پایان نامه رایگان درباره اصول نظریه رشدی سوپر و اهمیت خودپنداره

دانلود پایان نامه

این فصل شامل دو قسمت است. در قسمت اول پیشینه مطالعات مربوط به دغدغه مسیر شغلی و متغیرهای مربوط و ابزارهای سنجش آن آمده است و در قسمت دوم به تحقیقات انجام شده در این زمینه پرداخته شده است.
2-2 پیشینه پژوهش
2-2-1 دغدغه مسیر شغلی چیست؟
دغدغه مسیر شغلی ، دغدغه فرد در خصوص آینده شغلی اش که اولین و مهم ترین بعد انطباق پذیری شغلی است. در نظریه‌هایی هم چون دیدگاه زمانی گینزبرگ ، نظریه نظام مند سوپر ، دیدگاه پیش بینی تیدمن ، جهت گیری کرایتس ، آگاهی‌هارن مطرح شده است. (ساویکاس، سیلینگ و شوآرتز، 1984) . دغدغه مسیر شغلی به معنای ضرورت برای جهت دهی به آینده است. این حس برای آینده مهم است. نگرش‌های نظام مند و خوش بین احساس نگرانی را افزایش می‌دهد چرا که افراد را وا می‌دارد که از وظایف شغلی و گذارهای حرفه ای آگاه شوند تا بتوانند مقابله کنند و دست به انتخاب بزنند و برای آینده دور و نزدیک آماده باشند. این دغدغه، از آینده احساس واقعی می‌سازد و به فرد کمک می‌کند تا گذشته شغلی را بخاطر داشته باشد، به وضع فعلی شغلی توجه کند و آینده شغلی را پیش بینی نماید. تفکر درباره زندگی کاری در طول زمان ضرورت مسیر شغلی است. زیرا یک مسیر شغلی ذهنی یک رفتار نیست، بلکه یک عقیده است یعنی انعکاسی از خود است. اعتقاد به تداوم تجربه به افراد اجازه می‌دهد تا فعالیت‌های فعلی شان را به آرزوهای حرفه ای آینده شان وصل کنند و امکانات ممکن را دریابند. این حس تداوم به فرد اجازه می‌دهد تا تجسم کند چگونه تلاش‌های امروز موفقیت فردا را می‌سازد.
فقدان دغدغه مسیر شغلی، بی‌تفاوتی مسیر شغلی نامیده می‌شود و بی‌برنامگی و بدبینی درباره آینده را منعکس می‌کند. این بی‌علاقگی را می‌توان از طریق مداخلات مشاوره ای مسیر شغلی که به افراد کمک می‌کند تا تحصیلات حرفه ای شان را شکل دهند مثل بازی واقعی (جارویس و ریکارد، 2001) ، برنامه مهارت‌های زندگی (آدکینز، 1970) ، کارگاه‌های دیدگاه زمانی (وان و ساویکاس، 1998) و نوشتن زندگی نامه آینده (ماو، 1982) قابل حل است. (لنت و برون، 2005، ص54)
مطلب مرتبط :   منابع پایان نامه درموردسطح معنادار، وجود رابطه، خانواده ها

جستجو در سایت ما :


سوپر و همکارانش چندین ابزار ارزیابی‌را برای‌اندازه گیری وظایف رشدی، تهیه کردند. که یکی از این ابزار پرسشنامه دغدغه‌های شغلی بزرگسالان است (ACCI) که توسط سوپر وهمکاران (1988) ساخته شد. این پرسشنامه دغدغه‌های شغلی مراجع را ارزیابی‌می‌کند. و برای ارزیابی‌مسایل مربوط به رشد مراحل و وظایف حرفه ای و دغدغه‌های شغلی در بزرگسالان در هر سنی و وضعیت اشتغالی ایجاد شده و متمرکز بر عاملهای طرح ریزی و کاوش در مدل سوپر از بلوغ شغلی است (زونکر، 2006).
2-2-2 اصول نظریه رشدی سوپر
به زعم سوپر جهت رشد در مسیر شغلی اصول مهمی‌وجود دارد که عبارتند از:
افراد از نظر استعداد و توانایی و علاقه وارزشها با یکدیگر متفاوت هستند پس هر فردی استعداد موفقیت درتعدادی شغل را دارد.
هر شغلی نیز یک سری ویژگی‌ها را می‌طلبد یعنی برای موفقیت در آن شغل وجود خصوصیاتی در فرد لازم است.
فرد شغلی را انتخاب می‌کند که با پندارش از خود متناسب باشد.
در رشد خودپنداره فرد عوامل متعدد فردی، اجتماعی و اقتصادی موثر است.
رشد فرد در مراحل مختلف زندگی، انتخاب‌های او را دستخوش تغییراتی می‌کند.
با فراهم شدن امکانات و رشد استعدادها و رغبت‌ها می‌توان رشد حرفه ای را افزایش داد.
رضایت شغلی یعنی حرفه فرد چقدر توانایی پاسخگویی به نیازها و توانایی‌هاو رغبتهای فرد را دارد.
کار روش زندگی فرد را تعیین می‌کند. (حسینی، 1371).
از مفاهیم اساسی نظریه‌های رشدی، ‌تغییر افراد در خلال مراحل رشد و پذیرش تغییرات نقش‌های زندگی است. خودپنداره عامل اصلی و هسته ای در این گونه نظریه‌هاست. افراد در خلال مرحله مکاشفه باید خودشان را در محیط کاری ابراز کنند. در بهترین حالت افراد خودپنداره واقعی شان را در محیط کار نشان می‌دهند. دیدگاه سوپر به ضعف نظریه‌های رشدی اشاره دارد، زیرا آنها در درجه اول روی انتخاب شغل متمرکزند و از دغدغه‌های شغلی بزرگسالان غفلت کرده‌اند. از نظریه‌های رشدی یاد می‌گیریم که انتخاب شغل افراد به سبب خودآگاهی شان مرزبندی می‌شود از عوامل تعیین کننده خودآگاهی می‌توان به طبقه اجتماعی، ‌سطح علایق، ‌تجارب مربوط به جنسیت اشاره کرد. در این رویکرد نقش اولیه مشاور کمک به مراجعان است به منظور شناخت رشد منحصر به فردشان و اثر آن بر ادراک نقش‌های زندگی که البته نقش‌های کاری را نیز در بر می‌گیرد (زونکر، 2006).
2-2-3 خودپنداره
سوپر(1949) درمیان دیگر صاحبنظران به اهمیت خودپنداره در روند انتخاب شغل تاکید بیشتری دارد (زونکر،2006). او معتقد است که پندار فرد درباره خودش یکی از عوامل اصلی انتخاب شغل می‌باشد به عقیده او خویشتن پنداری همیشه در حال تغییر است و انتخاب حرفه و رشد حرفه ای در تمام طول عمر مراحلی تکاملی را می‌گذراند (حسینی، 1371).
مطلب مرتبط :   دانلود مقاله شکل دهی به افکار عمومی و سازمان بهداشت جهانی

خودپنداره شغلی از طریق رشد روانی و جسمی‌، مشاهدات کاری، آشنایی با کارمندان و شاغلین محیط‌ها و تجارب عمومی‌شکل می‌گیرد و نهایتا تفاوتها و شباهتهای بین خود و دیگران مقایسه می‌شود. کاربرد عملی و اصلی خودپنداره آن است که افراد خودپنداره‌هایشان را وارد مشاغلشان می‌کنند و از این طریق خودشان را ابراز می‌نمایند. فرآیند رشدی خودپنداره چند بعدی است هم عوامل درونی
مثل استعداد و هم شرایط بیرونی مثل تعاملات شاخص‌های اصلی در رشد خودپنداره هستند (زونکر، 2006).