مقاله رایگان درمورد کیفیت سود، اندازه گیری، قابلیت پیش بینی، حسابداری تعهدی

قراردادهای استقراض استفاده می شوند.
تصمیم گیری در مورد قراردادی که براساس سود با کیفیت پایین باشد، باعث انتقال ناخواسته ثروت می شود. برای مثال سودهای بیش از حد نشان داده شده که معیار ارزیابی عملکرد مدیریت قرارمی گیرد، منجربه تعلق حقوق و مزایای بیش از اندازه به مدیریت خواهد شد. به گونه ای مشابه ، سودهای متورم ممکن است ورشکستگی ناگهانی شرکت را پنهان سازد که این خود باعث اعطای اعتبار نادرست ازسوی اعتباردهندگان می شود.
ازدیدگاه سرمایه گذاران، پایین بودن کیفیت سود مطلوب نمی باشد چرا که نشانگر وجود ریسک در تخصیص منابع می باشد. از طرفی کیفیت سود پایین باعث انحراف منابع از طرح های با بازدهی واقعی به طرح های با بازدهی غیر واقعی می گردد که کاهش رشد اقتصادی را در پی خواهند داشت (شیپرو وینسنت،۲۰۰۳)
۲-۱۳) روش های اندازه گیری کیفیت سود
همان گونه که ذکر گردید، اجماع نظر در تعریف کیفیت سود وجود ندارد و یکی از نتایج آن عدم وجود روشی یکسان برای اندازه گیری کیفیت سود است. در حقیقت روش های مختلفی برای اندازه گیری کیفیت سود مورد استفاده قرار گرفته است. دراین بخش به بررسی روش های موجود در اندازه گیری سود می پردازیم.
“به نظر میرسد طبقه بندی شیپر و وینسنت از روش های اندازه گیری کیفیت سود، جامع ترین طبقه بندی موجودباشد”(هرمنز،۲۰۰۶) لذا در این قسمت طبقه بندی مذکور، مورد بررسی قرار می گیرد: شیپر و وینسنت روش های مختلف اندازه گیری کیفیت سود را در ۴ گروه، طبقه بندی نموده اند:
۱- اندازه گیری کیفیت سود براساس ویژگی های سریهای زمانی سود (ثبات، تغییرپذیری۵۱ و قابلیت پیش بینی۵۲). لازم به یاد آوریست که معیارهای مذکور، با تعریف شیپر و وینسنت از کیفیت سود مطابقت ندارند چون ازنظر آن ها هرچقدر سود ارائه شده به سود هیکسی نزدیکتر باشد، سود مذکور با کیفیت تر است.
۲-بررسی ارتباط بین سود، وجه نقد و اقلام تعهدی به منظور اندازه گیری کیفیت سود.
۳- اندازه گیری کیفیت سود براساس خصوصیات کیفی چارچوب مفهومی FASB
۴- تاثیرگذاری تصمیمات به عنوان ملاک اندازه گیری کیفیت سود.
۲-۱۳-۱) اندازه گیری کیفیت سود براساس ویژگی های سریهای زمانی سود
مفهوم سریهای زمانی مرتبط با کیفیت سود شامل ثبات، قابلیت پیش بینی و تغییر پذیری می باشد. این سه مفهوم با ویژگی های تغییرکردن سود در طول زمان مرتبط می باشند.
ثبات عبارت است از میزان باقی ماندن یک تغییر مشخص در یک آینده قابل تشخیص.
قابلیت پیش بینی تابعی از توزیع این تغییرات (مخصوصاً واریانس این تغییرات) در طول زمان می باشد و تغییر پذیری، انحراف تغییرات را در طول زمان اندازه گیری می کند.
“برخی از محققین ویژگی آگاهی دهندگی۵۳ را نیز به عنوان یکی از ویژگی های سری های زمانی سود، طبقه بندی نموده اند. ” (هرمنز، ۲۰۰۶) وارفیلد و همکاران۵۴ آگاهی دهندگی را به عنوان ظرفیت سود برای توضیح بازده سهام تعریف نموده اند. احمد وهمکاران۵۵ آگاهی دهندگی را محتوای اطلاعاتی سود در ارتباط با سودهای آتی دانسته اند.
۲-۱۳-۱-۱) ثبات سود
گاها”مفهوم ثبات سود را با مفهوم عدم تغییر پذیری یکی دانسته اند و به سودی با کیفیت اطلاق گردیده که تغییر پذیری نداشته است . ” پایداری یا ثبات به این مساله می پردازد که تا چه حد یک نوآوری (تغییر) خاص در تحقق سودهای آتی باقی می ماند.
لایپ، پایداری را به عنوان خود همبستگی در سود چنین تعریف می کند:
بدون در نظر گرفتن بزرگی و نشانه های نوآوری سود، ثبات به این مساله می پردازد که نوآوری های دوره جدید، تاچه حد بخش دائمی سری زمانی سود می شوند؟
سرمایه گذاران می توانند از سری های سود باثبات در ارزیابی های خود استفاده کنند. ازنظرآن ها سودهای با ثبات اهمیت زیادی دارند و بادوام تلقی می شوند، به عبارت دیگر، این سودها زودگذر و موقتی نبوده و حالتی پایدار دارند. هرچه پایداری سود بیشتر باشد ، شرکت توان بیشتری برای حفظ سودهای جاری دارد و فرض می شود کیفیت سود بالاتر است. برای ارائه نمونه هایی از سودهای با کیفیت پایین می توان به کم منظور کردن ذخیره برای حساب های مشکوک الوصول یا برای موجودی های ناباب و شناسایی درآمدهای مربوط به سال های آتی در سال جاری اشاره کرد.(رحیمیان، جعفری،۱۳۸۵)
۲-۱۳-۱-۲) قابلیت پیش بینی
برخی محققان (لایپ،۱۹۹۰) قابلیت پیش بینی را به طور خاص توانایی سودهای قبلی برای پیش بینی سودهای آتی تلقی می کنند. بنابراین توانایی پیش بینی بعبارتی با کاهش انحرافات تغییرات سود در ارتباط می باشد( تغییرات بیشتر سود بدون در نظر گرفتن علامت آن موجب کاهش توانایی پیش بینی می گردد). محققان، توانایی پیش بینی را نیز مانند ثبات، تابعی ازمدل تجاری واحدگزارشگر، عوامل اقتصادی وروش های گزارشگری می دانند.
هرچند ثبات و قابلیت پیش بینی از نظر مفهومی با ویژگی های خاص و مناسب به خوبی تعریف شده اند، اما برای اینکه در عمل قابل اجرا باشند، باید با صراحت بیشتری بیان شوند. دومین مساله تجربی، انتخاب دوره زمانی است. اگر یک نوآوری در سود، برای همیشه در سری زمانی سود باقی بماند، کاملا با ثبات و پایداراست، ولی اگر در طول زمان کاهشی روی دهد، درجه ثبات کمتراست. به همین نحو، توانایی پیش بینی نیز، به یک دوره زمانی دلالت دارد. محققان اغلب از پیش بینی های یک ساله استفاده می کنند، اما هیچ مبنای نظری برای این انتخاب وجود ندارد. سومین مساله تجربی، انتخاب چیزی است که باید پیش بینی شود. گزینه های ممکن شامل سود خالص گزارش شده، جریان های نقدی و زیر مجموعه های متفاوت سود خالص است. ارزیابی توانایی پیش بینی، بااین حقیقت پیچیده ترمی شود که برای افق های کوتاه مدت، توانایی سود برای پیش بینی سودهای آتی، یا توانایی برخی از زیرمجموعه های آن از قبیل سود عملیاتی، برای پیش بینی ، ممکن است با هموارسازی سود افزایش یابد.
درباره همواره سازی سود۵۶ باید گفت که اقدامی آگاهانه و عامدانه برای کاهش نوسانات سود گزارش شده در طول دوره های متوالی در سطحی معین از سود است که سطح عادی شرکت محسوب می شود. هموارسازی سود در واقع روشی است که مدیریت با استفاده از گزینه های حسابداری می تواند درچارچوب اصول پذیرفته شده حسابداری نسبت به تغییر اقلام سود اقدام کند. مدیران با اطلاعات زیادی که درمورد سود دارند، برای انجام این کار در موقعیت بسیار مناسبی هستند. این اقدام مدیران را مدیریت سود۵۷ می نامند. با علم به این مطلب این سوال مطرح است که آیا می توان چنین نتیجه گرفت که اگر مدیریت سود، باعث افزایش در توانایی پیش بینی شود، کیفیت سود افزایش می یابد؟ ” (رحیمیان، جعفری،۱۳۸۵)
۲-۱۳-۱-۳) تغییرپذیری
“یک روش برای ارزیابی کیفیت سود، بررسی یکنواختی سود است. زیرا یکنواختی یا عدم تغییر پذیری به معنای وجود سود با کیفیت است. مدیریت با مواردی ازقبیل فعالیت های هموارسازی می تواند یکنواختی سودرا تحت تاثیر قرار دهد.
لوز و همکاران۵۸ دو معیار هموارسازی را ارزیابی کردند:
یکی نسبت انحراف استاندارد وجه نقد حاصل از عملیات (نسبت های کوچکتر بیانگر یکنواختی بیشتراست) و دیگری همبستگی بین تغییرات در اقلام تعهدی و جریان های نقدی (همبستگی منفی گواه بر یکنواختی سوداست). به اعتقاد آن ها ، سود یکنواخت شده حاصل از دخالت های مدیریت، بار اطلاعاتی کمی دارد.
تحقیقات دیگر(هند و هانت و همکاران) شواهدی را نشان می دهند که هموارسازی سود توسط مدیریت برای رسیدن به برخی اهداف صورت می گیرد.
آرتور لویت رئیس سابق کمیسیون بورس اوراق بهادار نیویورک، اعتقاد دارد مدیران سودها را یکنواخت می کنند، زیرا به اعتقاد آن ها، سرمایه گذاران، سودی را ترجیح می دهند که به طور یکنواخت افزایش یابد، مدیران ممکن است اجزای ناپایداری را به سری های سود اضافه کنند تا ازاین طریق تغییر پذیری سری های زمانی را کاهش داده و قابلیت پیش بینی را افزایش دهند. ولی این اجزای ناپایدار، کیفیت سود را کاهش می دهند. به علاوه، سودی که به طریق مصنوعی یکنواخت شده، در ارائه مدل تجاری واحد گزارشگر و محیط اقتصادی آن فاقد صداقت درارائه است.”(رحیمیان، جعفری، ۱۳۸۵)
۲-۱۳-۲) اندازه گیری کیفیت سود براساس رابطه بین سود، اقلام تعهدی و وجه نقد
اگر چه هدف جدید گزارشگری مالی،ارائه اطلاعات در مورد جریان های نقدی آتی است که در ارزیابی قیمت وتعیین ارزش ذاتی سهام مورد استفاده قرار می گیرد، ولی این بدان مفهوم نمی باشد که روش حسابداری نقدی بهتر از روش تعهدی، این هدف را برآورده می سازد.
FASB دراین باره چنین می گوید:
“اطلاعات درباره سود شرکت براساس حسابداری تعهدی، معمولا توانایی فعلی و مداوم شرکت رادر کسب جریان های نقدی، نسبت به اطلاعاتی که به جنبه های مالی دریافت و پرداخت محدود می شود، بهتر مشخص می نماید.”(۱۹۷۸) به عبارت دیگر، تأکید اصلی گزارشگری مالی، ارائه اطلاعات درباره سود و اجزای آن است.
هیأت استانداردهای حسابداری مالی ماهیت و علت استفاده از حسابداری تعهدی را اینگونه بیان می کند:
“حسابداری تعهدی ازاقلام تعهدی، انتقالی و رویه های تخصیص استفاده می کند وهدفش این است که درآمدها، هزینه ها، سودها و زیان ها را به یک دوره خاص مربوط کند تا بتواند انعکاس صحیحی از عملکرد موسسه در آن دوره داشته باشد، به جای آنکه صرفا یکسری دریافت ها و پرداخت های نقدی را لیست نماید. بنابراین شناسایی درآمدها، هزینه ها، سودها و زیان ها و افزایش و کاهش در دارایی ها و بدهی ها (شامل تطابق درآمدها و هزینه ها، تخصیص و استهلاک) از لازمه های وجودی استفاده از حسابداری تعهدی برای اندازه گیری عملکرد واحد تجاری هستند.” FASB) ،۱۹۸۵)
“حسابداری تعهدی تلاش می کند که تاثیرات مالی معاملات، وقایع و شرایطی را که دارای پیامدهای نقدی هستند در دوره هایی ثبت کند که آن معاملات، وقایع و شرایط رخ داده اند، نه دردوره هایی که وجه نقد مربوط به آنها توسط موسسه دریافت یا پرداخت شده است.” FASB) ، ۱۹۸۵)
براساس دلایلی نظیر موارد فوق دی چاو و اسکینر۵۹ نتیجه گیری می نمایند که هدف اصلی حسابداری تعهدی کمک به سرمایه گذاران در جهت ارزیابی عملکرد اقتصادی واحد تجاری در طول یک دوره خاص با استفاده از یکسری اصول حسابداری پایه مانند شناسایی درآمد و تطابق هزینه است. مدارکی وجود دارد که به عنوان نتیجه فرایند تعهدی، سودها اطلاعات بهتری در مورد عملکرد اقتصادی موسسه نسبت به جریان های نقدی ارائه می کنند.
بنابر دلایل فوق الذکر، حسابداری تعهدی به عنوان مفیدترین وسیله برای ارائه وضعیت مالی و نتایج عملیات واحد تجاری شناخته شده و مورد استفاده قرارمی گیرد.
بین سود خالص تعهدی و جریانهای نقدی عملیاتی به دلیل تاثیر عوامل زیر اختلاف

مطلب مرتبط :   مقاله رایگان دربارهاندازه گیری، هیدرولیک، حداکثر قدرت

دیدگاهتان را بنویسید