مقاله رایگان درباره استان هرمزگان، پردازش اطلاعات، اعداد و ارقام

هرمزگان بوده که هر منطقه به 4 زیرمنطقه (از لحاظ عمق) 20ـ10، 30ـ20، 50ـ30 و 100ـ50 متر تقسیم شد. همچنین منطقه مورد بررسی به 7 زیرمنطقه از A تا G که 5 زیرمنطقه (A تا E) در خلیج‌فارس و 2 زیرمنطقه (F و G) در دریای عمان تقسیم‌بندی شد که استان هرمزگان را به شرح ذیل تحت پوشش قرار داد:
ـ غرب استان هرمزگان با 5 منطقـه (A,B,C,D,E)
ـ شرق استان هرمزگـان با 2 منطقـه (F,G) (جدول 3-1 و شکل 3-4).
جدول 3-1: محدوده جغرافیائی مناطق 7 گانه مورد بررسی در آبهای خلیج‌فارس و دریای عمان
منطقــه
زیر منطقه
محـدوده جغرافیائـی
شـروع
خاتمـه
غرب استان هرمزگان
A
راس نایبند تا بندر مقام
E ’45 °52
E ’36 °53
B
بندر مقام تا فارور
E ’36 °53
E ’27 °54
C
فارور تا باسعیدو
E ’27 °54
E ’18 °55
D
باسعیدو تا جنوب قشم
E ’18 °55
E ’09 °56
E
بندرعباس تا سیریک
E ’09 °56
E ’00 °57
شرق استان هرمزگان
F
سیریک تا جاسک
E ’00 °57
E ’00 °58
G
جاسک تا میدانی
E ’00 °58
E ’55 °58
شکل 3-4: تقسیم‌بندی منطقه خلیج‌فارس و دریای عمان
تعدادی حدود 500 ایستگاه نمونه‌برداری با روش تصادفی تعیین و سپس بر روی نقشه پیاده و به ناخدای شناور تحویل گردیدند.
با استفاده از دستگاه پلانی‌متر مساحت تمام مناطق و زیرمنطقه‌ها اندازه‌گیری شدند. مساحت هر زیرمنطقه درصدی از مساحت کل منطقه مورد بررسی از اعماق 10 تا100 متر را شامل می‌شود و در حقیقت تعداد ایستگاه در نظر گرفته شده در آن نسبت مستقیم با درصد مساحت متعلق به هر زیر منطقه دارد.
مجموع مساحت کل منطقه مورد بررسی 7/3029 مایل مربع دریایی بوده است که مساحت کل منطقه غرب استان هرمزگان در خلیج‌فارس (مناطق A تا E) برابر با 1/2051 مایل مربع دریایی اندازه‌گیری شده است (جدول 3-2).
در دریای عمان مساحت کل منطقه شرق استان هرمزگان (مناطق F و G) 6/978 مایل مربع دریائی محاسبه شده است (جدول 3-3).
جدول 3-2: تعداد ایستگاه‌های ترال کشی شده به تفکیک هر منطقه در آبهای خلیج‌فارس
E
D
C
B
A
منـاطـق
3/641
2/271
0/338
8/482
8/317
مساحت (nm2)
16
10
10
24
12
تعداد ایستگـاه (سال 1387)
8
11
10
9
10
تعداد ایستگـاه (سال 1388)
جدول 3-3: تعداد ایستگاه‌های ترال کشی شده به تفکیک هر منطقه در آبهای دریای عمان
G
F
منـاطـق
1/406
5/572
مساحت (nm2)
11
13
تعداد ایستگـاه (سال 1387)
10
12
تعداد ایستگـاه (سال 1388)
با توجـه به وسعت منطقـه، توان عملیاتـی شنـاور، مدت زمان دریـاروی، سرعـت شنـاور، امکـانـات و تجهیـزات در دسترس و تعداد پرسنل ناوبری و تحقیقاتی برای هر گشت در مجموع برای سال 1387 و 1388 به ترتیب، تعداد 72، 48 ایستگاه در خلیج‌فارس و 24، 22 ایستگاه در دریای عمان انتخاب گردید (جداول 3-2 و 3-3).
جهت تعیین موقعیت جغرافیایی ایستگاه‌ها در نقشه به‌روش ذیل عمل گردید:
با تعییـن حـدود طول و عرض جغرافیایـی هر زیـر منطقـه و انتخـاب موقعیـت جغرافیایی هر ایستگاه با استفاده از اعداد تصادفی طول و عرض جغرافیایی تعیین، از محل تلاقـی آنهـا موقعیـت ایستگـاه به‌دست آمد (ولی نسب و همکاران، 1380).
3-3- روش نمونـه بـرداری
در هـر ایستگـاه مشخصات مربوط به هر تورکشـی و نمونـه‌بـرداری اعم از تاریـخ، زمان تورانـدازی و تورکشـی، موقعیـت جغرافیـایـی، عمـق و مسافـت طی شده (با استنـاد بـه اطلاعـات GPS) در فـرم شماره 1 ثبت شـدنـد.
فرم شماره 1
ایستگاه
تاریخ
زمان
شروع
موقعیت
خاتمه
عمق (متر)
مسافت طی شده
کل صید
شروع
خاتمه
Lat
Long
Lat
Long
شروع
خاتمه
Nm
Kg
عملیات تورکشی به مدت یک ساعت در نظر گرفته شده و در تمام این مدت عمق مورد نظر به‌وسیله اکوساندر کنترل شد. پس از بالا آوردن تور، ابتدا تور بررسی شـد در صورت پارگی یا وجود گرگور، ایستگاه مورد نظر از محاسبات حذف ‌شد. در غیر این صورت، کل صید تور در عرشه تخلیه گردید و سپس نمونه های بـزرگ ماننـد: کـوسـه ماهـی، سفـره ماهی، میش ماهی، گربه ماهیـان بزرگ و … از صید جدا شـدنـد.
پس از جداسازی نمونه‌های بزرگ، تا حد امکان کل صید تور، مخلوط شده تا دقت کار در جداسازی شمارش و توزین کلیه گروه‌های آبزی افزایش داده شود. سبدهای پلاستیکی یک شکل به صورت مرتب در عرشه قرار گرفته و با استفاده از بیل و با برداشتن آبزیان از بخش‌های مختلف صید، سبدها پر ‌شدنـد. سپس سبدهای انتخاب شده به همراه ماهیان بزرگی که از کل صید جدا شدند، به سالن عمل‌آوری شناور منتقل شدند.
پس از آن داده‌های مربوط به مشخصات تورکشی شامل: تاریخ، شماره ایستگاه، ساعت تورکشی، سرعت شناور، مدت زمان تورکشی، جهت تورکشی، عمق بستر، موقعیت جغرافیایی، فاصله طی شده و سرعت شناور، وزن نمونه و وزن کل در فرم اطلاعات صید ثبت ‌شدنـد. ابتدا آبزیان بزرگ شمارش و توزین شده و در فرم مذکور یادداشت می‌شوند، سپس سبـدهای پلاستیکـی حاوی صید به‌طور مجـزا توزین شده و جهـت جداسـازی بر روی غلطک تخلیـه ‌شدند. کلیه آبزیان مـوجـود در داخل سبـد جـدا شـده و به تفکیک گونـه یا گروه آبـزی شمـارش و توزیـن شـده و در فـرم مربوطه ثبـت شد.
فرم اطلاعات صید
تاریخ
سرعت
شروع
خاتمه
وزن نمونه
شماره ایستگاه
مدت زمان
زمان
وزن کل
جهت
عمق
توضیحات
موقعیت
نام گونه
کد
ماهیان بزرگ
نمونه
کل
وزن
تعداد
وزن
تعداد
وزن
تعداد
در شناسایی و تفکیک آبزیان از کلیدهای شناسایی و منابع علمی ذیل استفاده گردید:
ـ کلید شناسایی 5 جلدی فائو (Fischer and Bianchi, 1984)
ـ کتاب ماهیان اسمیت (Smith and Heemstra, 1986)
ـ راهنمایی صحرایی ماهیان پاکستان (Bianchi, 1985)
ـ راهنمای صحرایی ماهیان سری لانکـا (De Bruin et al., 1995)
– راهنمای صحرایی ماهیان امارات متحده عربی، کویت، بحرین و عربستان صعودی (Carpenter et al., 1997)
– اطلس ماهیان خلیج‌فارس و دریای عمان (اسدی و دهقانی، 1375)
برخی از آبزیان نظیر: ماهی لچه، پنجزاری، توتیا، ریش بـزی و …که از نظر اندازه بسیار کوچک و از نظر تعداد بسیار زیاد بودند و جداسازی تک تک آنها وقت گیر و غیرضروری بود به‌عنوان صید دورریز در نظر گرفته شد و از آنها زیر نمونه برداشته می‌شد. بدین صورت که ابتدا وزن کل صید نمونه دورریز باقیمانده با ترازو اندازه‌گیری شد، سپس نسبت معینی از آن توزین (برای مثال 5/1 آن) و به عنوان زیرنمونه محسوب شده و آبزیان موجـود در آن جـداسـازی، شمـارش و تـوزیـن شـدنـد. اعداد و ارقام به‌دست آمده برای زیرنمونه به کل نمونه تعمیـم داده شـدنـد.
برای توزین از ترازوی عقربه‌ای با دقت 50 گرم استفاده شد. در پایان وزن زیرنمونه به وزن نمونه و در نهایت به وزن کل صید تعمیم داده شد و بدین ترتیب وزن صید هر گونه یا گروه آبزی موجود در هر تورکشی برآورد گردیدند (Sparre & Venema, 1992).
مراحل انجام کار پس از انجام موارد فوق از شکل 3-5 پیروی کرد.
شکل 3-5: مراحل انجام کار
گام نخست: جمع‌آوری داده‌ها، همچنان که در روش کار توضیح داده شد در هر ایستگاه با استفاده از تور ترال کف، اقدام به عملیات نمونه‌برداری شد و داده‌های مربوط به نمونه‌برداری صیـد در فرم‌های مورد نظر ثبت گردیدند.
همچنین، اندازه‌گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب از قبیل: دما، کدورت، شوری، چگالی، اکسیژن محلول، pH، کلروفیل aو هدایت الکتریکی با استفاده از دستگاه CTD ساخت شرکت هیدرونات، مجهز به سنسورهای چندگانه همزمان با عملیات گشت دریایی در عرشه شناور مورد سنجش قرار گرفت و در جداول مربوطه ثبت گردیدند (ابراهیمی و همکاران، 1384).
گام دوم: آماده سازی داده برای تجزیه و تحلیل، شامل حذف داده‌های غلط و غیر واقعی و اصلاح بعضی از داده بوده است.
گام سوم: تجزیه و تحلیل اولیه، روش محاسبـه میـزان CPUA و توده زنده (بیوماس).
کلیـه داده‌های ثبـت شده، وارد نرم‌افزار Excel شده و پردازش اطلاعات و کسب نتایج مورد نظر به‌وسیله این نرم‌افزار صورت گرفت. محاسبات انجام شده برای برآورد صید بر واحد سطح به ترتیب ذیل می‌باشد.
3-3-1- روش محاسبـه میـزان CPUA و تـوده زنـده
پس از آنکه داده‌ها وارد نرم‌افزار Excel شد و پردازش اطلاعات و کسب نتایج مورد نظر صورت گرفت، مسافت طی شده در هر ایستگاه به‌وسیله پلاتر محاسبه و ثبت گردید. روش محاسبه برای برآورد صید بر واحد سطح و میزان توده زنده به ترتیب ذیل می‌باشد (Sparre & Venema, 1992).
D=V . t
a=d . h . x2
a : مساحت جاروب شده (مایل مربع) d : مسافت طی شده (مایل) h : طول طناب فوقانی (مایل)
x2 : ضریب گستردگی تور که 7/0 در نظر گرفته شد.
CPUA=Cw/a
CPUA : صید بر واحد سطح (کیلوگرم بر مایل مربع) Cw : وزن کل گونه در ایستگاه (کیلوگرم)
a: مساحت جاروب شده در ایستگاه (مایل مربع)
b=CPUA/x1
b: متوسط توده زنده گونه در مناطق تورکشی شده (کیلوگرم بر مایل مربع)
CPUA: متوسط صید بر واحد سطح گونه در مناطق تورکشی شده (کیلوگرم بر مایل مربع)
x1: ضریب فرار که 5/0 در نظر گرفته شد ( ولی نسب و همکاران، 1373 و 1382)
B=b . A
B: توده زنده کل گونه در منطقه پراکنش (کیلوگرم) b: متوسط توده زنده گونه در آن منطقه (کیلوگرم بر مایل مربع) A: مساحت کل منطقه (مایل مربع)
تمام محاسبات مذکور به تفکیک گونه‌ها و گروه‌هـای آبـزی صورت گرفت.
کلیـه محاسبـات CPUA و تـوده زنده آبزیان با استفـاده از نرم‌افزار Excel انجـام شـد.
نهایتاً اطلاعات مربوط به موقعیت جغرافیایی هر ایستگاه و میزان CPUA هر ایستگاه به تفکیک گونه‌های انتخابی وارد نرم‌افزارهای GIS شده و نقشه‌های پراکنش آنها به‌طور جداگانه ترسیم شد.
سپس کلیه مقایسه‌های لازم، به تفکیک 2 سال انجام شد.
3-3-2- روش اندازه‌گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب
پس از استقرار شناور تحقیقاتی در موقعیت مکانی ایستگاه‌ها، اطلاعات ایستگاه مورد نظر وارد دستگاه CTD شد و پس از جدا نمودن از رایانه و قرار دادن در محفظه قفسی شکل توسط وینچ الکترونیکی با سرعت یک متر بر ثانیه به داخل آب انداخته شد. برداشت و ثبت داده‌ها با پریود نمونه‌برداری یک ثانیه انجام شد و داده‌ها در حافظه داخلی CTD ذخیره ‌گردید. پس از حصول اطمینان از رسیدن دستگاه به عمق مورد نظر دوباره دستگاه به سطح آب برگردانده و از آب خارج ‌شد. پس از خاموش نمودن دستگاه از سیم وینچ جدا شده و بعد از شستشو با آب شیرین مجدداً به رایانه متصل و داده‌های ثبت شده از حافظه دستگاه به رایانه منتقل ‌شد و داده‌های به‌دست در نرم‌افزار Excel ویرایش گردید (ابراهیمی و همکاران، 1384).
دقت اندازه‌گیری دستگاه CTD برای پارامترهای دمای آب، هدایت الکتریکی، اکسیژن محلول، کلروفیل aو pH به ترتیب برابر ?C 0005/0 ، ms/cm 03/0 ، ppm 01/0 و l/µg02/0 و 001/0 می‌باشد، همچنین پارامترهای شوری، دما، چگالی و فشار در اعماق مختلف آب براساس فرمول‌های ریاضی محاسباتی که در سال 1978 به‌وسیله یونسکو برای آب دریا ارائه گردید، محاسبه و ثبت

مطلب مرتبط :   منبع پایان نامه ارشد درموردبهینه سازی، انعطافپذیری

دیدگاهتان را بنویسید