پایان نامه ارشد درباره آنالیز واریانس و تراکم جمعیتی

دانلود پایان نامه

نتایج

جستجو در سایت ما :


4-1- ریختشناسی جنس ماده
برای تعیین جنسیت سوسمارها از روش مشاهده منافذ رانی و برای اطمینان بیشتر مشاهده همیپنیس استفاده میشود. منافذ رانی و پیشمخرجی در جنس نر برجستهتر از جنس ماده میباشد که از نظر ظاهری تفاوت اصلی نر و ماده در وجود همین منافذ رانی و پیشمخرجی مشخص در جنس نر است (شکل 4ـ1 تا 4ـ3). همیپنیس بهعنوان دو برآمدگی در عقب کلواک ودر قاعده دم دیده میشود، در این روش سوسمار را به سطح شکمی در دست گرفته و با یک دست قسمت انتهای شکم یا بالای کلواک را نگه میداریم و با دست دیگر کمی پایینتر از ابتدای دم به سمت مخرج فشار وارد میکنیم تا همیپنیس نمایان شود. با استفاده از اندازه قطر کلواک نیز میتوان جنس نر و ماده را تشخیص داد. جنس نر به دلیل خارج شدن همیپنیس از کلواک عرض بیشتری دارد. نتایج تحقیق حاضر بر روی 24 مارمولک ماده نشان داد که حداکثر وزن در آنها 11/31 گرم می باشد. میانگین وزن سوسمارها در ماههای مختلف در نمودار 4-1 نشان داده شده است. همچنین میانگین طول بدن و دم آنها بهترتیب 47/98 و 65/168 میلیمتر میباشد. میانگین طول بدن و دم در ماههای مختلف در نمودار 4-2 و 4-3 نشان داده شده است. در بین صفات ماکروسکوپی، طول دم تفاوت معنیداری (05/0P < ) در بین گروه ها نشان نداده ولی در صفات طول بدن، طول سر، عرض سر و وزن نمونهها اختلاف معنیداری مشاهده میشود. نمودار 4-4 و 4-5 میانگین طول سر و عرض سر را نشان میدهد.
شکل 4ـ 1ـ دی مورفیسم جنسی L. strigata سمت راست: جنس ماده سمت چپ: جنس نر
شکل 4ـ 2ـ نر و ماده L. strigata از سطح شکمی بالا: جنس ماده پایین: جنس نر
شکل 4ـ 3ـ نر و ماده L. strigata از سطح پشتی بالا: جنس ماده پایین: جنس نر
نمودار 4-1- میانگین وزن در ماههای مختلف اختلاف معنی داری نشان داده اند که بالاترین وزن نمونه در شهریور ماه مشاهده شد.
نمودار 4-2- میانگین طول بدن در ماههای مختلف اختلاف معنی داری را نشان می دهد که در شهریور ماه بیشترین طول بدن مشاهده می شود.
نمودار 4-3- میانگین طول دم در ماههای مختلف اختلاف معنی داری را نشان نمی دهد.
نمودار 4-4- میانگین طول سر در ماههای مختلف اختلاف معنی داری نشان میدهد که بیشترین آن مربوط به سیام اردیبهشت ماه است.
نمودار 4-5- میانگین عرض سر در ماههای مختلف اختلاف معنی داری را نشان میدهد که بیشترین میزان مربوط به پانزدهم شهریورماه میباشد.
4-2- زمستانخوابی
بر اساس مشاهدات صورت گرفته در طبیعت میتوان نمونههای گونه مورد مطالعه را از اواخر زمستان در طبیعت مشاهده نمود. تا اواخر زمستان بهدلیل مساعد نبودن شرایط محیطی از جمله پوشیده بودن زمین از برف نمیتوان نمونهای را در طبیعت مشاهده نمود. با مساعد شدن هوا و آّب شدن برفها نمونهها در طبیعت قابل مشاهده میشوند. در اوایل بهار بر تراکم جمعیتی نمونهها افزوده میشود. نمونهها در طول بهار و تابستان به فعالیت زیستی خود میپردازند. اما رفته رفته بهطرف پاییز از تراکم جمعیتی آنها کاسته خواهد شد تا اینکه در اوایل مهر نمونههای بالغ درطبیعت بهندرت دیده میشوند. در این زمان با توجه به اینکه نمونههای نابالغ تازه متولد شده ذخیره غذایی کمتری نسبت به بالغین دارند بسیار بیشتر دیده میشوند که دلیل این امر نیاز آنها به تغذیه بیشتر و آمادگی برای زمستانخوابی میباشد. براساس این مشاهدات میتوان طول دوره زمستانخوابی در این گونه را از اواسط مهر تا اواخر زمستان فرض نمود. در پاییز و زمستان به دلیل نامساعد بودن شرایط محیطی این گونه به خواب زمستانی کامل فرو میرود. نمایی از زمستانخوابی در شکل 4-4 نشان داده شده است.
شکل 4-4– زمستانخوابی L. Strigata در شرایط شبیه سازی شده مشابه طبیعت: تصویر بعد از کنار زدن خاک با دست گرفته شده است.
4ـ3ـ اووژنز
در گونه L. strigata تخمدانها زوج هستند و به شکل خوشه انگور دیده میشوند.. به طور معمول در هر تخمدان تعدادی سلول زاینده (اووگونی) و تعدادی فولیکول در مراحل مختلف رشد وجود دارند. میانگین تعداد فولیکولها 11 عدد در هرتخمدان است که با توجه به اندازه و میزان زرده به سه دسته نارس (اولیه)، درحال رشد و رسیده تقسیم میشوند. قطر آنها از6/0 میلیمتر در فولیکول نارس تا 25/9 میلیمتر در فولیکول رسیده متغیر میباشد. درفروردین تخمدانها دارای میانگین قطر 5/11 میلیمتر می باشند. کوچکترین اندازه تخمدان نیز متعلق به شهریورماه با قطر 12/4 میلیمتر میباشد. تخمدانها در اوایل فروردین از لحاظ ظاهری شکلی نامنظم داشته، سفیدرنگ بوده، زرده ناچیزی درفولیکولها دارند. از اواخر فروردین، اووژنز و ویتلوژنز روند سریع و صعودی خود را آغاز میکند و علاوه بر فولیکولهای نارس، فولیکولهای در حال رشد نیز مشاهده میشوند (شکل 4-5). در مرحله زردهسازی، فولیکولهای رسیده و بزرگ تشکیل میشوند (شکل4-6) و پس از ورود به اویداکت و افزایش اندازه، تخم اویداکتی نامیده میشوند. تخم اویداکتی فضای نسبتاً وسیعی را درحفره شکمی به خود اختصاص میدهد که بهخاطر پوست نازک ناحیه شکم، از بیرون بدن نیز قابل تشخیص است (شکل 4-7). تخمدان در اواسط و اواخر اردیبهشتماه بسیار بزرگ شده و میانگین قطر آن به 4/21 میلیمتر میرسد و در مادههای بالغ معمولاً تخم اویداکتی مشاهده میشود (شکل4-8). فرآیند اووژنز در اردیبهشت بهطور قابل ملاحظهای فعال و چشمگیر است و اکثر نمونه های بالغ دارای تخم اویداکتی و در حال تخم گذاری هستند. در مجموع 3 نمونه در اردیبهشت ماه دارای تخم اویداکتی بود که در دو نمونه 9 تخم اویداکتی و در یک نمونه 10 تخم اویداکتی مشاهده شد که بزرگترین آنها به ابعاد 17× 62/9 میلیمتر و 816/0 گرم وزن بود و همچنین کوچکترین آنها به ابعاد 12.22× 18/8 میلیمتر و 481/0 گرم وزن داشت. بزرگترین تخم گذاشته شده به ابعاد 83/14 × 82/8 میلیمتر و وزن 595/0 گرم در اردیبهشت مربوط به ماده ای با 96/99= SLV میلیمتر بوده است. در اواخر اردیبهشت دو نمونه ماده در اسارت مجموعاً تعداد 15 عدد تخم گذاشتند (شکل4-9). در خرداد ماه هیچ تخم اویداکتی مشاهده نمی شود ولی تخم گذاری همچنان ادامه می یابد، به طوری که این فرآیند در خرداد ماه در دو نمونه مشاهده شد که تعداد تخم در این نمونه ها به ترتیب 7 و 5 عدد بود. در تیر ماه، این روند کاملاً متوقف می شود و با وجود اینکه اندازه تخمدان نسبتاً بزرگ است و فولیکولهای رسیده نیز مشاهده میشود ولی دیگر تخم اویداکتی و تخمگذاری در آنها مشاهده نمی شود. در این ماه ذخیره سازی چربی برای دوره زمستانخوابی در یکی از نمونه ها رویت شد(شکل4-10). در مرداد و شهریور اندازهی تخمدان کاهش مییابد و فولیکولهای رسیده، تخم اویداکتی و تخمگذاری مشاهده نمیشود. ذخیره سازی چربی در مرداد و شهریور ادامه می یابد به طوریکه هر چه به سمت آغاز زمستانخوابی پیش می رویم ذخیره چربی در نمونه ها بیشتر می شود(شکل4-11 و 4-12). میانگین قطر تخمدان در شهریورماه به 87/4 میلیمتر میرسد. نمونههای جوان از اواسط مرداد تا مهر به وفور مشاهده میشوند (شکل 4-13). تخمگذاری در اواخر اردیبهشت تا اواخر خردادماه صورت میگیرد. تخم به هنگام گذاشته شدن دارای پوستهی نرم و سفید رنگ است که با قرار گرفتن در معرض هوا پس از 3 تا 10 ساعت به رنگ زرد در می آید و مچاله میشود. تخمها به شکل بیضی و به رنگ سفید میباشند(شکل 4-9). در این تحقیق قرار دادن تخم ها در شرایطی مشابه محیط طبیعی نشان داد زمانی در حدود 55 تا 60 روز طول می کشد تا نوزاد از تخم بیرون بیاید که مدت زمان انکوباسیون تخم را در این گونه نشان می دهد. حاصل این عمل متولد شدن نوزادی با طول بدن 15/85 میلیمتر، با وزن 386/1 گرم بود (شکل4-14). مقایسه اندیکس گنادی در ماههای مختلف نتایج ما را تأیید میکند. در فروردین میانگین اندیکس گنادی 84/4 می باشد، در 30 اردیبهشت افزایش چشمگیری داشته و به اوج خود ، 61/17 میرسد. میانگین اندیکس گنادی در خرداد و تیر کاهش نشان میدهد، در مرداد و شهریور افت شدیدی پیدا کرده و به کمترین میزان خود می رسد. در نتیجه اووژنز در این گونه از اواسط اردیبهشت تا اوایل خرداد به اوج خود رسیده و از اواسط مرداد به بعد کاملاً خاتمه می یابد. احتمالاً این روند رو به کاهش با توجه به شروع خواب زمستانی تا اواخر زمستان ادامه مییابد. اشکال 4-15 تا 4-19 مقاطع بافتی تخمدان در ماههای مختلف را نشان میدهند. لایه فولیکولی در این مارمولک چندلایه و چندشکلی (پلیمورفیک) است (شکل4-20). قطر لایهی فولیکولی از88/73 میکرون در فولیکولهای نارس تا 13/33 میکرون در فولیکولهای رسیده متغیر است. نتایج آمار توصیفی صفات ماکروسکوپی و میکروسکوپی در جداول 4-1 و 4-2 نشان داده شدهاند. همچنین این تحقیق نشان داد هیچ اختلاف معنیداری در صفات تخمدانی سمت راست و چپ وجود ندارد (جدول 4-3). نتایج حاصل از آنالیز واریانس (ANOVA) صفات ماکروسکوپی و میکروسکوپی نیز در جداول 4-4 و 4-5 نشان داده شدهاند. در بین صفات ماکروسکوپی در صفاتی مانند قطرتخمدان راست و چپ، وزن تخمدان راست و اندیکس گنادی در بین گروهها تفاوت معنیداری مشاهده میشود ولی در وزن تخمدان چپ تفاوت معنی داری مشاهده نمیشود. در بین صفات میکروسکوپی در قطر کوچکترین فولیکولها و میانگین قطر فولیکولها و قطر لایه فولیکولی، تفاوت معنیداری مشاهده می شود ولی در قطر بزرگترین فولیکول و تعداد فولیکولهای تخمدان راست و چپ تفاوت معنیداری مشاهده نمیشود. نمودارهای 4ـ6 تا 4ـ21 روند تغییرات صفات در ماههای مختلف را نشان میدهند.

مطلب مرتبط :   منابع و ماخذ مقالهگروه کنترل، سالمندان، زنان سالم

شکل 4ـ5ـ فلشها نشان دهندهی تخمدان حاوی فولیکولهای نارس و فولیکول های در حال رشد در 30 فروردین هستند.
شکل 4ـ6ـ مادهی بالغ حاوی فولیکول های رسیده و بزرگ در 15 اردیبهشت.
شکل 4ـ7ـ ماده بالغ حامل 9 تخم اویداکتی در شکم (به خاطر پوست نازک ناحیه شکم، تخم اویداکتی از بیرون بدن نیز قابل تشخیص است).
شکل 4ـ8ـ مادهی بالغ حاوی 9 تخم اویداکتی در30 اردیبهشت.
شکل 4ـ9ـ تخم های گذاشته شده در 30 اردیبهشت (بعضی از تخم ها مچاله شده اند).
شکل4-10- شروع ذخیره سازی چربی در 15تیرماه (آغاز روند کاهشی اندازه ی تخمدان).
شکل4-11- روند رو به رشد ذخیره سازی چربی در مرداد ماه (کاهش شدید اندازه ی تخمدان کاملا” مشهود است).