پایان نامه ارشد رایگان درمورد معماری سنتی، خانه‌ی تقدیری، دوره‌ی قاجار

2-3-4-1 آهن و چلنگری در قرآن
یکی از فلزاتی که قرآن از آن‌‌ها نام برده آهن است که شش بار در قرآن آمده است(ژوار1385) در آیه 25 سوره حدید چنین آمده است که ما رسولان خود را با دلائل روشن فرستادیم، و با آن‌ها کتاب (آسمانی) و میزان (شناسائی حق و قوانین عادلانه) نازل کردیم، تا مردم قیام به عدالت کنند، و آهن را نازل کردیم که در آن قوت شدیدی است، و منافعی برای مردم، تا خداوند بداند چه کسی او و رسولانش را یاری می‏کنند بی آن‌که او را ببینند، خداوند قوی و شکست‌ناپذیر است
صنع به معنای ساختن چیزی است. صنایع جمع صناعت به معنای هنر، کار و پیشه است که در آن تفکر و مهارت لازم باشد. مانند خیاطی و نساجی. فنّ نیز به معنای نوع، گونه و هنر است و جمع آن فنون می‌باشد(رحیم‌پور1391).
قرآن کریم در برخی از آیاتش تلویحاً به برخی از صنایع رایج مردم اشاره نموده و یا می‌توان با تأمّل در آیاتش صنایعی همچون: آهنگری، زره‌سازی، سد‌سازی، کشتی‌سازی، ماهی‌گیری، جواهرسازی، کشاورزی، دامپروری، گردشگری و… را می‌توان از آن کشف کرد. اما خود واژه صنعت به طور واضح و صریح تنها یک‌بار در قرآن به کار رفته است.
اهمیت آهن در زندگی انسان به اندازه‌ای بود که با کشف آن دوران تازه‌ای در تاریخ بشر آغاز شد که به آن «عصر آهن» می‌گویند و قرآن کریم درباره اهمیت آهن چنین می‌فرماید:
و انزلنا الحدید فیه بأس شدید و منافع للنّاس..(سوره حدید، آیه 25)؛ « و آهن را که در آن برای مردم خطری سخت و سودمند است، پدید آوردیم»(قرآن کریم).
کلمه بأس یعنی تأثیر شدید. به طور مدام در جنگ‌ها و زندگی نیاز به آهن داشته و بشر در طول تاریخ از آن انواع سلاح‌ها را می‌ساخت. آیه فوق از ذکر صریح منافع دیگری که این فلز برای انسان دارد خودداری نموده؛ اما در برخی از آیاتش به اهمیت آهن اشاره کرده است:
1. ساختن سد توسط ذوالقرنین بوسیله آهن. آنجا که می‌فرماید: (آتونی زُبَر الحدید«قطعات بزرگ آهن را برای من بیاورید») (سوره کهف، آیه 96)
2. ساختن زرّه توسط حضرت داود نبی(ع) (… و النّا له الحدید؛ اَن اعمل سبغتٍ و قدّر فی السرّد…«…. و ما آهن را با همه‌ی صلابت و سختى‌اش براى او نرم کردیم ») «سوره سبا، آیات 10- 11» (رحیم‌پور1391)
2-3-5 گچبری
هنر گچ‌بری در دوره قاجار رونق فوق العاده‌ای به خود گرفت، به علت مسافرت پادشاهان قاجار به فرنگ از هنر گچ‌بری اروپا تقلیدهایی در کاخ‌های شاهی بخصوص در سر ستون‌سازی‌ها، گلویی‌سازی‌ها و سقف‌سازی‌ها در کاخ‌هایی چون گلستان و عشرت‌آباد و پاره‌ای دیگر، حدوداً پیروی گردید. اما به طور قاطع می‌توان گفت که این تقلیدها هرگز نتوانست جای هنر و نقوش بسیار پر هنر اصیل ایرانی، بخصوص نقش‌های اسلیمی و ختایی و گل و گیاه که نشأت گرفته از سرپنجه‌ی با ذوق هنرمندان ایران زمین می‌باشد را در گچ‌بری بناهای ایران زمین بگیرد. البته در این برهه از زمان در هنر گچ‌بری خلاقیت‌ها و نوآوری‌های بسیار چشمگیری از طرف هنرمندان گچ‌بر در آثار و ابنیه و به خصوص منازل مسکونی سنتی بیرونی و اندرونی ایران پدیدار گشت که به واقع هر یک از آثار به جای مانده خود تابلوهای بسیار نفیس و پر ارزش از هنر با فلسفه و خرد و فرهنگ هنرمندان ایران است. از میان آثار فراوان گچ‌بری این دوره می‌توان به گچ‌بری جالب کاخ ارم و نارنجستان قوام در شیراز و مقرنس‌بندی‌های آونگ گچی همراه با گچ‌بری‌های خانه طباطبائی و خانه‌ی بروجردی‌های کاشان همراه با نوآوری‌های شگرف در بناهای یاد شده و بسیاری از بناها و آثار دیگر ایران یاد کرد.
2-3-5-1 انواع طاقچه‌های گچی
انواع طاقچه‌ها را می‌توان در معماری سنتی خانه‌ی تقدیری مشاهده کرد. یکی از دلایل ایجاد طاقچه در بناهای این سرزمین مصرف کمتر مصالح و هم چنین سبک شدن بنا است (پیرنیا،56:1387) و بر زیبایی بنا نیز می‌افزاید.. دلایل استفاده از این طاقچه‌ها سبب دسته‌بندی این عنصر معماری به گونه‌های زیر شده است.
• طاقچه‌های باربر
برای طاقچه‌های باربر از قوس نیم دایره یا رومی استفاده می‌کنند که تحمل بار زیادی را دارد و برروی آن‌ها دیواره را اجرا می‌کنند و سپس سقف اصلی را پوشش می‌دهند وتزیینات گچ‌بری را بر روی آن اجرا می‌کنند.
• طاقچه‌های تزیینی
در طاقچه‌های تزیینی ابتدا با چوب یا مصالح دیگر سقف را باربر می‌کنند. تا همان کار قوس را انجام دهد، برای تزیین از قطاربندی که نوعی تزئینات به‌صورت نواری است که از تزئینات اصلی ایرانی برای تزئینات پشت‌‌بام‌ها می‌باشد استفاده می‌شود.
• طاقچه‌های باربر تزیینی
در طاقچه‌های باربر تزیینی پوشش سقف را از قوس باید کمتر از رومی مثلا بین رومی و تخت که اصطلاحا ضربی گویند استفاده ‌شود وسپس این طاقچه را گونیا نموده وداخل آن با گچ‌بری تزیین می‌نمایند.
• طاقچه‌های قوس کمانه‌ای
طاقچه‌های قوس کمانه‌ای در محل‌هایی که پوشش سقف آن‌ها حدودا قسمتی از دایره است و باربری آن‌ها زیاد نیست ولی م حدودیت ارتفاع دارند؛ اجرا شود.
2-3-5-2 یزدی بندی بااستفاده از گچ
یکی از آرایه‌های معماری سنتی یزدی بندی است که با استفاده از گچ اجرا می‌شود. یزدی بندی کاری است ما بین رسمی‌بندی و مقرنس که اجرای آن از شمسه شروع می‌شود وارتباط مستقیم با شعاع‌های شمسه دارد. بعد از ترنج‌ها نوبت به تخته پنج‌ها می‌رسد که اصطلاحا ستاره می‌گویند و بر روی دایره‌هایی که در مرکز شمسه قرار دارد، صورت می‌گیرد.
نکته: رسمی‌بندی نقش سازه‌ای دارد. یعنی بار سقف را تحمل می‌کند ولی در قطار بندی و یزدی بندی بار بر دوش طاق بوده و این‌ها نقش تزیینی دارند. تصویر2- 5 اجرای یزدی‌بندی (مأخذ: نگارنده) فصل سوم
آشنایی با دوره‌ی قاجاریه و شهرستان اردکان
3-1 معرفی موقعیت تاریخی موضوع]]>

Author: mitra6--javid

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *