیرَ أن نَقطِفَهُ‏
 
ثَمَرَاً غَضَّاً دَنَت مِنکَ القُطُوف187
  
ترجمه: و آن به خاطر چیزی نیست، مگر اینکه ثمری تازه بار دهد که زمان چیدن آن نزدیک شده باشد.
شاعر عبارت «دنت منک القطوف» را از قرآن اقتباس کرده
– <و دانیه علیها ظلالها و ذللت قطوفها تذلیلا>188
– <قُطُوفُهَا دَانِیَهٌ>189 27 – لَم یُعُقهُ أمرُ العِراقِ وَ بُغیا
 
ثَمَرَاً لِلنُهوُضِ دانی القُطوُف‏190
  
ترجمه: امر عراق مانع او نشد، و نه میوه‌ای که به پا خواسته (رشد کرده) و زمان برداشتن آن نزدیک شده باشد.
در این بیت نیز شاعر عبارت [دانی القُطوُف] را اقتباس [لفظی] کرده است. 28 – أینَ کَانَ الوَطَنُ المَحبُوبُ إذ
 
قَلَّت الزّینَهُ مالٌ وَ بَنُون191
  
ترجمه: کشور محبوب کجا بود؟ وقتی که زینت آن، یعنی مال و فرزندان نُقصان یافته باشد.
شاعر در این بیت اشاره دارد که مال و فرزندان همگی زینت این دنیا هستند و توشه‌ای برای آخرت نمی‌باشند:
<الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِینَهُ الْحَیَاهِ الدُّنْیَا وَالْبَاقِیَاتُ الصَّالِحَاتُ خَیْرٌ عِنْدَ رَبِّکَ ثَوَابًا وَخَیْرٌ أَمَلا>192 [اقتباس معنایی]
و اقتباس لفظی است از لفظ [مالٌ وَ بَنُون] از آیه‌ی: <یَوْمَ لا یَنْفَعُ مَالٌ وَلا بَنُونَ>193 29 – کَم مُشکِلٍ مُستَنبِطٍ بِدَقیقِهِ‏
 
وَ سَمینِ خَطبٍ مُذعِنٍ لِعَجیفِهِ194
  
ترجمه: چه بسیار مشکلاتی که در لحظه‌ای کشف می‌گردد و چه بسیار مشکل‌های بزرگی که در برابر موارد کوچکتر، سرِ تسلیم فرود آورده و به آن اقرار می‌کنند.
شاعر لفظ [سَمینِ] جمع سمینه (چاق) و کلمه‌ی [عجاف] جمع عجفاء (لاغر) است که این دو واژه در قرآن در سوره‌ی یوسف ذکر شده است جایی که پادشاه مصر در خواب دیدکه هفت گاو لاغر آنها را می‌خورند و هفت خوشه‌ی سبز و هفت خوشه‌ی خشکیده، که خشکیده‌ها بر سبزه‌ها پیچیدند و آنها را از بین بردند.
– <وَقَالَ الْمَلِکُ إِنِّی أَرَى سَبْعَ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ یَأْکُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ ...>195
– <یُوسُفُ أَیُّهَا الصِّدِّیقُ أَفْتِنَا فِی سَبْعِ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ یَأْکُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ ...>196
– <فَرَاغَ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِعِجْلٍ سَمِینٍ>197 30 – وَ لَمّا تَزاحَمَت القُوی وَ تَهافَتت
 
مِنها سِمانٌ لانتِهاکِ عِجاف198
  
ترجمه: آن گاه که نیروها درهم آمیختند و قوی‌ترها برای دریدن و نابود کردنِ ضعیف‌ترها، به پاخواستند.
جواهری در این بیت نیز از لفظ [سمان و عجاف] استفاده کرده است. 31 – سَبعٌ عِجافٌ، وَ قَد کُنَّ السِّمانَ لَکُم
 
فیها اللَها و اللُهی و الجاهُ وَ الرَّغَدُ199
  
ترجمه: هفت عدد لاغر، در حالی‌که چاق‌های آن نصیب شما شده و بازیچه‌ها و سرگرمی‌ها و قدرت و خوشی‌ها در آن قرار دارد.
جواهری در این بیت نیز لفظ [سمان و عجاف] را از قرآن اقتباس کرده است. 32 – یا أحِبّای… وَ اللیالی عَجیباتٌ
 
عِجافٌ یَأکُلنَ کُلَّ سَمینٍ200
  
ترجمه: ای دوستانِ من… چه شب‌های عجیبی، لاغرهایی که هر چیز چاق و ارزشمندی را می‌خورند. 33- ما کانَ ِللهِ أدیانٌ مُضاعَفَهٌ
 
لَولا تَعَصُّبُ أحفادٍ لِأجدادِ201
  
ترجمه: اگر تعصب انسان‌های پیشین نسبت به جدّشان نبود، دین‌های خدا، چندتا نبود. [دین نزد خدا یکی است و آن اسلام است]
مصرع اول این بیت اقتباسی معنایی است از آیات:
– <إن الدین عند الله الإسلام، و ماأختلف الذین اوتوا الکتاب إلا من بعد العلم بغیا بینهم>202
– <وَمَنْ یَبْتَغِ غَیْرَ الإسْلامِ دِینًا فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِی الآخِرَهِ مِنَ الْخَاسِرِینَ>203 34 – وّ رواحیهِ رَذاذاً مِنکَ یَبعَثُهُ‏
 
حَیّاً کَما تَبعَثُ المَوتَی بِمیعادِ204
  
ترجمه: برگشتنش برای تو، هر چند اندک بود، اما حیات‌بخش بود، مانند حیات‌بخش مجدّد برای مردگان در روز محشر.
این بیت اقتباسی است معنایی از آیات:
– <و من ایاته انک تری الارض خاشعه فاذا انزلنا علیها الماء اهتزت و ربت ان الذی احیاها لمحیی الموتی>205
– <ثُمَّ بَعَثْنَاکُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ>206
– <وَسَلامٌ عَلَیْهِ یَوْمَ وُلِدَ وَیَوْمَ یَمُوتُ وَیَوْمَ یُبْعَثُ حَیًّا>207 35 – مِمَّ التَّعَجُّبُ صاحِبیَّ وَ إنَّما
 
قَسَمَ الحُظُوظَ مُقَسَّمُ الأرزاقِ208
  
ترجمه: ای دوستانِ من، از چه تعجب می‌کنید، در حالی‌که خداوندِ روزی رسان، روزی و بهره را در بین بندگانش عادلانه تقسیم کرده است.
جواهری در این بیت به صفت رزاق بودنِ پروردگار اشاره دارد که آن اقتباسی است معنایی از آیات:
– <... نَحْنُ قَسَمْنَا بَیْنَهُمْ مَعِیشَتَهُمْ فِی الْحَیَاهِ الدُّنْیَا ...>209
– <اللَّهُ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ یَشَاءُ وَیَقْدِرُ ...>210
– <... نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِیَّاکُمْ ...>211 36 – لِیهَنِکُ الخُلدُ فِی الأُخرَی وَ جَنَّتُهُ
 
یا خَیرَ مُنقَلِبٍ فِی خَیرِ مُنقَلبٍ212
  
ترجمه: جاودانگی و بهشت برین، در دنیای دیگر گوارایت باد! ای بهترین دگرگون شونده در بهترین دگوگون کننده.
شاعر کلمه منقلب را از قرآن اخذ کرده:
– <وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ>213
– <قَالُوا لا ضَیْرَ إِنَّا إِلَى رَبِّنَا مُنْقَلِبُونَ>214
– <قَالُوا إِنَّا إِلَى رَبِّنَا مُنْقَلِبُونَ>215 37 – کَم ذا یُصَعِّرُ أقوامُ خُدُودَهُم‏
 
کَفاهُم عِبرَهٌ فِی خَدِّکَ التَّرِبُ216
  
ترجمه: چه بسیار اقوامی که صورت‌های خود را با غرور و تکبر برمی‌گردانند، برای‌ آنها صورت به خاک مالیده‌ی تو، به عنوان عبرت کفایت می‌کند.
این بیت اشاره ای دارد بر آیه18 لقمان، آنجا که در قرآن آمده است
– <و لا تصعر خدک للناس و لا تمش فی الارض‏ مرحا...>
شاعر در این بیت لفظ [یُصَعِّرُ] را از قرآن اقتباس کرده است. [لفظی] 38 – وَ المَوتُ إن لَم یَذُدهُ حُزنُ مُکتَئِبٍ‏
 
ِبهِ فَأحسَنُ مِنهُ صَبرُ مُحتَسَبٍ217
  
‏ترجمه: اگر غم و اندوه انسانی که با مرگ اندوهگین شده، مرگ را باز نمی‌دارد [بر طرف نمی‌کند] پس بهتر از آن صبر حساب شده‌ی انسان در برابر آن است.
مصرع دوم این بیت اقتباسی است از آیات:
– <یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاهِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ>218
– <وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَیْرٌ لِلصَّابِرِینَ>219
– <وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُکَ إِلا بِاللَّهِ ...>220
– <فَاصْبِرْ صَبْرًا جَمِیلا>221 39 – اودی بِحُسّادِهِ غَیضاً کَأَنَّ بِهَ‏]]>

Author: mitra6--javid

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *